Αντίστροφη μέτρηση για την τελική συμφωνία

davutoglu.jpg

Σύνοδος Ε.Ε. - Τουρκίας Διπλωματικός μαραθώνιος στις Βρυξέλλες χωρίς ουσιαστικές αποφάσεις | AP Photo/Francois Walshaerts

Δέκα ημέρες έχει στη διάθεσή της, η Ευρωπαϊκή Ένωση, για την επεξεργασία των λεπτομερειών μίας νέας συμφωνίας με την Τουρκία. Στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων βρίσκεται πρόταση για την επαναπροώθηση στην Τουρκία όλων των προσφύγων και μεταναστών που διασχίζουν το Αιγαίο, περιλαμβανομένων των Σύρων. Ανοιχτά παραμένουν αρκετά θέματα, ενώ η Άγκυρα και ομάδα του Βίζενγκραντ υπονόμευσαν το ενδεχόμενο συμφωνίας με τις αξιώσεις που προέβαλαν.

Η πρόταση της Άγκυρας

Στην επόμενη σύνοδο κορυφής της 17ης και 18ης Μαρτίου θα «κλειδώσουν» οι «λεπτομέρειες» για μία συμφωνία με την Τουρκία που καλείται να μειώσει αν όχι να εκμηδενίσει τις προσφυγικές ροές προς την Ευρώπη. 

Ο πρωθυπουργός της Τουρκίας Αχμέτ Νταβούτογλου εξήγησε στους δημοσιογράφους μετά το πέρας των εργασιών της συνόδου κορυφής ΕΕ-Τουρκίας την πρόταση της Άγκυρας προς τους «28», σύμφωνα με την οποία η Άγκυρα θα δέχεται πίσω όλους του «οικονομικούς μετανάστες», αλλά και τους πρόσφυγες από τη Συρία.

Σε αντάλλαγμα, οι Ευρωπαίοι δεσμεύονται να δέχονται μέσω νόμιμων και ασφαλών οδών τον ίδιο αριθμό σύρων προσφύγων απευθείας από το τουρκικό έδαφος.

Σύμφωνα με ευρωπαϊκή πηγή, θεωρητικά, πρόκειται για την κάλυψη των 70.000 θέσεων υποδοχής προσφύγων σε ευρωπαϊκές χώρες, που έχουν προβλεφθεί από τους 28 από το φθινόπωρο του περασμένου έτους.

Σκοτεινό σημείο η αξίωση της Άγκυρας να αδειάσουν τα ελληνικά νησιά από πρόσφυγες και μετανάστες, με τη μεταφορά τους στην ελληνική ενδοχώρα, και στη συνέχεια να εγκατασταθούν σε αυτά Τούρκοι αξιωματούχοι υπό τον έλεγχο των οποίων θα ξεκινήσει η διαδικασία της επαναπροώθησης για νέα προσφυγική ροή.

Τι θα κληθούν να συναποφασίσουν

Σύμφωνα με τις χθεσινές αποφάσεις οι δύο πλευρές θα εργαστούν με βάση τις ακόλουθες αρχές:

  • την επιστροφή όλων των «παράτυπων» μεταναστών που περνούν από την Τουρκία στα ελληνικά νησιά
  • την επιτάχυνση της υλοποίησης του οδικού χάρτη για την απελευθέρωση της βίζας για τους Τούρκους μέχρι τον Ιούνιο του 2016.
  • την επιτάχυνση της εκταμίευσης των 3 δισ. ευρώ και την απόδοση άλλων 3 δισ. πλέον των πρώτων, στην Τουρκία
  • την επιπλέον χρηματοδότηση για την εγκατάσταση των Σύρων προσφύγων,
  • την προετοιμασία για το άνοιγμα των νέων κεφαλαίων στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Τουρκίας με την Ε.Ε.
  • τη δυνατότητα καθορισμού περιοχών της Συρίας που θα είναι πιο ασφαλής
  • την επανεγκατάσταση των προσφύγων από τη Συρία σε βάση ένας προς ένας (ένας Σύρος επιστρέφεται από την Ελλάδα και ένας Σύρος φεύγει από την Τουρκία για να πάει στην Ευρώπη)  

«Τελειώνουν» τον βαλκανικό διάδρομο

Κατά τη διάρκεια της κοινής συνέντευξης Τύπου ο Ντόναλντ Τουσκ σημείωσε ότι ΕΕ και Τουρκία συμφώνησαν πως η ροή των μεταναστών είναι υψηλή και πρέπει να μειωθεί, ενώ  δήλωσε πως «τελειώνουν οι μέρες των παράτυπων μεταναστών προς την Ευρώπη».

Πρόσθεσε, ακόμη, ότι «Στόχος ΕΕ και Τουρκίας είναι να έχουμε fast track επιστροφές. Θα επιταχύνουμε την χρηματοδότηση της Τουρκίας».

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ανακοίνωσε ότι οι ηγέτες της ΕΕ συμφώνησαν πως ο βαλκανικός διάδρομος «τελειώνει».

«Για τον λόγο αυτό αποφασίσαμε να βοηθήσουμε την Ελλάδα και να θέσουμε σε ισχύ μεγάλη ανθρωπιστική βοήθεια και έκτακτη στήριξη. Θα προσφέρουμε, επίσης περαιτέρω βοήθεια στα εξωτερικά σύνορα της Ελλάδας με την ΠΓΔΜ και την Αλβανία. Αυτή είναι συλλογική ευθύνη, οπότε η Ελλάδα δεν θα αφεθεί μόνη» πρόσθεσε.

Και ενώ η σύνοδος δεν κατέληξε σε τελική συμφωνία, διψήφια ποσοστά πέτυχε το ευρωσκεπτικιστικό και με αντιμεταναστευτική ατζέντα κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), στις εκλογές που διεξήχθησαν στο κρατίδιο της Έσσης. Το γεγονός συνιστά ακόμη ένα σημείο πίεσης προς τη Γερμανίδα καγκελάριο, καθώς εκλογές θα γίνουν και σε άλλα τρία κρατίδια το ερχόμενο σαββατοκύριακο.

«Δεν είμαστε επαίτες χρημάτων»

Ο Αχμέτ Νταβούτογλου υπογράμμισε ότι η Τουρκία δεν είναι επαίτης χρημάτων, αλλά χρειάζεται την πρόσθετη χρηματοδότηση.

«Η Τουρκία δεν απαιτεί περισσότερα χρήματα, ξοδεύει από τον εθνικό της προϋπολογισμό και έχει δώσει μέχρι στιγμής 10 δισ. δολάρια» είπε ο Τούρκος πρωθυπουργός για να αφήσει, στη συνέχεια, αιχμές προς τη Ρωσία.

«Η Τουρκία δεν ευθύνεται για την ανθρωπιστική τραγωδία ούτε και η ΕΕ. Αυτοί που ευθύνονται πρέπει να κάνουν περισσότερα για την κατάπαυση του πυρός» είπε χαρακτηριστικά.

«Θα επανέλθει η ομαλότητα»

Τέλος, ο πρόεδρος της Κομισιόν, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, επανέλαβε ότι οι μονομερείς ενέργειες δεν αποτελούν λύση και δήλωσε αισιόδοξος ότι θα επανέλθει η σταθερότητα.

Αναλυτικά:

Μπορούμε να σπάσουμε την αλυσίδα των διακινητών. Δεν υπάρχει πλέον κίνητρο προς τους Σύρους πολίτες να πληρώνουν διακινητές στο Αιγαίο. Θα αρθεί η πίεση από την Ελλάδα, βοηθώντας την Ελλάδα στην ανθρωπιστική κρίση που βιώνει. Ήδη υπάρχει χρηματοδότηση στην Τουρκία. Τα 3 δισ. ευρώ θα ενισχυθούν με νέα χρηματοδότηση. Αποφασίσαμε να επιταχύνουμε το καθεστώς βίζας στην Τουρκία, χωρίς να αλλάζουμε όμως τα όρια που συμφωνήσαμε μεταξύ μας. Θέλουμε να διασφαλίσουμε ότι η ομαλότητα θα επανέλθει ως το τέλος του τρέχοντος έτους. Οι μονομερείς ενέργειες δεν αποτελούν λύση.

Υπερβολικές απαιτήσεις από την Άγκυρα - Βέτο από το Βίζενγκραντ

Προκλητική ήταν η στάση της Άγκυρας, η οποία εκδήλωσε εξωφρενικές αξιώσεις προκειμένου να συναινέσει στις ευρωπαϊκές επιθυμίες. Την ίδια στιγμή, η ομάδα των χωρών του Βίζενγκραντ (Τσεχία, Ουγγαρία, Σλοβακία και Πολωνία) υιοθέτησε σκληρή στάση, αρνούμενη να δεχθεί οποιοδήποτε μουσουλμάνο στα εδάφη της. 

Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι ο ακροδεξιός πρωθυπουργός της Ουγγαρίας άσκησε βέτο στη συμφωνία Ε.Ε. - Τουρκίας, μπλοκάροντας την περαιτέρω πρόοδο των συζητήσεων. Οι «4» φέρεται να διαφώνησαν με την επιστροφή των Σύρων προσφύγων στην Τουρκία, με το αιτιολογικό ότι δεν είναι ασφαλής τρίτη χώρα.

Τον προβληματισμό του για την Άγκυρα έθεσε και ο Ιταλός πρωθυπουργός. Ο Ματέο Ρέντσι φέρεται να έθεσε όρο να υπάρχει αναφορά για την ελευθερία του Τύπο στη γειτονική χώρα, ειδάλλως δεν θα υπέγραφε το τελικό κείμενο.

Από την πλευρά της, η Άγκυρα έδωσε στην Ε.Ε. έναν... κατάλογο με ενέργειες, προτείνοντας μεταξύ άλλων την αποστολή Τούρκων αξιωματούχων σε ελληνικά νησιά (κυρίως τη Λέσβο, τη Χίο, τη Σάμο, τη Λέρο και την Κω), τον καθορισμό συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος για την επιστροφή όλων των παράτυπων μεταναστών από τα ελληνικά νησιά στη Τουρκία, καθώς και την προετοιμασία για να ανοίξουν νέα κεφάλαια στην ενταξιακή πορεία της Άγκυρας. Παράλληλα, ζήτησε απελευθέρωση της βίζας, καθώς και επιπλέον 3 δισ. ευρώ από την Ε.Ε.

Στη σύνοδο τέθηκε το ζήτημα επιστροφής των μεταναστών στην Τουρκία, έπειτα όμως από μία συγκεκριμένη ημερομηνία που αναμένεται να καθοριστεί. 

Διαβάστε ΕΔΩ την Live κάλυψη των διαπραγματεύσεων στις Βρυξέλλες από το efsyn.gr

Τα θέματα που κάνουν ανεφάρμοστη μία συμφωνία 

Με βάση το προσχέδιο της συμφωνίας, υπάρχουν πέντε νομικά, πρακτικά και πολιτικά ζητήματα, τα οποία δυσχεραίνουν την υλοποίηση μίας ενδεχόμενης συμφωνίας. 

Σύμφωνα, λοιπόν, με τους Financial Times, εγείρονται νομικά προβλήματα με τη μαζική επιστροφή προσφύγων, διότι η Τουρκία δεν έχει αποδεχθεί πλήρως τη συνθήκη της Γενεύης για τους πρόσφυγες. Παράλληλα, η 1 προς 1 ανταλλαγή Σύρων προσφύγων (δηλαδή, ένας Σύρος επιστρέφεται από την Ελλάδα και 1 Σύρος φεύγει από την Τουρκία για να πάει στην Ευρώπη) είναι δύσκολη, καθώς δεν υπάρχουν χώρες στην Ευρώπη να δεχθούν τους πρόσφυγες.

Όσον αφορά στην απελευθέρωση της βίζας που ζητά η Άγκυρα, θα πρέπει να αρθούν τα κριτήρια που θέτει η Κομισιόν, μεταξύ των οποίων είναι και η αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Θέματα εγείρονται και με το άνοιγμα των ενταξιακών κεφαλαίων για την Τουρκία, ενώ ένα πρακτικό πρόβλημα είναι το πώς θα πειστούν όλοι αυτοί οι μετανάστες να γυρίσουν πίσω στην Τουρκία (και μάλιστα οικειοθελώς).

Νόμιμη η απόφαση

«Η απόφαση είναι νόμιμη», διαβεβαίωσε ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιουνκέρ, αποκλείοντας τον κίνδυνο καταδικαστικών αποφάσεων της ευρωπαϊκής δικαιοσύνης για την επαναπροώθηση αιτούντων άσυλο από τη Συρία σε μία χώρα όπως η Τουρκία.

Την έντονη ανησυχία της για οποιαδήποτε συμφωνία η οποία περιλαμβάνει «την επιστροφή όλων των ατόμων από μία χώρα σε άλλη», χωρίς να ξεκαθαρίζεται επαρκώς η προστασία τους βάσει του διεθνούς δικαίου, εκφράζει η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ.

PDF iconΚοινό ανακοινωθέν

Το efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες του έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού και της ελεύθερης έκφρασης, δεν δημοσιεύει όμως σχόλια υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου.
Έτσι, επιφυλάσσεται του δικαιώματός του να μην δημοσιεύει ανάλογα σχόλια.
Τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας.