Τη συμφωνία Ιταλίας – Λιβύης εκθέτουν οι πνιγμοί

prosfiges.jpg

Πρόσφυγες Proactiva Open Arms via AP

Οι θάνατοι μιας μητέρας και ενός παιδιού πριν λίγες μέρες ανοιχτά της Ιταλίας καταδεικνύουν περαιτέρω τα αρνητικά σημεία της συμφωνίας μεταξύ των κυβερνήσεων στη Ρώμη και τη Τρίπολη, που οδήγησε στη βίαιη επιστροφή χιλιάδων μεταναστών στη Λιβύη.

Τα σώματα τους βρέθηκαν την περασμένη εβδομάδα από διασώστες του ισπανικού πλοίου Proactiva Open Arms, ενώ μια άλλη γυναίκα από το Καμερούν βρέθηκε σε απελπιστική κατάσταση πάνω σε ένα κομμάτι ξύλου.

Η μη κυβερνητική οργάνωση κατηγόρησε την ακτοφυλακή της Λιβύης ότι τους εγκατέλειψε μετά την άρνησή τους να επιστρέψουν στη χαοτική αφρικανική χώρα, από όπου πλέον ξεκινούν πολλοί μετανάστες το επικίνδυνο ταξίδι για την Ευρώπη.

Η ακτοφυλακή της Λιβύης περιπολεί στη Μεσόγειο από τον Φεβρουάριο του 2017, οπότε υπεγράφη η συμφωνία με στόχο να μποκάρει τις αναχωρήσεις ώστε να μένουν οι μετανάστες στη Λιβύη, όπου υποφέρουν από κακομεταχείριση και κακοποίηση. 

Η αμφισβητούμενη συμφωνία ενισχύθηκε πρόσφατα από τον νέο ακροδεξιό υπουργό εσωτερικών της Ιταλίας, Ματεό Σαλβίνι, ο οποίος ταξίδεψε στην Τρίπολη τον Ιούνιο «για να βοηθήσει τη Λιβύη και την Ιταλία να εμποδίσουν τη μετανάστευση».

Η συμφωνία είναι πραγματικά απαράδεκτη ενώ ο κόσμος χρειάζεται συμπόνια, σύμφων με την Ιβέρνα Μακ Γκόουαν, διευθύντρια του γραφείου Ευρωπαϊκών Θεσμών της Διεθνούς Αμνηστίας, που τόνισε το εξής:

Είναι πολύ ψυχρό το να υπογράψετε τυφλά μια τέτοια συμφωνία και να κλείσετε τα μάτια σας στις ανθρώπινες συνέπειες.

Τον Ιανουάριο του 2017  η Ε.Ε. παρουσίασε ένα σχέδιο ύψους 200 εκατ. ευρώ με στόχο να σταματήσει η μετανάστευση από τη Λιβύη, δίνοντας 32 εκατομμύρια για την επέκταση του προγράμματος «κατάρτισης» για τους άνδρες της ακτοφυλακής

Τα παραπάνω σχέδια αποδείχττηκαν «επιτυχημένα» για τη μείωση των αφίξεων: ο αριθμός των μεταναστών που φτάνουν στις νότιες ακτές της Ιταλίας κατά το πρώτο εξάμηνο του 2018 μειώθηκε κατά 81% σε σχέση με πέρυσι.

Την ώρα όμως που οι πολιτικοί το γιορτάζουν, μια μαρτυρία στον Guardian από μετανάστες που έφτασαν στη Σικελία τους τελευταίους μήνες αντανακλούσε τις ανθρώπινες συνέπειες μιας συμφωνίας που έχει φέρει θάνατο, χωρισμένες οικογένειες και μεγάλη ταλαιπωρία.

«Η Λιβύη είναι η χειρότερη θέση στη γη», δήλωσε ο 20χρονος Ιμπράημ Ντιάλο από τη Γκάμπια. «Εάν είστε μαύρος αφρικανός αυτομάτως σε θεωρούν σκλάβο» σημείωσε ο ίδιος.

Ο νεαρός κρατήθηκε σε ένα στρατόπεδο, όπου αναγκάστηκε να εργαστεί και να καθαρίζει τους δρόμους. «Είδα να πυροβολούν Αφρικανούς στα πόδια μόνο και μόνο επειδή [οι ένοπλες συμμορίες] ήθελαν να ελέγξουν εάν τα όπλα τους λειτούργησαν».

Ένας άλλος μετανάστης από τη Νιγηρία, ο οποίος ζήτησε να μην κατονομαστεί, είπε ότι υπέστη σοβαρά εγκαύματα στο στρατόπεδο κράτησης που ζούσε για δύο χρόνια και συχνά «ξυπνούσε με έναν νεκρό δίπλα μου».

Ο Κίκα Καμάρα από τη Σιέρα Λεόνε δεν είχε νέα για τον γιο του από τότε που χωρίστηκαν στη θάλασσα και το 10χρονο αγόρι επέστρεψε στη Λιβύη.

«Αφήσαμε τη Σιέρα Λεόνε εξαιτίας του πολέμου, του Έμπολα και της δικτατορίας» εξήγησε ο ίδιος, ο ίδιος αναγκάστηκε να πέσει στη θάλασσα, όταν η ακτοφυλακή της Λιβύης επιχείρησε να εμποδίσει τη βάρκα με το παιδί. «Ήθελα μια καλύτερη ζωή για το γιο μου. Όταν συνειδητοποίησα ότι απομακρύνθηκε, άρχισα να φωνάζω και να κλαίω».

Ο αριθμός των ατόμων που κρατούνται σε άθλιες συνθήκες επίσημων καταυλισμών έχει σχεδόν διπλασιαστεί σε 9.300 τους τελευταίους τρεις μήνες, σύμφωνα με τα στοιχεία του Οργανισμού, που δεν περιλαμβάνουν πολλούς που κρατούνται σε στρατόπεδα που διοικούνται από λαθρεμπόρους και όχι μόνο. Εντός των πρώτων πέντε μηνών του 2018, πάνω από το 40% των μεταναστών που εγκατέλειψαν τη Λιβύη εστάλησαν πίσω.

Γυναίκες καταγγέλλουν ότι βιάζονται επανειλημμένα στη Λιβύη, όπου ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης (ΔOM) εκτιμά ότι υπάρχουν 662.000 μετανάστες. 

«Είναι δύσκολο να ακούσεις τις ιστορίες τους. Ειδικά όταν πρόκειται για έγκυες που σας λένε ότι έχουν χτυπηθεί ή βασανιστεί» ανέφερε ο Κάρλο Παρίνι, επικεφαλής επιθεωρητής στο λιμάνι των Συρακουσών της Σικελίας, που με την ομάδα του συγκέντρωσε πληροφορίες από τους μετανάστες. 

Παράλληλα, υπάλληλος του ιταλικού υπουργείου Εσωτερικών υποστήριξε ότι η χώρα του αναγκάστηκε να προβεί στη συμφωνία για να μοιραστεί το μεταναστευτικό φορτίο για το οποίο απέτυχε να δώσει απάντηση η Ε.Ε. 

Όμως, αξίζει να σημειωθεί πως συμφωνία είναι επίσης συνέπεια του ευρωπαϊκού Κανονισμού του Δουβλίνου, που επιτρέπει στα κράτη-μέλη να στέλνουν μετανάστες πίσω στη χώρα της Ε.Ε. στην οποία έφτασαν, δηλαδή κυρίως Ιταλία και Ελλάδα. Το 2016, περίπου 35.000 άνθρωποι επέστρεψαν στην Ιταλία από άλλα κράτη της Ε.Ε., κυρίως τη Γαλλία.

Με την επαναπροώθηση των ανθρώπων σε χώρες όπου θα μπορούσαν να υποστούν βασανιστήρια, η Ε.Ε. παραβιάζει το διεθνές δίκαιο, τονίζουν οι ειδικοί. Τον Μάρτιο, το πλοίο Proactiva Open Arms κατασχέθηκε από τις αρχές της Σικελίας και τρία μέλη του πληρώματος κατηγορήθηκαν ότι διευκόλυναν την «παράνομη μετανάστευση», επειδή αρνήθηκαν να παραδώσουν μετανάστες στη Λιβύη. Τον Απρίλιο ένας δικαστής αναγνώρισε ότι η χώρα δεν ήταν ασφαλές μέρος.

Η προηγούμενη -τότε επικείμενη- εκλογική εκστρατεία στην Ιταλία, με κεντρικό ζήτημα αντιπαράθεσης το προσφυγικό, φαίνεται να είχε «ενθάρρυνε» τον τέως υπουργό Εσωτερικών, Μάρκο Μινίτι, να συνεργαστεί με τη Λιβύη, αν και το κόμμα του τελικά υπέστη μεγάλη ήττα στις κάλπες του Μαρτίου. 

Από τότε η κυβέρνηση ακροδεξιών και λαϊκιστών χρησιμοποίησε απαράδεκτες τακτικές για να εκπληρώσει τις αντιπροσφυγικές δεσμεύσεις της για καταπολέμηση, αφού αγνόησε τα δικαίωματα για τη διάσωση ζωών, αρνήθηκε επανειλημμένα τον ελλημενισμό με πλοίων πρόσφυγες  και ροσπάθησε να πιέσει την Ε.Ε. να διαμοιράσει την ευθύνη για να εξυπηρετήσει τους δικούς της σκοπούς.

Πάντως, η ιταλική πρόταση για δημιουργία κέντρων υποδοχής και ταυτοποίησης στην Αφρική φέρεται να δέχτηκε ένα πλήγμα την Παρασκευή, αφού απορρίφθηκε από τη Λιβύη, όπου οι διακινητές συνεχίζουν να αποκομίζουν τα οφέλη από την ταλαιπωρία των μεταναστών.

Πηγή: The Guardian

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας