«Το θέατρο είναι από τα τελευταία οχυρά της αξιοκρατίας»

haralampopoylos moyratidis.jpg

Ο Βασίλης Χαραλαμπόπουλος και ο Φάνης Μουρατίδης Ο Βασίλης Χαραλαμπόπουλος και ο Φάνης Μουρατίδης αντάμωσαν και πάλι σε μια εκρηκτική παράσταση, στο θέατρο «Βρετάνια» | George Alexandrakis Photohraphy

Ο ένας έχει ένα μόνιμο χαμόγελο ειρωνείας, καλοσύνης, πονηριάς, εκδικητικότητας, αγαθοσύνης – ξεπατικωτούρα, λες, του προσωπείου του Γκάι Φοκς, διάσημου πια από το «V for Vendetta». Ο άλλος είναι πομπώδης με στεντόρεια φωνή, με στόμφο που θα τον ζήλευε ο Μελ Μπρουκς για τους πρωταγωνιστές του. Ο Βασίλης Χαραλαμπόπουλος και ο Φάνης Μουρατίδης αντάμωσαν και πάλι σε μια εκρηκτική παράσταση, στο θέατρο «Βρετάνια».

Πρώτη φορά συνεργάστηκαν πριν από δέκα χρόνια, με τη «Νύχτα ραδιο-φόνων» της Ελένης Ράντου, και πάλι με σκηνοθέτη τον Γιάννη Κακλέα. Και μετά, μπήκε η σχέση στ’ αυλάκι με «Ειρήνη», «Βατράχους» και «Αχαρνής». Τελείωσαν τα καλοκαίρια και έπιασαν και πάλι χειμώνα, με την «Κατάρα της Ιρμα Βεπ».

«Αυτή τη φορά κάνουμε θέατρο χωρίς βαθύτερα νοήματα και μηνύματα», μας λέει ο Βασίλης Χαραλαμπόπουλος. «Μπορεί να οφείλεται σε μια νοσταλγία για τα πρώτα χρόνια της σχολής, στην ανάγκη να νιώσουμε νέοι, να «παίξουμε». Θέλαμε να αισθανθούμε ελεύθεροι, να αυτοσχεδιάσουμε πάνω στη σκηνή, σ’ ένα έργο με στοιχεία χιτσκοκικά, με κάτι από «Ρεβέκκα», «Τζέιν Εϊρ», Αίγυπτο και μούμιες… Μια τρέλα, κι εμείς σαν παιδιά να ταξιδεύουμε σ’ ένα «ανάκατο» παραμύθι».

• Πολλές θεατρικές παραστάσεις φέτος και με την κρίση ανυποχώρητη.

Βασίλης Χαραλαμπόπουλος: Πράγματι πολλές, αλλά αυτό οφείλεται στην ανάγκη των νέων ανθρώπων να εκφραστούν. Πολλές σκηνές, μικρά σχήματα. Βέβαια, δεν σημαίνει ότι αυτές οι 1.200 σκηνές που υπάρχουν πάνε καλά οικονομικά. Απλώς ταΐζεται η ψυχούλα των νέων ηθοποιών, νιώθουν δηλαδή πως σ’ αυτή την αδιέξοδη κατάσταση κάνουν κάτι που αγαπούν, κάνουν αυτό που ονειρεύτηκαν.

• Και οι «κράχτες» πολλοί – πρόσωπα από την τηλεόραση. Τι σημαίνει αυτό για το θέατρο;

Β.Χ.: Το θέατρο είναι αυτόφωτη δύναμη. Δεν εξαρτάται από την τηλεόραση· ποτέ δεν εξαρτιόταν. Τώρα, το αν αξίζει κάποιος να είναι στο σανίδι, γρήγορα θα φανεί, γιατί πιστεύω ότι το θέατρο είναι από τα τελευταία οχυρά της αξιοκρατίας. Αφού λοιπόν δεν υπάρχει η περιβόητη άδεια επαγγέλματος, έχει δικαίωμα ο οποιοσδήποτε να δοκιμαστεί σαν ηθοποιός και η πορεία του στον χρόνο θα δείξει πραγματικά αν αξίζει, αν μπορεί να προχωρήσει ή όχι.

• Η τηλεοπτική διαφήμιση θεωρείται τέχνη;

Β.Χ.: Πολλές φορές η τηλεοπτική διαφήμιση φτάνει στα όρια της τέχνης! Το έχουμε δει όχι μόνο σε διαφημίσεις του εξωτερικού αλλά και της χώρας μας. Εχουμε θαυμάσει αρκετές διαφημίσεις στο παρελθόν για την αρτιότητά τους τόσο σε επίπεδο παραγωγής όσο και σε καλλιτεχνικό επίπεδο με την άψογη τεχνική, δημιουργική και σκηνοθετική τους προσέγγιση!

Φάνης Μουρατίδης: Είναι ακόμη ένας χώρος να εκφράζομαι. Αφορμή είναι το προϊόν. Αφορμή στο θέατρο είναι το έργο, στο ραδιόφωνο είναι η εκπομπή, στον κινηματογράφο το σενάριο. Κάπου υπάρχει πάντα μια αφορμή. Η δουλειά μου είναι να επικοινωνώ με τον κόσμο και όπου μου δίνεται βήμα, αυτό για μένα είναι μεγάλη ευκαιρία να συναντηθώ με το κοινό.

• Οι τράπεζες όμως, εδώ, «εμπλέκονται» στην οικονομική ταλαιπωρία του κόσμου.

Β.Χ.: Κι εγώ πού εμπλέκομαι; Νιώθω πολύ πιο ευτυχής που έκανα μια σειρά διαφημίσεων με κινηματογραφική αρτιότητα υποδυόμενος τόσους διαφορετικούς χαρακτήρες –όχι τον εαυτό μου που πουλάει απλώς ένα προϊόν– από το να είμαι αναγκασμένος για οικονομικούς λόγους να κάνω δεκάδες σίριαλ χαμηλού νοητικού επιπέδου, με σίγουρη την καλλιτεχνική μου απαξίωση από το κοινό και την απώλεια της εμπιστοσύνης του στο πρόσωπό μου.

• Φέτος την έχετε εξασφαλίσει τη θεατρική επιτυχία.

Β.Χ.: Δόξα τω Θεώ, πάει καλά. Οι ηθοποιοί έχουμε πολύ μεγάλη ανάγκη από την ενέργεια του κοινού. Την καταλαβαίνουμε, τη νιώθουμε, τη διαβάζουμε. Κι αυτό που λένε, ότι το κοινό είναι ο συμπαίκτης μας για να βγει ένα καλό αποτέλεσμα πάνω στη σκηνή, είναι μεγάλη αλήθεια.

«H Κατάρα της Ιρμα Βεπ», σε σκηνοθεσία Γιάννη Κακλέα «H Κατάρα της Ιρμα Βεπ», σε σκηνοθεσία Γιάννη Κακλέα |

Αλλες φορές το κοινό είναι «ταλαντούχο» και οδηγούμαστε όλοι μαζί στους ουρανούς, απογειώνοντας την παράσταση, κι άλλες φορές συμβαίνει το ανάποδο και βρισκόμαστε ψυχολογικά στα τάρταρα επειδή δεν έγινε αυτό το μαγικό δέσιμο θεατή και παράστασης. Το θέατρο είναι ζωή και η ζωή είναι γεμάτη από απρόβλεπτες καταστάσεις. Γι’ αυτό είμαστε έτοιμοι για όλα!

• Ο κόσμος, ενώ δεν κατεβαίνει μαζικά για τις εξευτελιστικές συντάξεις, για τους πλειστηριασμούς, διαδηλώνει για το Μακεδονικό.

Φ.Μ.: Παραξενεύομαι κι εγώ πολύ που ενώ περνάνε σκληρά νομοσχέδια κυρίως οικονομικού χαρακτήρα, οι άνθρωποι πια κάνουν σαν να μη συμβαίνει... Πιστεύω πολύ στην αντίδραση, αλλά βάζω κι ένα ερωτηματικό, μήπως πια αυτή δεν είναι αντίδραση αλλά εκτόνωση; Η αντίδραση τις περισσότερες φορές έχει ορατό αποτέλεσμα.

Η εκτόνωση δεν έχει. Και τα τελευταία χρόνια ζούμε μόνο εκτονώσεις. Ας πάρουμε, για παράδειγμα, εκείνη την πολύ ωραία εποχή των «αγανακτισμένων». Και τι έγινε; Πολύ γρήγορα κάποιοι το χαρακτήρισαν μια γραφική διαδικασία, κάποιοι ζήτησαν ιδεολογικό περιεχόμενο… Το «δεν αντέχω άλλο» δεν έχει να κάνει με πολιτικά φρονήματα, αλλά με το «άνθρωπος». Ο άνθρωπος είναι που δεν αντέχει, γιατί δεν μπορεί να αντεπεξέλθει σε δεδομένες συνθήκες που διαμορφώνονται ερήμην του. Γιατί ένα «ναι σε όλα» είναι ερήμην του πια.

• Και ποια μπορεί να είναι η αντίδραση;

Φ.Μ.: Η αντίδραση για μένα είναι μάλλον να μην… αντιδράς. Τι εννοώ; Να κάτσεις σπίτι σου. Πιστεύω πως αντίδραση είναι η μη συμμετοχή στο πολιτικό σύστημα, η μη συμμετοχή στις διαδικασίες. Αυτό που όλοι κατηγορούν τον Ελληνα, ότι είναι στον καναπέ, εγώ θέλω να το αποδείξει. Να μείνει στον καναπέ. Να μη σηκωθεί· να κάτσει εκεί. Αυτή για μένα είναι η αντίδραση – η μη συμμετοχή. Οταν συμμετέχεις με τον έναν ή με τον άλλο τρόπο, αποδέχεσαι και είσαι κομμάτι μιας ποσόστωσης.

• Το γέλιο είναι λύτρωση;

Φ.Μ.: Το πιστεύω. Η αίσθηση που έχω είναι ότι είμαστε σε κατάθλιψη· και οι θεατές έρχονται στο έργο που παίζουμε ακριβώς για να ξαλαφρώσουν, να ξεχαστούν για λίγο. Ο κόσμος είναι μέσα στο πρόβλημα και θέλει να βρει έναν τρόπο να λυτρωθεί. Η λύτρωση είναι με το να γελάσει ή με το να κλάψει, αλλά πάλι με κάτι αισιόδοξο, κι όχι να πάει σπίτι του και να πλαντάξει.

Αυτές τις δύο ώρες που είμαστε πάνω στη σκηνή κάνουμε χιούμορ σε ένα έργο που το αντιμετωπίζουμε πολύ σοβαρά. Το έργο κατά βάση μιλούσε για τη διαφορετικότητα και την ανάγκη για την αποδοχή της. Νιώσαμε πως δεν μας καταλάβαινε κανείς και ενεργοποιήσαμε τη δημιουργικότητά μας στο έπακρο. Σπάσαμε το κεφάλι μας για να βρούμε τρόπο να επικοινωνήσουμε με το κοινό.

Β.Χ.: Να φανταστείτε πως με ό,τι και για ό,τι γελάσατε όταν είδατε την παράσταση, ήταν στοιχεία που αρχικά δεν υπήρχαν πουθενά, αλλά γεννήθηκαν μέσα από την ανάγκη μας να βρούμε τη γέφυρα με το κοινό. Ηταν μαγικό όλο αυτό που συνέβη.

Φ.Μ.: Υπάρχει οργανική σχέση με το κοινό. Πια δεν μπορούμε να κάνουμε πράγματα ερήμην. Δεν μπορούμε γενικά να λέμε «αυτό αν δεν το καταλαβαίνεις, πάρε το λεξικό και κάτσε σπίτι σου και μελέτα». Δεν πάει έτσι. Πλήρωσε για να έρθει από το σπίτι του να μας δει και αυτό πρέπει να το σεβαστούμε και να το τιμήσουμε.

• Η τηλεόραση χάνει σιγά σιγά τη μάχη από το ίντερνετ. Μουσική και ταινίες κατεβαίνουν διαδικτυακά. Το θέατρο παραμένει… ζωντανό;

Β.Χ.: Είναι το τελευταίο οχυρό, με την έννοια της συνεύρεσης των ανθρώπων σ’ ένα καλλιτεχνικό γεγονός. Γιατί όλο το υπόλοιπο –τηλεόραση, ίντερνετ, τάμπλετ και ηλεκτρονικά παιχνίδια– έχει πολλή μοναξιά. Κι αύριο μόνος, με την κάσκα τού VR, σε έναν άλλον ψεύτικο κόσμο... Αυτό με τρομάζει, γιατί το μέλλον δεν είναι μέλλον – είναι παρόν.

• Υπάρχουν λυκάνθρωποι σήμερα;

Φ.Μ.: Λυκάνθρωπους σαν αυτούς της παράστασης δεν έχουμε. Αυτό είναι αθώο είδος.

Β.Χ.: Υπάρχουν πολλοί λυκάνθρωποι που ούτε όταν έχει πανσέληνο τους καταλαβαίνεις. Οπτικά δεν τους καταλαβαίνεις, όμως τους νιώθεις, και κυρίως τους καταλαβαίνεις γιατί σου έχουν πιει το αίμα, σ’ έχουν φάει μπαμπέσικα…

• Πώς θα φυλαχτούν από αυτούς τα παιδιά;

Φ.Μ.: Οι νέοι έχουν δυναμική, το βλέπω στα παιδιά μου, έχουν αντίληψη 450.000 στροφές απ’ ό,τι έχω εγώ. Ποιο είναι το δύσκολο; Να μην τη λερώσω. Να κάτσω απ’ έξω. Να τα αφήσω να γίνουν αυτό που θέλουν. Χαίρομαι γιατί δεν έχουν πρότυπα. Οχι σαν τη δική μου τη γενιά που κόλλησε θαυμάζοντας τον τάδε ή τον δείνα. Τα κόμματα σκοτώνονταν στον καβγά. Τραμπουκισμοί. Κι όμως, βλέπαμε τους πολιτικούς με σεβασμό. Μιλούσαν και παραληρούσαμε από κάτω. Γιατί;

Β.Χ. Τώρα, όλες αυτές οι γενιές είναι τόσο μαραζωμένες που τα παιδιά τους τα αφήνουν «ελεύθερα»· τι να τους πουν; Από μια άποψη αυτό τα κάνει να μεγαλώνουν χωρίς να επηρεάζονται.

• Για μας ελπίδα καμιά;

Φ.Μ.: Ελπίδα; Η πιο ωραία εικόνα που έχω είναι από το μετρό, που έβλεπα ο ένας να δίνει το εισιτήριο στον άλλο, και με αγωνία να το πάρει. Αυτό με συγκίνησε τρομερά. Μπορεί να ήταν ένα τίποτα, αλλά θα μπορούσε να γίνει κάτι, και δεν εννοώ να μην πληρώνει το εισιτήριό του ο καθένας από εμάς, αλλά να είναι μια αρχή για να εκπαιδευτούμε πάνω στην αλληλεγγύη.

Β.Χ.: Είμαστε ένας λαός των άκρων. Μπορούμε να κάνουμε το χειρότερο αλλά και το καλύτερο. Αν καταφέρουμε ποτέ να εξισορροπήσουμε κάπως την κατάσταση, να φερθούμε λίγο έξυπνα και πιο ανθρώπινα, πολλά θα αλλάξουν. Κάνοντας το καλό, με κάποιον τρόπο αυτό, κάποτε, θα σου γυρίσει! Προτιμώ να είμαι αισιόδοξος, γιατί οτιδήποτε άλλο σε αρρωσταίνει!

• Η κάθαρση υπάρχει μόνο στο θέατρο;

Φ.Μ.: Οχι, αλλά για να υπάρξει κάθαρση στην κοινωνία πρέπει να μεσολαβήσει ένα πολύ σημαντικό στάδιο: της τιμωρίας. Δεν μπορούμε να μιλάμε για επανεκκίνηση κράτους, δεν μπορούμε να οραματιζόμαστε μια καινούργια στέρεη χώρα έχοντας ανάμεσά μας τα πρόσωπα και τις καταστάσεις που δηλητηρίασαν και οδήγησαν εκεί που όλοι γνωρίζουμε.

Εάν δεν υπάρξει τιμωρία, οι πολίτες θα παραμείνουν καχύποπτοι, θα υπάρξει έλλειψη εμπιστοσύνης άρα και έλλειψη συνεργασίας πάνω σε οτιδήποτε ελπιδοφόρο μπορεί να δημιουργηθεί. Θέλει προσπάθεια πολλή για να βγει από το μυαλό μας η λέξη «συγκάλυψη».

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας