Τελειότητα στη ζωή

Η Ελλη είχε μακριά μαλλιά. Δύο εκφραστικά μαύρα μάτια και μία οξεία δόση χιούμορ. Ηταν υπεραναληπτική, υπερευσυνείδητη, εργατική και τελειομανής. Είχε προοδεύσει στην εργασία της και κατείχε μια καλή θέση ανάμεσα στους συναδέλφους της. Δεν καθόταν ποτέ.

Αν δεν δούλευε, βοηθούσε τους φίλους της. Αν δεν ασχολιόταν με τα προβλήματα των φίλων της, συνέδραμε σε ό,τι είχαν ανάγκη η γιαγιά και η θεία της και, αν όλα αυτά ήταν τακτοποιημένα, άρχιζε ένα δεύτερο μεταπτυχιακό.

Δεν στεκόταν ποτέ και δεν συγχωρούσε τον εαυτό της που δεν μπορούσε να κάνει δίαιτα. Δεν μπορούσε να αποδεχτεί πως χαλούσε την προσεγμένη διατροφή της και πάχαινε τρώγοντας σοκολάτες, τυρόπιτες, πίτσες και μπισκότα.

Ηταν απαράδεκτο να μην μπορεί να αυτοπειθαρχήσει. Να μην καταφέρνει να ελέγχει την πείνα της (όπως έλεγε χαρακτηριστικά).

Ακολουθώντας τις συμβουλές μου, άρχισε να εφαρμόζει αυτά που χρειαζόταν να κάνει και όντως τα εκπλήρωνε «τέλεια». Οπως ακριβώς έκανε και όλα τα άλλα στη ζωή της.

Ηταν άψογη, έλεγχε τα τσιμπολογήματά της, έτρωγε κατάλληλα, γυμναζόταν, δεν αμελούσε τίποτα απ’ ό,τι είχε να κάνει. Και η υπερδραστήρια ζωή της συνεχιζόταν παράλληλα. Αυτό κράτησε για έναν μήνα, είχε απώλεια βάρους, ένιωθε καλύτερα σωματικά, μα δεν την ένιωθα ικανοποιημένη. Παρατηρώντας τον τρόπο που λειτουργούσε, καταλάβαινα πως η τέλεση όσων έκανε δεν αντιστοιχούσε στις πραγματικές αντοχές και δυνάμεις της, παρόλο που φαινόταν να είναι η εκπλήρωση των συμβουλών μου μια προσπάθεια με επιτυχές αποτέλεσμα τόσο για τη θεραπευόμενη όσο και για τη θεραπεύτρια.

Από την εμπειρία μου γνωρίζω πως είναι «ανησυχητικό» όταν κάποιος εκτελεί αλάνθαστα, τόσο ευλαβικά ένα πρόγραμμα υγιεινής διατροφής με όλους τους όρους μιας πιο υγιεινής ζωής, γιατί σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα αναρωτιέσαι πώς εξαφανίστηκαν οι λόγοι που σε πάχυναν (πολυφαγίες) ή οι παλιές συνήθειες, που για τον καθέναν είναι οι ισορροπίες του.

Συνήθως δεν έχει διάρκεια

Στις εβδομαδιαίες συζητήσεις μας με στόχο να αντιληφθεί τον τρόπο που έχει μάθει να λειτουργεί, στην ερώτησή μου «αν γνωρίζει πως ο άνθρωπος απαγορεύεται να δουλεύει τόσο πολύ και ότι είναι υποχρεωμένος να χαλαρώνει και να μειώνει τους ρυθμούς του μέσα στην ημέρα» η Ελλη γούρλωσε τα μάτια της με έκπληξη σαν να άκουσε πρώτη φορά για εκείνη μια τόσο άγνωστη συνθήκη: το στέκομαι και χαλαρώνω.

Σαν να τα είχε μάθει αλλιώς τα πράγματα και, όντως, αλλιώς τα είχε μάθει και έτσι τα εκτελούσε.

Αρα και οι δικές μου οδηγίες είχαν την ίδια εκτέλεση χωρίς ποτέ να αναρωτηθεί αν μπορούσε ή αν άντεχε. Σαν να μην της επιτρεπόταν να κάνει ποτέ κανένα λάθος.

Το επόμενο διάστημα σε κάθε εβδομαδιαία συνάντησή μας εμφάνιζε ένα μικρό παράπονο (ακουγόταν σαν μία μικρή γκρίνια) για το πόσο πιεστική ήταν η κάθε μέρα της και για το πόσο χάλαγε τη διατροφή της όταν ερχόταν το βράδυ.

«Ολη μέρα την ακολουθώ και το βράδυ τη σπάω», έλεγε χαρακτηριστικά. Και ενώ αυτή της η εξομολόγηση φάνταζε στα αυτιά της σαν μια αποτυχία, στα δικά μου αυτιά έπαιρνε τη μορφή της πρώτης της προόδου στη διάρκεια της θεραπείας.

Και της το είπα. «Μα πώς γίνεται να χαλάω τη διατροφή μου κι εσείς να μου λέτε πως αυτό είναι μία πρόοδος για μένα;»

«Επέτρεψες να κάνεις λάθη, να μην είσαι άψογη και το αντιμετωπίζεις αντικρίζοντάς το, σαν να αντιμετώπισες έναν μεγάλο φόβο σου, τον φόβο της αποτυχίας κι έχεις τη δυνατότητα να βρεις τρόπο να το διορθώσεις, να αντιληφθείς πως δεν έπαθες κάτι και να μην τα παρατήσεις».

Η Ελλη συνέχισε με μεγάλη δύναμη και συνέπεια (ωφεληθήκαμε από την τελειομανία της, μιας και τη χρησιμοποίησε υπέρ της) να αντικρίζει τα «τρωτά» της σημεία, δηλαδή τις πολυφαγίες της, ξεκίνησε και αναλυτική ψυχοθεραπεία για να καταφέρει να έχει μια διατήρηση βάρους χωρίς μεγάλο κόπο.

Η τελειομανία είναι σαν να κάνει έναν κύκλο: ο άνθρωπος αρχικά θέτει υψηλούς και σχεδόν ανέφικτους στόχους. Αποτυγχάνει στην πραγματοποίησή τους γιατί δεν ξέρει από πού να αρχίσει και πού να τελειώσει.

Η πίεση για την επίτευξη στόχου και η αναπόφευκτη συνεχής αποτυχία μειώνουν την παραγωγικότητα και αποτελεσματικότητα του ανθρώπου.

Με αποτέλεσμα να γίνεται αυστηρός με τον εαυτό του, να αυτοκατηγορείται, οδηγούμενος στο άγχος, στη χαμηλή αυτοεκτίμηση και ίσως στην κατάθλιψη.

Τελικά παρατά τους στόχους του και θέτει νέους στόχους, με αποτέλεσμα ο κύκλος να ξαναρχίζει. Κάπως έτσι δεν φαίνεται να συμβαίνει και στην προσπάθεια απώλειας βάρους;

Θέτω υψηλό στόχο συνήθως ανέφικτο δεν τα καταφέρνω, αυτοκατηγορούμαι, παρατάω τη δίαιτα, αρχίζω καινούργια προσπάθεια αδυνατίσματος.

Η διαταραχή βάρους θέλει μεγάλη προσοχή, μιας και ο ψυχισμός του ανθρώπου είναι άρρηκτα ενωμένος με το σώμα του.

Ξέρετε ότι

Ο Φρόιντ εξηγεί τη διαδικασία δημιουργίας του ψυχισμού ως απότοκη της εμπειρίας απόλυτης ανημποριάς του νεογνού, το οποίο δεν μπορεί να τα βγάλει πέρα με τις εσωτερικές του διεγέρσεις παρά μόνο την παρέμβαση του συνανθρώπου του, ο οποίος αντιδρώντας στην κραυγή του νεογνού ασκεί μια ειδική ενέργεια.

 

Αυτή η πρωταρχική διαδικασία επικοινωνίας επιτρέπει μια πρώτη εμπειρία ικανοποίησης, η οποία θα είναι εφεξής η πυξίδα της επιθυμίας για το υποκείμενο. Δηλαδή η επιθυμία είναι η ψυχική κίνηση με την οποία το υποκείμενο θα ανάβει, θα λέγαμε, την ενδεικτική λυχνία αυτής της πρώτης εμπειρίας ικανοποίησης η οποία θα είναι στο εξής ο χαμένος παράδεισός του.

 

Καμία καινούργια εμπειρία ικανοποίησης δεν θα είναι στο επίπεδο αυτής της πρώτης εμπειρίας ικανοποίησης, η οποία, ως εκ τούτου, θα έχει μια μυθική διάσταση για το υποκείμενο. Το άναμμα της ενδεικτικής λυχνίας στην αρχή δημιουργεί μία ψευδαίσθηση της αρχικής αυτής εμπειρίας ικανοποίησης η οποία, συγκρινόμενη με την πραγματική εμπειρία, δεν μπορεί παρά να δημιουργεί απογοήτευση. Οι καινούργιες εμπειρίες δηλαδή μπορούν να ανταποκρίνονται εν μέρει και μόνο στην πρωταρχική εμπειρία ικανοποίησης.

* Σύμβουλος διατροφής

alpanopoulou@gmail.com

Έντυπη έκδοση

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας