Τα ζωντανά αφηγήματα του '68

Ο Σεπτέμβριος έριξε φέτος αυλαία στη Θεσσαλονίκη με ένα επετειακό πολιτιστικό δρώμενο για τα 50 χρόνια από τον ιστορικό «σταθμό» του 1968: ένα διεπιστημονικό συνέδριο με τίτλο «Το Ζωντανό Θέατρο: 50 Χρόνια από τη Χρονιά που Ονειρεύτηκε πως θα Αλλάξει τον Κόσμο».

Το συνέδριο-ημερίδα διεξήχθη στις 30 Σεπτεμβρίου υπό την αιγίδα του Φεστιβάλ Δημητρίων και συνόδευσε την έναρξη των εργασιών της 53ης έκδοσης του, υπενθυμίζοντας, ταυτόχρονα, ότι η φετινή κατάθεση του Φεστιβάλ στον ελληνικό κόσμο των τεχνών και των γραμμάτων διαφέρει από αυτές των προηγούμενων ετών σε ένα (τουλάχιστον) σημείο. Εν έτει 2018, με τις επαναστατικές υποσχέσεις και τα αιτήματα του 1968 φαντασματικά παρόντα και περιρρέοντα, το κλώσμα του απολογιστικού και κριτικού (ανα)στοχασμού δεν μπορεί παρά να διατρέχει τις φεστιβαλικές δραστηριότητες.

Το πρόγραμμα του συνεδρίου, πολυσχιδές και πολυτροπικό, φρόντισε να απαντήσει παραγωγικά στην αναγκαιότητα θύμησης και αποτίμησης του ’68 ως μιας χρονιάς-ορόσημο του 20ου αιώνα, στα πέριξ της οποίας ξεδιπλώθηκαν και δοκιμάστηκαν αντικαθεστωτικές κοινωνικές πραγματικότητες, ανατρεπτικά πολιτικά αφηγήματα, ρηξικέλευθες πολιτισμικές πρακτικές, και εμπνευσμένοι καλλιτεχνικοί πειραματισμοί.

Ανερχόμενοι και αναγνωρισμένοι διανοητές, επιστήμονες, και καλλιτέχνες προσέφεραν τις αποκρίσεις τους στις ποικίλες πρακτικές και διεκδικήσεις που εξυφάνθηκαν γύρω από το 1968· αποκρίσεις που έλαβαν τη μορφή επιστημονικών ανακοινώσεων, παρεμβάσεων ανασκοπικού χαρακτήρα, αλλά και επιτελεστικών δράσεων, και φρόντισαν να γνέψουν με νόημα προς τις τολμηρές αρθρώσεις του ’68.

Ιδιαίτερη έμφαση αποδόθηκε από τους εισηγητές στις θεατρικές συνιστώσες της εποχής του ’68, ενώ αρκετές εκ των παρεμβάσεων εξέτασαν όψεις της πληθυντικής καλλιτεχνικής πρωτοπορίας σε σχέση με τις αντισυστημικές και αντιαποικιοκρατικές «συνθήκες» που υπογράφηκαν την εν λόγω περίοδο από τους αμφισβητίες των τελών του 1960 στην Ελλάδα, στην Ευρώπη, και στην Αμερική. Επιλεκτικές και ιδιαίτερα χρήσιμες αναφορές έγιναν, επίσης, στα ριζοσπαστικά νημάτια που συνυφάνθηκαν την ίδια περίοδο στην παιδαγωγική και στην εκπαιδευτική πράξη, στη λογοτεχνική παραγωγή, στην εθνοφυλετική και στη σεξουαλική έκφραση, στη φιλοσοφία, και στη ψυχαναλυτική θεωρία και θεραπευτική. Δύο εκ των καλλιτεχνικών πρωταγωνιστών του ’68, το ιστορικό Mime Troup του Σαν Φρανσίσκο και το Living Theatre της Νέας Υόρκης, ενίσχυσαν τη δυναμική του προγράμματος με τις διατλαντικές τους παρεμβάσεις που έφτασαν ως μεταφρασμένα μηνύματα στο κοινό του συνεδρίου.

Ωστόσο, περισσότερο από τις διαλέξεις και τις περφόρμανς που φιλοξένησε το συνέδριο, αυτοί που προχώρησαν στον πιο εύστοχο απολογισμό της προσληπτικής πορείας του ’68 ήταν τα μέλη του ετερογενούς κοινού του συνεδρίου. Στις ζωηρές συζητήσεις που έλαβαν χώρα μέσα στην αίθουσα διαλέξεων του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης και έξω από αυτή, στους πλήρεις εικαστικής έμπνευσης διαδρόμους του, πολίτες διαφόρων ηλικιών και καταβολών προσέφεραν με τους ενημερωμένους σχολιασμούς τους το απαύγασμα του συνεδρίου: η προσφορά των αμφισβητήσεων και των επαναδιαπραγματεύσεων των τελών του 1960 συνεχίζει να κινητοποιεί και να διαπαιδαγωγεί νέες γενιές «αμφισβητιών», «περιπλανητών», και «έτερων», τόσο με τις νίκες της, όσο και με τις ήττες της – ίσως κυρίως με τις δεύτερες.

Εκ μέρους της οργανωτικής επιτροπής του συνεδρίου, η οποία συμπεριλαμβάνει, εκτός από την υπογραφείσα το παρόν, τη Δρ. Ελένη Καρασαββίδου, τη Δρ. Πηνελόπη Χατζηδημητρίου, και τον κ. Κωνσταντίνο Χατζηπαπαθεοδωρίδη, θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τους συμμετέχοντες στο συνέδριο και όλους όσους με τη γενναιόδωρη συνεισφορά τους επέτρεψαν τη υλοποίηση της πρωτοβουλίας. Ιδιαίτερα αναφορά οφείλουμε στην Εφημερίδα των Συντακτών, καθώς στο TV 100 και FM 100, για την ευγενική χορηγία τους.

*Διδάκτορας Τμήματος Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας