Συνένοχοι σε οικονομικό έγκλημα

tieatro.jpg

«7 χρόνια» - Θέατρο Αποθήκη «7 χρόνια» - Θέατρο Αποθήκη

Φαίνεται ότι το θέατρό μας αναζητούσε εδώ και καιρό τη δεύτερη «Μέθοδο Γκρόνχολμ». Και μάλλον την εντόπισε στη διασκευή της πρόσφατης -περσινής μόλις- ταινίας του Ισπανού κινηματογραφιστή Jose Cabeza. Η ίδια η ταινία, μεσαίου μήκους και μικρής παραγωγής, πέρασε μάλλον απαρατήρητη πέραν των ορίων της κινηματογραφόφιλης κοινότητας. Η προσαρμογή της, ωστόσο, από τον Οδυσσέα Παπασπηλιόπουλο -που επιχειρεί μάλιστα τώρα και την πρώτη του σκηνοθεσία στο θέατρο- διεκδικεί για λογαριασμό της το μεγάλο κοινό της πρωτεύουσας.

Εχει πολλές πιθανότητες να το πετύχει. Η ταινία έχει άλλωστε τόσο εγγενή θεατρικότητα, ώστε η σκηνική μεταφορά της να μοιάζει περισσότερο με αντιδάνειο της συνθήκης που στο παγκόσμιο θέατρο καθιερώθηκε τουλάχιστον από την εποχή του Στρίντμπεργκ: αντίμαχοι βρίσκονται κλεισμένοι στον χώρο μιας σκηνής-ρινγκ και σε μια κλιμακωτή, σφιχτή, χωρίς ανάσα πορεία προς την επικράτηση του ενός σε βάρος των άλλων.

Σε αυτή την πορεία, που θυμίζει «παιχνίδι» αλληλοσφαγής και φέρνει στον νου καλά κρυμμένα μυστικά της δυτικής ράτσας, οι ήρωες θα ζήσουν μια ολόκληρη ζωή σε λίγο χρόνο, σαν ταξίδι μεγάλης ημέρας μέσα στη νύχτα. Θα χάσουν το παλιό λουστραρισμένο δέρμα τους και θα απομείνουν στο τέλος γυμνοί, ευάλωτοι και τραυματισμένοι (αν όχι «ακρωτηριασμένοι») -παραδόξως στα μάτια μας καθαρότεροι από πριν…

Η υπόθεση σε λίγες γραμμές. Οι τέσσερις κεφαλές μιας από τις επιτυχημένες εταιρείες στον χώρο της νέας τεχνολογίας και της start-up επιχειρηματικότητας συγκεντρώνονται στα γραφεία τους, έχοντας να αντιμετωπίσουν μια μεγάλη απειλή. Η έρευνα της Εφορίας έχει αποκαλύψει τις ένοχες εκ μέρους τους μετακινήσεις κεφαλαίων προς την Ελβετία, και το θέμα είναι τώρα πώς θα γλιτώσουν το κοπάδι από την επίθεση.

Υπάρχει τρόπος: κάποιος οφείλει να θυσιαστεί προς όφελος των άλλων, να αποδεχτεί το σύνολο των οικονομικών εγκλημάτων, με κόστος την καταδίκη του σε επτά χρόνια κάθειρξης. Ποιος θα είναι αυτός που μπορεί να σηκώσει το βάρος της συλλογικής διαφθοράς; Και με τι αντάλλαγμα;

Επίτηδες κρατάω τα προσχήματα της μυστικότητας σε μια υπόθεση που θέλει να ονομαστεί θρίλερ μεταφερμένο σε εργασιακό περιβάλλον. Φέρνει στον νου και υποθέσεις εγκλήματος με ανεστραμμένη τη φορά: αυτή τη φορά το έγκλημα έχει τελεστεί, αλλά ο δολοφόνος... εφευρίσκεται εκ των υστέρων. Υπάρχει και ο τυπικός raisonneur «Επιθεωρητής» κάθε ανάλογου δράματος, με τη μορφή ενός διαμεσολαβητή, που οι εκπρόσωποι θα τον προσλάβουν άρον άρον για να ρυθμίσει τη μεταξύ τους συζήτηση και να καταλήξει σαν διαιτητής στο ποιος θα επιτελέσει το έγκλημα μέσα στο έγκλημα και θα παραπλανήσει τις Αρχές.

Πέραν τούτου, όλα μοιάζουν ξαναειπωμένα. Η αλήθεια είναι πως το θέμα της εταιρικής κρίσης, της διαφθοράς και του συνεργατικού κανιβαλισμού το έχουμε δει χρόνια τώρα, από τους πρώτους διδάξαντες και πλέον ειδικούς επί του θέματος: τους Αμερικανούς. Γιατί να ακούσουμε τους Ισπανούς στη θέση τους;

Δεν είναι διόλου έτσι. Για κοιτάξτε καλύτερα: οι μέτοχοι εδώ είναι νέοι ή τουλάχιστον τα παιδιά του τεχνολογικού μπουμ της δεκαετίας των 00s. Είναι ή θέλουν να θεωρούνται οι εκπρόσωποι ενός νέου εταιρικού ύφους και ήθους, που φοράει τζινάκια και φανελάκια, ερωτεύεται τα λάικς στο φ/μπ, όπως τα ιδεατά εκατομμύρια στη χρηματιστηριακή αγορά, ενδιαφέρεται για την οικολογία και το τι συμβαίνει στην Ουκρανία, περιμένει υπομονετικά τη στιγμή της εξαγοράς της, και καμαρώνει για το ότι στα γραφεία της οι συνάδελφοι μπορούν να κατεβαίνουν τσουλήθρες αντί για σκαλιά προς τα αιωνίως εφηβικά γραφεία τους. Ούτε λόγος βέβαια για κάπνισμα στους χώρους της εταιρικής τους ευθύνης…

Το θέμα είναι παλιό, το περιβάλλον όμως εξαιρετικά σύγχρονο. Γιατί αυτοί οι εκπρόσωποι του νέου καπιταλισμού κρύβουν την ίδια διαφθορά, το ίδιο ένστικτο, την ίδια στρατηγική επικράτησης, πίσω από το προφίλ του ανέμελου και εκατομμυριούχου σαραντάρη. Μπορεί να τους ενώνει ο μύθος της κοινής ανέλιξης μιας παιδικότητας, μα τώρα που τα πράγματα σφίγγουν, αδυνατούν να αποδείξουν ότι μπορούν να διαχειριστούν τα πράγματα με πιο «πολιτισμένο» τρόπο από τους κοστουμαρισμένους κι εξίσου διεφθαρμένους «γονείς» τους.

Ο πνιγηρός αυτός μικρόκοσμος πρέπει να μας εγκλωβίσει για μιάμιση ώρα. Και δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος να το πετύχεις αυτό από το να ανεβάσεις τον θεατή του στη σκηνή, μαζί με τους ήρωες. Το σκηνικό που δημιούργησε το αρχιτεκτονικό γραφείο En Route Architects στο Αποθήκη εκεί αποσκοπεί. Πέρα από απαύγασμα του «κυκλικού θεάτρου» -κύριο θεατρικό αρχιτεκτόνημα του εικοστού αιώνα-, δίνει την ουσία της όλης προσαρμογής: μια εμπέδωση του κλίματος συνενοχής και αδιεξόδου.

Πολλοί θα γκρινιάζουν, ξέρω, ότι δεν βλέπουν καλά εξαιτίας του... Μα το θέατρο αυτό έτσι λειτουργεί: θέτοντας εμπόδια, κάνοντάς σε να στρίβεις, να τεντώνεσαι, να στήνεις αυτί, για να πλησιάσεις ακόμη κοντύτερα… Η γοητεία τού εκ του σύνεγγυς θεάτρου κρύβεται στην ελλιπή πρόσληψη του όλου.

Εχω όμως αρκετά να πω για τις ερμηνείες. Φοβάμαι πως εδώ ο νέος σκηνοθέτης δεν μπόρεσε να επιδράσει διδακτικά στους ηθοποιούς του. Υπάρχει υπερ-επίδειξη των ρόλων, αγχωτική εξωτερικότητα στις ερμηνείες, αγωνία και βιασύνη να προκληθεί συγκίνηση, που αδικούν καλλιτεχνικά το αποτέλεσμα. Δεν έχει δοθεί βάρος σε αυτό που λέμε «εσωτερική ζωή» των ηρώων (και κατακλύζει τον φακό της ταινίας…).

Ο δημοσιοσχεσίστας-λαγωνικό της αγοράς, Κάρλος, είναι άλλος χαρακτήρας από αυτό που βγαίνει στη σκηνή από τον Γιώργο Χριστοδούλου. Το ίδιο και ο ιδιοφυής και ιδιόρρυθμος Λουίς του Ορφέα Αυγουστίδη. Η οικονομική διευθύντρια Βερόνικα της Αλεξάνδρας Αϊδίνη είναι ίσως η πιο άνιση ερμηνεία της παράστασης. Μεταξύ γυναικείας ακύρωσης και επαγγελματικού πανικού, φέρει μυστικά που πρέπει να ακούγονται από το υπόγειο, όχι τη βιτρίνα του ρόλου. Καλύτερος ο ψύχραιμος και ισορροπιστής διευθυντής Μαρσέλ, από τον Κωνσταντίνο Ασπιώτη.

Ο διαμεσολαβητής Χοσέ του Αλέξανδρου Λογοθέτη περνάει μάλλον απαρατήρητος, τίποτα ουσιαστικότερο πέρα από μια έξυπνη δραματουργική συνθήκη. Κι όμως, έχει μια ενδιαφέρουσα «εκτός σεναρίου» ζωή. Καταφθάνει ξέπνοος και μάλλον άφραγκος στο γραφείο τους, κι εκεί μέσα, όσο αυτοί κατεβαίνουν τα σκαλιά της αξιοπρέπειας τόσο αυτός θα τα ανεβαίνει σε ισχύ, αυτοπεποίθηση και κύρος.

Οταν στο τέλος τα πράγματα θα «ρυθμιστούν καταλλήλως», αυτός θα φύγει πάλι πίσω, κρατώντας σφικτά στα χέρια του ένα συμβόλαιο εξασφάλισης, ισχυρότερο ίσως κι από τη σύμβαση που του πρότειναν στην αρχή της συνεργασίας τους. Ως γνώστης πλέον της υπόγειας πραγματικότητάς τους, θα είναι κατά κάποιον τρόπο ο ρυθμιστής της επόμενης μέρας, μέτοχος κι αυτός της «εταιρείας» συγκάλυψης και ψέματος. Μαζί με αυτόν, κι εμείς, οι θεατές…

Ελπίζω πως είναι ακόμη νωρίς. Με τον χρόνο οι ερμηνείες θα λιώσουν και τα πρόσωπα θα πλησιάσουν εκείνα που εμφανίζονται στην οθόνη του «7 χρόνια»: πρόσωπα με παλιά δάνεια, για τα οποία ήρθε τώρα η ώρα της πληρωμής. Αν γίνει αυτό, μυρίζομαι για το Αποθήκη μια αληθινά μεγάλη επιτυχία.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας

Μέλος της
ΕΝΕΔ