Συμφωνία για το προσφυγικό με ενστάσεις

davutoglu-tusk-juncker-630.jpg

Αχμέτ Νταβούτογλου, Ντόναλντ Τουσκ και Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ δίνουν τα χέρια Αχμέτ Νταβούτογλου, Ντόναλντ Τουσκ και Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ δίνουν τα χέρια | AP Photo/Virginia Mayo

Με μια συμφωνία γεμάτη ασάφειες και θολά σημεία επιχειρεί η Ευρωπαϊκή Ένωση να αντιμετωπίσει την προσφυγική κρίση.

«Η διγλωσσία που καλύπτει την εν λόγω συμφωνία δεν μπορεί να αποκρύψει την αποφασιστικότητα της Ε.Ε. να γυρίσει την πλάτη της στην παγκόσμια προσφυγική κρίση και να αγνοήσει ηθελημένα τις διεθνείς υποχρεώσεις της», δήλωσε ο John Dallhuisen, διευθυντής της Διεθνούς Αμνηστίας για την Ευρώπη και την Κεντρική Ασία.

Σε εφαρμογή η συμφωνία από τις 20 Μαρτίου

«Θέλαμε να εξασφαλίσουμε σε κάθε πρόσφυγα ατομική αντιμετώπιση, δηλαδή οι συμφωνίες να συνάδουν με το διεθνές δίκαιο και να αποκλείουν τις μαζικές απελάσεις», δήλωσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ, λίγη ώρα μετά την ανακοίνωση επίτευξης συμφωνίας.

«Η εφαρμογή των αρχών αυτών θα ελέγχεται με τη συμμετοχή τόσο της Ε.Ε. όσο και του ΟΗΕ», πρόσθεσε και τόνισε ότι η συμφωνία αυτή αφορά όλα τα κράτη-μέλη της Ε.Ε..

Αναφερόμενος στην ουσία της συμφωνίας, είπε πως από τις 20 Μαρτίου οι παράτυποι μετανάστες που θα φτάνουν στην Ελλάδα θα επιστρέφουν στην Τουρκία και η Ε.Ε. θα δέχεται έναν πρόσφυγα για κάθε παράτυπο που θα γυρίζει πίσω στην Άγκυρα.

Τόνισε πάντως ότι το βασικό θέμα είναι να εφαρμοστούν όλοι οι πυλώνες της συμφωνίας και να κλείσουν οι παράνομοι διάδρομοι των προσφυγικών ροών.

Olivier Hoslet, Pool Photo via AP

«Στο ψυγείο οι μονομερείς ενέργειες»

Ο Έλληνας πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας, μιλώντας στη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε τη συνεδρίαση, υπογράμμισε, μεταξύ άλλων, ότι μετά τη σύναψη της συμφωνίας «μπαίνουν στο ψυγείο οι μονομερείς ενέργειες».

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις διαδικασίες ασύλου: «Απαιτήσαμε και καταφέραμε πως η διαδικασία ασύλου θα γίνεται με την έγκριση της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ».

Ικανοποίηση Αναστασιάδη

«Δεν είναι δυνατόν να πάρει η Κύπρος το βάρος της ευθύνης στους ώμους της για το προσφυγικό», δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου -το απόγευμα της Παρασκευής στις Βρυξέλλες- ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Ο Νίκος Αναστασιάδης εξέφρασε και την απόλυτη ικανοποίησή του για τα αποτελέσματα μιας από τις πιο κρίσιμες συνόδους κορυφής της Ε.Ε.

Τα βασικά σημεία της συμφωνίας

Τη δεύτερη ημέρα της συνόδου στις Βρυξέλλες ξεπεράστηκαν τα «αγκάθια» στις διαπραγματεύσεις και οι δύο πλευρές συμφώνησαν:

1) Στην τήρηση της νομιμότητας της συμφωνίας και της συμβατότητάς της με τα πρότυπα του διεθνούς δικαίου των μηχανισμών επιστροφής και μετεγκατάστασης από τα ελληνικά νησιά στην Τουρκία.

2) Ως ημερομηνία έναρξης της συμφωνίας ορίστηκε η Κυριακή 20 Μαρτίου, όπου και οι νεοεισερχόμενοι μετανάστες και πρόσφυγες θα επιστρέφονται στην Τουρκία.

3) Στην επίσπευση της χρηματοδότησης προς την Τουρκία σε στοχευμένα έργα για την υποστήριξη των μεταναστών.

4) Την επανέναρξη και ενεργοποίηση της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας στην Ε.Ε. με την απόφαση για επίσπευση του ανοίγματος των κεφαλαίων, χωρίς όμως να θίγονται τα κυριαρχικά δικαιώματα κρατών-μελών. Παράλληλα, αποφασίστηκε το άνοιγμα του κεφαλαίου 33 που αφορά ζητήματα του προϋπολογισμού μέχρι το τέλος της ολλανδικής προεδρίας τον Ιούνιο.

Η Άγκυρα έλαβε το «πράσινο φως» για τη βίζα στους Τούρκους πολίτες με την προϋπόθεση πως θα υλοποιήσει τις δεσμεύσεις της απέναντι στην Ε.Ε.

Οι βασικές υποχρεώσεις της Ελλάδας

  • Οι πρόσφυγες και οι μετανάστες θα καταγράφονται στην Ελλάδα και το κάθε αίτημα για παροχή ασύλου θα εξετάζεται ξεχωριστά από τις ελληνικές αρχές σύμφωνα με τους κανονισμούς του ασύλου και σε συνεργασία με την Ύπατη Αρμοστεία Προσφύγων του ΟΗΕ.
     
  • Η Τουρκία και η Ελλάδα με τη βοήθεια των θεσμών και των υπηρεσιών της Ε.Ε. θα προβούν στις διμερείς διατυπώσεις, μεταξύ των οποίων θα είναι η αποστολή Τούρκων παρατηρητών στα ελληνικά νησιά και αντίστοιχη εγκατάσταση Ελλήνων αξιωματούχων στα τουρκικά παράλια.

Η εμπλοκή της Τουρκίας

  • Για κάθε Σύρο που θα επιστρέφει στην Τουρκία από τα ελληνικά νησιά, ένας Σύρος θα μεταβαίνει στην Ε.Ε. από την Τουρκία.
     
  • Η Τουρκία δεσμεύεται να πάρει τα απαραίτητα μέτρα για να εμποδίσει τις ροές είτε από τη θάλασσα είτε από την ξηρά και να συνεργάζεται με τις γειτονικές χώρες και με την Ε.Ε. σε αυτά τα ζητήματα.

AP Photo/Geert Vanden Wijngaert

Αχμέτ Νταβούτογλου: Κοινό το μέλλον Ευρωπαϊκής Ένωσης και Τουρκίας

Ικανοποιημένος από τη συμφωνία εμφανίστηκε ο Αχμέτ Νταβούτογλου διότι -όπως είπε- απέδειξε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Τουρκία έχουν το ίδιο μέλλον.

Όπως τόνισε ο Τούρκος πρωθυπουργός, η σημερινή μέρα είναι «ιστορική» γιατί η συμφωνία μεταξύ Τουρκίας και Ε.Ε. απέδειξε ότι μοιράζονται το ίδιο όραμα και τον ίδιο στρατηγικό στόχο στο θέμα της συριακή κρίσης.

Πρόσθεσε πως δόθηκε σημασία στην ανθρωπιστική διάσταση της συμφωνίας με βασικό στόχο να λυθούν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι πρόσφυγες.

Επανέλαβε, όπως ο Ντόναλντ Τουσκ, ότι από τις 20 Μαρτίου αρχίζει να εφαρμόζεται η συμφωνία, σε μια διάσταση δίκαιου επιμερισμού των βαρών και του κόστους.

Ανακοίνωσε επίσης ότι μέσα στις επόμενες εβδομάδες θα αρχίσουν να εκταμιεύονται τα τρία δισ. ευρώ που έχουν συμφωνηθεί για τον σκοπό αυτό και, απαντώντας εμμέσως πλην σαφώς στους επικριτές της Τουρκίας, είπε ότι τα χρήματα αυτά δεν θα τα πάρει η Τουρκία, αλλά θα βοηθήσει ώστε να φτάσουν στους πρόσφυγες που τα έχουν ανάγκη, είτε βρίσκονται στα τουρκικά εδάφη είτε σε ασφαλή εδάφη μέσα στη Συρία.

Έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων

Ο Τούρκος πρωθυπουργός είπε επίσης ότι ανοίγουν κεφάλαια των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Τουρκίας με την Ε.Ε. από τα τέλη Ιουνίου. Ειδικά μίλησε για το κεφάλαιο 33, που αφορά την άρσης της βίζας.

Ανέφερε ότι έως τότε, τα τέλη Ιουνίου, θα πρέπει η Τουρκία να υλοποιήσει 72 προϋποθέσεις, μέρος των οποίων έχει ήδη καλύψει.

Κάλεσε την Ευρωπαϊκή Ένωση και τους θεσμούς της να κάνουν και εκείνοι από την πλευρά τους ό,τι τους αναλογεί ώστε να προχωρήσουν οι διαπραγματεύσεις αυτές.

«Θα προσπαθήσουμε να δημιουργήσουμε μια ειρηνική γειτονιά», είπε ο Αχμέτ Νταβούτογλου, «και η Τουρκία θα συμμετέχει σ' αυτήν».

Τέλος, αναφέρθηκε στο θέμα της τρομοκρατίας, επικρίνοντας όσους διαχωρίζουν την τρομοκρατία και τα θύματά της.

Αμφίβολη η επιτυχία του σχεδίου

Μπορεί οι «28» ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να «έδωσαν τα χέρια» με τον Τούρκο πρωθυπουργό, ωστόσο τα σημεία που χρήζουν διευκρινίσεων είναι πολλά.

Χαρακτηριστικές είναι οι δηλώσεις Ευρωπαίων ηγετών καθώς κανείς τους δεν εμφανίστηκε σίγουρος για την υλοποίηση της συμφωνίας παρά τη σχετική αισιοδοξία της Άγκυρας. Εκφράστηκε επανειλημμένα η λέξη «ελπίδα» που συνόδευε την επιθυμία εφαρμογής της.

  • Το «σχέδιο Τουσκ» είναι αρκετά φιλόδοξο και ο χρόνος υλοποίησής του περιορισμένος.
  • Θολό παραμένει το τοπίο με τους πρόσφυγες που έχουν εγκλωβιστεί στην Ελλάδα.
  • Το σχέδιο στρέφεται ξεκάθαρα ενάντια στους διακινητές που δρουν στα τουρκικά παράλια.
  • Τους Ευρωπαίους ηγέτες δεν φαίνεται να απασχόλησε ιδιαίτερα το θέμα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ελευθερίας του Τύπου στη γειτονική μας χώρα, με εξαίρεση τον Γάλλο πρόεδρο Φρανσουά Ολάντ.

Άνγκελα Μέρκελ: «Η Ευρώπη θα τα καταφέρει»

Την πεποίθηση πως η κοινή απόφαση μεταξύ της Ε.Ε. και της Τουρκίας θα έχει στόχο την αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης εξέφρασε η Γερμνανίδα καγκελάριος.

«Η Ευρώπη θα τα καταφέρει και αυτό είναι το πρώτο βήμα», είπε η Μέρκελ και επεσήμανε πως «υπάρχουν σημαντικά κενά που θα πρέπει να διευθετήσουμε αλλά έχουμε κάνει σημαντικά βήματα».

Η ισχυρή κυρία της Γερμανίας στάθηκε στη συμφωνία με την Τουρκία για την καταπολέμηση της δράσης των διακινητών. «Με τη σημερινή συμφωνία θα μπορέσουμε να καταστρέψουμε το μοντέλο της δράσης τους», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Αναφερόμενη στην Τουρκία είπε πως θα πρέπει να εκπληρωθούν προϋποθέσεις, προκειμένου να ξεκινήσει η απελευθέρωση της βίζας.

Τέλος, σημείωσε πως το σχέδιο θα αξιολογείται μηνιαία.

AP Photo/Geert Vanden Wijngaert

Ζ.Κ. Γιούνκερ: Η συμφωνία είναι πρακτική και εφαρμόσιμη

Σκληρές αλλά δίκαιες χαρακτήρισε τις διαπραγματεύσεις με την Τουρκία ο Ζαντ-Κλοντ Γιούνκερ. «Η συμφωνία που επετεύχθη είναι σύμφωνη με το Διεθνές Δίκαιο. Αφορά την ''έναν προς έναν'' εξέταση αιτούντων άσυλου και όλων των αιτήσεων», ανέφερε αρχικά.

«Η συμφωνία είναι πρακτική και εφαρμόσιμη. Μπορεί να εφαρμοστεί όπως είναι», τόνισε.

Αναφερόμενος στη χώρα μας είπε πως «η συμφωνία θα αποτελέσει μια διοικητική πρόκληση. Θα υπάρξει πρόσθετη βοήθεια στην Αθήνα για να υποστηριχθεί σε διοικητική μέριμνα».

Είπε ακόμα πως ελπίζει σε μια μετεγκατάσταση των ανθρώπων που βρίσκονται στην Ειδομένη μέσα στους επόμενους μήνες.

Πρόσθεσε πως «θα δοθούν 30 εκατ. ευρώ στον ελληνικό στρατό για να αντιμετωπιστούν τα πρώτα έξοδα».

Όσον αφορά τη χρηματοδότηση, ο Γιούνκερ δήλωσε: «Καταλήξαμε στο ποσό των τριών δισ. ευρώ στην Άγκυρα».

Φρ. Ολάντ: Τέθηκε θέμα ανθρωπίνων δικαιωμάτων

Ο Γάλλος πρόεδρος πρόεδρος, Φρανσουά Ολάντ, βγαίνοντας από τη σύνοδο κορυφής, χαιρέτισε «μια συνολική και συνεπή απάντηση» στο προσφυγικό πρόβλημα, «η οποία ενδιαφέρει τόσο την Τουρκία και την Έλλάδα και έχει κινητοποιήσει όλες τις ευρωπαϊκές χώρες».

Έδωσε έμφαση στο γεγονός ότι «κάθε μετανάστης ή πρόσφυγας που θα έρχεται, θα επιστρέφει στην Τουρκία, ωστόσο εντός του πλαισίου του νόμου, δηλαδή αφού θα γίνεται ενδελεχής εξέταση της περίπτωσής του».

Υπογράμμισε επίσης ότι η αποτελεσματικότητα του μέτρου θα εξαρτηθεί από τα μέσα που θα δοθούν στην Ελλάδα, τόσο σε υλικό επίπεδο όσο και σε προσωπικό, ώστε να αντιμετωπίσει όλες τις ανάγκες που θα προκύπτουν στα κέντρα φιλοξενίας στα νησιά.

Εντός της ημέρας είπε οι υπουργοί Εσωτερικών της Γαλλίας και της Γερμανίας θα ανακοινώσουν τα σχετικά μέτρα. Επίσης, ανέφερε ότι θα διατεθούν 200 υπάλληλοι της Frontex και άλλοι εκατό οι οποίοι θα αναλάβουν να εξετάζουν τα αιτήματα για άσυλο.

Όσον αφορά το άνοιγμα του κεφαλαίου 33 για την Τουρκία, ο Φρανσουά Ολάντ φάνηκε να το υποβαθμίζει, μιλώντας για συμβολική κίνηση και λέγοντας ότι μόνο 15 από τα συνολικά 35 κεφάλαια των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Τουρκία είναι ανοιχτά.

«Δεν έχει αλλάξει η θέση της Γαλλίας και της Ευρώπης, ούτε οι διαπραγματεύσεις μπορούν να προκαθορίσουν ποιο θα είναι το τελικό αποτέλεσμα».

Ο Γάλλος πρόεδρος είπε ότι η ημερομηνία που ορίστηκε, τα τέλη Ιουνίου, έχει «ενδεικτική αξία».

Και κατέληξε διαβεβαιώνοντας ότι το θέμα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία τέθηκε, καθώς είναι πάμπολλα τα περιστατικά και οι επιχειρήσεις που περιορίζουν την ελευθερία του Τύπου στη χώρα το τελευταίο διάστημα.

Επιφυλάξεις για τη συμφωνία από την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ 

Η δυνατότητα της Ελλάδας να υποδέχεται πρόσφυγες και μετανάστες, αλλά και να επεξεργάζεται αιτήσεις για τη χορήγηση ασύλου, πρέπει να ενισχυθεί προκειμένου η συμφωνία ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Τουρκία να έχει αποτέλεσμα, ενώ από την δική της πλευρά η Τουρκία πρέπει να εγγυάται μια δίκαιη και σύντομη αξιολόγηση των αιτήσεων των ανθρώπων που χρειάζονται διεθνή προστασία, υπογράμμισε σήμερα η Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (UNHCR).

Σε ανακοίνωση που εξέδωσε, η Αρμοστεία επισήμανε πως οι αιτούντες άσυλο στην Ελλάδα θα πρέπει να έχουν «το δικαίωμα να ασκούν έφεση» πριν προχωρήσει «η επανεισδοχή τους στην Τουρκία».

Οι υποδομές για «την υποδοχή και άλλες διευθετήσεις πρέπει να είναι έτοιμες στην Τουρκία πριν επαναπροωθηθεί οποιοσδήποτε από την Ελλάδα. Οι άνθρωποι που κρίνεται ότι έχουν ανάγκη διεθνή προστασία πρέπει να είναι σε θέση να απολαύουν άσυλο, χωρίς διάκριση, σε συμφωνία με τα διεθνώς αποδεκτά πρότυπα», τόνισε η UNHCR.

«Το πώς θα εφαρμοστεί επομένως αυτή η συμφωνία θα είναι κρίσιμο. Σε τελευταία ανάλυση, η αντίδραση πρέπει να επικεντρωθεί στην αντιμετώπιση των άμεσων αναγκών των ανθρώπων που φεύγουν για να σωθούν από πολέμους και διωγμούς», επέμεινε η Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες.

Marie-Pierre Poirier Martial Trezzini/Keystone via AP

Η ανθρωπιστική οργάνωση Σώστε τα Παιδιά (Save the Children) εξέφρασε τη «μεγάλη απογοήτευσή» της για το περιεχόμενο της συμφωνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τονίζοντας ότι είναι «οι άνθρωποι, και όχι τα σύνορα, που χρειάζονται προστασία».

«Για τις πολλές χιλιάδες ανθρώπους που είναι παγιδευμένοι στη λάσπη, στο κρύο και στη βροχή, που περίμεναν ανυπόμονα νέα από τις Βρυξέλλες, αυτή η συμφωνία δημιουργεί μόνο περισσότερη αβεβαιότητα», πρόσθεσε η ΜΚΟ.

Αλλά και η οργάνωση Oxfam τόνισε πως η συμφωνία «δεν τηρεί το πνεύμα του διεθνούς και κοινοτικού δικαίου» ενώ μπορεί να ισοδυναμεί με ένα «παζάρι» στο οποίο ανταλλάσσονται «ανθρώπινες ζωές έναντι πολιτικών παραχωρήσεων». Δεν μπορεί να υπάρχει περιορισμός στη «θεμελιώδη ευθύνη» των κρατών μελών της ΕΕ να συμβάλλουν στη μετεγκατάσταση «ανθρώπων που χρειάζονται διεθνή προστασία», πρόσθεσε.

Από την πλευρά του, το Ταμείο των Ηνωμένων Εθνών για την Παιδική Ηλικία (UNICEF) εξέφρασε την ανησυχία του για το γεγονός ότι, βάσει της συμφωνίας, ανήλικοι πρόσφυγες και μετανάστες θα επαναπροωθούνται στην Τουρκία, όπου τα περιμένει αβέβαιο μέλλον, τονίζοντας πως αυτό ενδέχεται να τους βλάψει.

«Χρειάζεται να εξευρεθεί μια συμφωνία που θα θέτει πάνω απ' όλα το συμφέρον των παιδιών και θα τηρεί πλήρως το διεθνές δίκαιο. Αυτό σημαίνει να ληφθούν ελάχιστα μέτρα που θα εγγυώνται την εκπλήρωση των βασικών αναγκών και θα προστατεύουν τα θεμελιώδη δικαιώματα των παιδιών», επισήμανε η UNICEF.

Η συμφωνία Ε.Ε.-Τουρκίας αποτελεί ιστορικών διαστάσεων πλήγμα στα δικαιώματα

Η συλλογική διγλωσσία των Ευρωπαίων ηγετών αποτυγχάνει να αποκρύψει τις μυριάδες των αντιφάσεων της συμφωνίας, η οποία επισφραγίστηκε μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Τουρκίας αναφορικά με τη διαχείριση της προσφυγικής κρίσης, δηλώνει μετά την επίτευξη συμφωνία η Διεθνής Αμνηστία.

«Η διγλωσσία που καλύπτει την εν λόγω συμφωνία δεν μπορεί να αποκρύψει την αποφασιστικότητα της Ε.Ε. να γυρίσει την πλάτη της στην παγκόσμια προσφυγική κρίση και να αγνοήσει ηθελημένα τις διεθνείς υποχρεώσεις της», δήλωσε ο John Dallhuisen, Διευθυντής για την Ευρώπη και την Κεντρική Ασία.

«Οι υποσχέσεις του σεβασμού του διεθνούς και ευρωπαϊκού δικαίου μοιάζει ύποπτα πολύ σαν να χρυσώνει το χάπι της υποβάθμισης της προστασίας των προσφύγων στην Ευρώπη».

«Οι εγγυήσεις ως προς τον σχολαστικό σεβασμό απέναντι στο διεθνές δίκαιο είναι ασυμβίβαστες με την επιστροφή στην Τουρκία όλων των παράτυπων μεταναστών που θα φτάνουν στα Ελληνικά νησιά από την Κυριακή. Η Τουρκία δεν είναι ασφαλής χώρα για τους πρόσφυγες και τους μετανάστες και κάθε διαδικασία επιστροφής που βασίζεται σε αυτή την παραδοχή δεν ευσταθεί νομικά και ηθικά, ανεξαρτήτως ποιες πλασματικές εγγυήσεις προηγηθούν του εν λόγω προαποφασισμένου αποτελέσματος».

 

- Δείτε το live της δεύτερης ημέρας των διαπραγματεύσεων στις Βρυξέλλες

- Το κείμενο συμπερασμάτων της συνόδου κορυφής

- Το κείμενο της συμφωνίας μεταξύ Ε.Ε.-Τουρκίας

Το efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες του έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού και της ελεύθερης έκφρασης, δεν δημοσιεύει όμως σχόλια υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου.
Έτσι, επιφυλάσσεται του δικαιώματός του να μην δημοσιεύει ανάλογα σχόλια.
Τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας.