«Στο Ελ Σαλβαδόρ δεν έχουμε μοίρα»

gkalan.jpg

Ο Χόρχε Γκαλάν εξηγεί πώς η βία στην πατρίδα του τον ώθησε να ζει εξόριστος, αλλά και πώς ο μαγικός ρεαλισμός είναι μια πραγματικότητα αληθινή

Γεννήθηκε πριν από 44 χρόνια στο Ελ Σαλβαδόρ, θεωρείται άξιος συνεχιστής της παράδοσης του μαγικού ρεαλισμού, έχει τιμηθεί με το Εθνικό Βραβείο Διηγήματος και με διεθνείς διακρίσεις και τα μυθιστορήματά του γίνονται μπεστ σέλερ. Ωστόσο, ο Χόρχε Γκαλάν είναι αναγκασμένος να ζει αυτοεξόριστος στην Ισπανία, καθώς κινδυνεύει η ζωή του.

Αιτία, το βιβλίο του «Νοέμβριος» με θέμα ένα σκοτεινό γεγονός της σύγχρονης ιστορίας του Ελ Σαλβαδόρ: την άγρια δολοφονία τον Νοέμβριο του 1989 από το Τάγμα Ατλάκατλ έξι ιησουιτών ιερέων που προσπάθησαν να αντισταθούν στην αγριότητα και τον παραλογισμό του εμφύλιου πολέμου. Ο Γκαλάν βρέθηκε στο στόχαστρο δολοφόνων που επιβάλλουν τον νόμο της σιωπής, καθώς στο μυθιστόρημά του μιλούσε για τους αξιωματικούς οι οποίοι διέταξαν εκείνη τη σφαγή και παραμένουν ατιμώρητοι, αλλά και για τη βία που κυριαρχεί σήμερα στην πατρίδα του.

«Δεν είμαι μοναδική περίπτωση. Γνωρίζω πολλούς συγγραφείς που αναγκάστηκαν να φύγουν από το Ελ Σαλβαδόρ λόγω ανάλογων συνθηκών. Ζώντας μακριά από την πατρίδα μου έχω την αίσθηση ότι είμαι παγιδευμένος στον κόσμο και δεν μπορώ να γυρίσω στο σπίτι μου», τόνισε χθες σε συνάντηση με τους δημοσιογράφους ο Χόρχε Γκαλάν, ο οποίος βρίσκεται αυτές τις μέρες στην Αθήνα προσκεκλημένος του Ιβηροαμερικανικού Φεστιβάλ Λογοτεχνία Εν Αθήναις – ΛΕΑ.

Στα ελληνικά κυκλοφορεί το βιβλίο του «Το δωμάτιο στο βάθος του σπιτιού» από τις εκδόσεις Ψυχογιός, ενώ ο «Νοέμβριος» αναμένεται να κυκλοφορήσει τον ερχόμενο... Νοέμβριο - και τα δύο σε μετάφραση Αχιλλέα Κυριακίδη.

Αν και εκπρόσωπος του μαγικού ρεαλισμού, ο Χόρχε Γκαλάν μας περιέγραψε πολύ ρεαλιστικά το τρομακτικό τοπίο στο Ελ Σαλβαδόρ. «Είμαστε μια από τις πιο επικίνδυνες χώρες του κόσμου. Μια μικρή χώρα 6 εκατομμυρίων και έχουμε φτάσει τις 50 δολοφονίες καθημερινά. Πέρυσι είχαμε μια δολοφονία ανά ώρα... Είμαστε μια άρρωστη κοινωνία. Η βία επανέρχεται, κάνει κύκλους στην Ιστορία του Ελ Σαλβαδόρ τον τελευταίο αιώνα. Πιστεύω πως δεν έχουμε μοίρα».

Τον ρωτάμε αν η αλλαγή στην πολιτική εξουσία μπορεί να δώσει ελπίδα. «Τώρα κυβερνά κόμμα της Αριστεράς, αλλά από κοινωνική άποψη είμαστε εντελώς κατεστραμμένοι, επειδή κυριαρχούν το αντάρτικο και το εμπόριο ναρκωτικών. Ολες αυτές οι συνθήκες οδηγούν στον πόλεμο μια χώρα με σαθρή κοινωνική δομή και χωρίς ευκαιρίες. Αν δεν υπάρξει διαρθρωτική μεταβολή στην κοινωνία, δεν υπάρχει διέξοδος».

Ο ίδιος, «σε μια κοινωνία που ζει μεταξύ σιωπής και λησμονιάς», προσπαθεί μέσω της λογοτεχνίας να δημιουργήσει επίγνωση και συνειδητοποίηση. «Γράφοντας τον “Νοέμβριο”, μίλησα με νέους ανθρώπους κάτω των 20 ετών και είδα ότι δεν γνώριζαν τίποτα για τη δολοφονία των ιησουιτών.

Αν δεν έχουμε ιστορική μνήμη, δεν μπορούμε να ξεπεράσουμε τα σφάλματα του παρελθόντος. Και ίσως η δουλειά της λογοτεχνίας είναι να διατηρήσει ζωντανή τη μνήμη ώστε οι επόμενες γενιές να μπορέσουν να κάνουν κάτι και να δουν ότι κάποτε ήμασταν μια υπέροχη χώρα. Τις δεκαετίες του ’40 και του ’50 ήταν ζωντανός παράδεισος - υπήρχε ασφαλώς βία, αλλά όχι σε τέτοιο βαθμό με τη σημερινή. Νιώθω νοσταλγία γι’ αυτά που δεν έζησα και επιχειρώ να τα ζήσω μέσα από τα βιβλία».

Θαυμαστής των ποιητών και αγωνιστών Ρόκε Ντάλτον και Πάμπλο Νερούδα, ξεκίνησε κι αυτός να γράφει ποίηση αρχικά και μετά πεζογραφία. Εχει δεχτεί επιρροές περισσότερο από τον Ουίλιαμ Φόκνερ και λιγότερο από τον Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες, όπως μας λέει, ενώ τελευταία ταυτίζεται με τον Αμερικανό Κόρμαν ΜακΚάρθι.

«Ο μαγικός ρεαλισμός έχει να κάνει με την ιδιοσυγκρασία των Λατινοαμερικανών, είναι η καθημερινότητά μας», τονίζει. «Ολοι έχουμε δει φαντάσματα ή γνωρίζουμε κάποιον που έχει δει. Στα βραβεία ξέραμε αν θα κερδίζαμε ή όχι γιατί κάποιος το είχε δει στον ύπνο του... Δεν είναι μια πραγματικότητα μαγική, αλλά μια πραγματικότητα αληθινή. Για μας είναι η αλήθεια!».

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας

Μέλος της
ΕΝΕΔ