«Στη Δανία δεν έχουμε εγκληματικότητα, ίσως γι' αυτό γράφονται πολλά νουάρ»

krefel.jpg

Μίκαελ Κατς Κρέφελ Μίκαελ Κατς Κρέφελ | ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

Δεν έχει μεγάλη παράδοση, έχει όμως τεράστια παραγωγή. Ο λόγος για τη Σκανδιναβία και την αστυνομική λογοτεχνία. Τα τελευταία χρόνια δεκάδες συγγραφείς των χωρών αυτών στρέφονται προς το αστυνομικό μυθιστόρημα και μάλιστα με μεγάλη επιτυχία. Ο Μίκαελ Κατς Κρέφελ, γεννημένος στη Δανία, αν και ξεκίνησε ως σεναριογράφος για ταινίες μικρού μήκους και τηλεοπτικές σειρές, αποφάσισε να περάσει εξ ολοκλήρου στη συγγραφή μυθιστορημάτων, και μάλιστα με το πρώτο του βιβλίο («Πριν την καταιγίδα«) κέρδισε το 2007 το βραβείο First Book της Δανέζικης Ακαδημίας Αστυνομικής Λογοτεχνίας.

Στα 46 χρόνια του βραβεύτηκε ως ο Κορυφαίος Δανός Συγγραφέας Αστυνομικού Μυθιστορήματος και σήμερα, έξι χρόνια μετά, η σειρά βιβλίων του με ήρωα τον ντετέκτιβ Τόμας «Ράουν» Ράουνσχολτ κατέλαβε την τρίτη θέση στα αστυνομικά βιβλία όλων των εποχών στο Φεστιβάλ Αστυνομικού Βιβλίου της Δανίας.

«Είμαι ευτυχής γιατί μπορώ να ζω γράφοντας» μας λέει. «Γράφω έξι μέρες την εβδομάδα. Μόνο την Κυριακή χαλαρώνω... Θέε μου! Λες να είμαι θρήσκος τελικά;» αυτοσαρκάζεται. Η μέρα που τον συναντήσαμε συνέπεσε με την επίσκεψη του πρίγκιπα Καρόλου στην Ελλάδα και φυσικά δεν μπορούσε το γεγονός να μείνει ασχολίαστο, ειδικά όταν και στη Δανία έχουν ακόμα βασιλιάδες. «Μου κάνει απίστευτη εντύπωση.

Το ξέρετε πως σε μία δημοσκόπηση που έγινε πάνω από το 70% των ερωτηθέντων απάντησαν πως ναι, θέλουν να συνεχίσουν να έχουν βασιλιά; Θέλουν τη βασίλισσα, θέλουν τη μοναρχία. Η Δανία θεωρείται από τις πλέον μοντέρνες κοινωνίες, με τεχνολογική ανάπτυξη και δυνατό κοινωνικό κράτος, ωστόσο, όπως φαίνεται, οι άνθρωποι νιώθουν –τι να πω;– ίσως μεγαλύτερη ασφάλεια έχοντας βασιλεία. Μπορεί να είναι απλά θέμα παράδοσης. Αλλά, μοναρχία το 2018; Προσωπικά με ξεπερνά, δεν βγάζει νόημα, ειδικά όταν έχουμε μπει για τα καλά στον 21ο αιώνα... Αλλά είναι μια αλήθεια».

Στην Ελλάδα ήρθε για πρώτη φορά όταν ήταν πολύ νέος, κάνοντας οτοστόπ από τη Δανία μέχρι την Αθήνα. «Πήγα στην Κρήτη. Θυμάμαι πως απλά ήθελα να πάω σε ένα ελληνικό νησί και μπήκα στο πρώτο καράβι που έφευγε. Είχα κάτι πέδιλα ιστιοπλόου – πολύ στη μόδα το '80. Ηταν εξάλλου η εποχή, 1984! Πήγα στην Κρήτη με ελάχιστα χρήματα. Μάλιστα την τελευταία μέρα κάποιος μου έκλεψε τα παπούτσια και έπρεπε να γυρίσω, μέσω Γερμανίας, με τα πέδιλα. Ακόμα το θυμάμαι το κρύο που ένιωθα, αλλά δεν είχα χρήματα να πάρω άλλο ζευγάρι.

Επίσης έντονα θυμάμαι τους ανθρώπους, πόσο γελαστοί, φωνακλάδες αλλά και ήρεμοι ήταν. Οπως και τον ουρανό: για πρώτη φορά στη ζωή μου, στην Ελλάδα είδα τον Γαλαξία (Milky Way - «Γαλακτική Οδός») στον ουρανό. Ούτε είχα ξαναδεί τόσα πολλά αστέρια. Από τότε έχω συνδέσει την Ελλάδα με τον έναστρο ουρανό».

O Kρέφελ πιστεύει πως «έχουμε πολλές διαφορές ως λαοί – οι Βόρειοι και οι Νότιοι της Ευρώπης. Ισως φταίει και το θρήσκευμα, εσείς ορθόδοξοι, εμείς προτεστάντες – αν και δεν είμαι διόλου θρήσκος. Στη Δανία, για παράδειγμα, αλλά και γενικότερα στη Σκανδιναβία, δεν έχουμε σχεδόν καθόλου εγκληματικότητα.

Ισως γι' αυτό να γράφονται και τόσα αστυνομικά μυθιστορήματα. Γιατί οι άνθρωποι θέλουν να διαβάζουν αυτά που δεν ζουν. Συνακόλουθα, ακριβώς επειδή αυτές οι χώρες είναι πλούσιες και όλα πάνε ρολόι, οι συγγραφείς νουάρ θέλουμε να φέρουμε στο προσκήνιο τι συμβαίνει κάτω από την επιφάνεια: τους φόνους και τις ψυχοπάθειες, το ψέμα και την ίντριγκα, τα κρυμμένα πάθη που κάποιες φορές γίνονται ολέθρια».

«Από την άλλη, υπάρχουν και συγγραφείς (κυρίως στη σουηδική αστυνομική λογοτεχνία συμβαίνει αυτό) που γράφουν για να περάσουν κάποιο πολιτικό μήνυμα. Και είναι γεγονός πως κάποιες φορές νιώθεις πως χρειάζεσαι έναν λόγο, έναν κοινωνικοπολιτικό λόγο για να γράψεις. Αυτό μπορεί να είναι καλό, μπορεί και όχι – ανάλογα με το αποτέλεσμα», συνεχίζει. «Προσωπικά, πάντως, γράφω για τη χαρά της συγγραφής και της ανάγνωσης. Με ενδιαφέρει να περάσει ευχάριστα ο αναγνώστης και τίποτε άλλο. Οχι πως δεν είμαι πολιτικοποιημένος. Αλλά, αν είναι να γράφω πολιτικά, θα μπορούσα να γίνω δημοσιογράφος. Ωστόσο, το μεταναστευτικό ή οι θρησκευτικές εξάρσεις είναι γεγονότα που χρησιμοποιώ στα μυθιστορήματά μου. Αλλά δεν με ενδιαφέρει να πληροφορήσω τον αναγνώστη. Με ενδιαφέρει να τον ψυχαγωγήσω».

Στα βιβλία του ξεχωρίζει πολύ ο τρόπος περιγραφής των εικόνων. Μικρές λεπτομέρειες που αφορούν μέρη, συμπεριφορές αλλά και απλές καθημερινές καταστάσεις διαμορφώνουν ένα σχεδόν έτοιμο κινηματογραφικό σκηνικό για την εξέλιξη της υπόθεσης. «Πράγματι, οι λεπτομέρειες αυτές είναι κάτι που προσέχω πολύ», εξηγεί. «Οχι όμως για να εξηγήσω στον αναγνώστη. Το απεχθάνομαι αυτό – να εξηγεί τα πάντα ο συγγραφέας. Απλώς θέλω να δημιουργώ ατμόσφαιρα και σκηνικά. Ισως η προϋπηρεσία μου στα σενάρια για τηλεόραση και σινεμά να έχει αφήσει κατάλοιπα και στον τρόπο που γράφω...».

«Συχνά αναρωτιέμαι αν υπάρχει αυτό που λέμε “τέλειο έγκλημα”», εξομολογείται στο τέλος. «Δεν νομίζω ότι υπάρχει. Ωστόσο, δεν μπορώ παρά να αναρωτιέμαι: πόσοι από εδώ μέσα, στο καφέ που καθόμαστε, είναι εν δυνάμει δολοφόνοι;».

Info: Τα βιβλία του κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις «Ψυχογιός». Μόλις κυκλοφόρησε η «Σέχτα», που αποτελεί το τρίτο μέρος της σειράς με ήρωα τον ντετέκτιβ Τόμας «Ράουν» Ράουνσχολτ. Πρόκειται για μια ανατριχιαστική ιστορία για μια κλειστή κοινωνία με τους δικούς της κανόνες και το μυστικό παρελθόν της που τώρα απειλεί την ίδια της την ύπαρξη.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας