Σε αναβρασμό τα σωματεία για τις απεργίες

apergia.jpg

Απεργία Τα συνδικάτα βρίσκονται ήδη σε αναβρασμό και προετοιμάζουν την απεργιακή κινητοποίηση της Πέμπτης 14 Δεκεμβρίου | MOTIONTEAM/ΦΑΝΗ ΤΡΥΨΑΝΗ

Η κυβερνητική πρόθεση να αλλάξει τον νόμο, δυσκολεύοντας τις διαδικασίες προκήρυξης απεργιακών κινητοποιήσεων στις πρωτοβάθμιες συνδικαλιστικές οργανώσεις με τοπικό χαρακτήρα, προκάλεσε και προκαλεί σφοδρές αντιδράσεις. Παρ’ ότι τα συνδικάτα βρίσκονται ήδη σε αναβρασμό και προετοιμάζουν την απεργιακή κινητοποίηση της ερχόμενης Πέμπτης, εντύπωση προκαλεί ότι τον χορό των αντιδράσεων την προηγούμενη εβδομάδα έσυραν οι συνδικαλιστικοί εκπρόσωποι δικαστών!

«Κάθε συνδικαλιστικός φορέας οφείλει να εναντιωθεί στην προσπάθεια να μπουν ανυπέρβλητα εμπόδια στην κήρυξη απεργίας από πρωτοβάθμια σωματεία» αναγράφεται στην ανακοίνωση της Ενωσης Διοικητικών Δικαστών. Λίγες μέρες νωρίτερα ο πρόεδρος της Ενωσης Δικαστών και Εισαγγελέων Χριστόφορος Σεβαστίδης σε άρθρο του υποστήριξε ότι «η αύξηση του ποσοστού απαρτίας ισοδυναμεί με ουσιαστική κατάργηση του συνταγματικού δικαιώματος στην απεργία». Ωστόσο, και η ΓΣΕΕ μιλά για κυβερνητικό μποναμά στους εργοδότες θέτοντας στην προμετωπίδα της απεργιακής κινητοποίησης της ερχόμενης Πέμπτης την επικείμενη αλλαγή στον συνδικαλιστικό νόμο.

Τι προκάλεσε όμως τις αντιδράσεις; Μπορεί να σταθεί η επιχειρηματολογία περί αντισυνταγματικότητας; Γιατί τόσο σφοδρές αντιρρήσεις; Τι ισχύει μέχρι σήμερα; Η «Εφ.Συν.» επιχειρεί να δώσει απαντήσεις σε όλα αυτά…

Σύμφωνα με την τροπολογία που αποσύρθηκε αλλά με βάση τους κυβερνητικούς σχεδιασμούς θα επανέλθει με την ίδια μορφή μέχρι τις 10 Ιανουαρίου: «Ειδικά για τη συζήτηση και τη λήψη απόφασης κήρυξης απεργίας απαιτείται η παρουσία του ενός δευτέρου (1/2) των οικονομικά τακτοποιημένων μελών».

Τι ορίζει σήμερα ο συνδικαλιστικός νόμος;

Μέχρι σήμερα, για να ληφθεί απόφαση για απεργιακή κινητοποίηση με βάση το άρθρο 8 του νόμου 1264/1982 από ένα πρωτοβάθμιο σωματείο απαιτείται η παρουσία τουλάχιστον του ενός τρίτου (1/3) των οικονομικά τακτοποιημένων µελών ενώ στην τρίτη συνέλευση είναι αρκετή η παρουσία του 1/5 των οικονομικά τακτοποιημένων μελών.

Αναλυτικότερα στο άρθρο 8 παρ. 2 ορίζονται σήμερα τα εξής: «… για να γίνει συζήτηση και για να ληφθεί απόφαση κατά τις συνελεύσεις, απαιτείται η παρουσία τουλάχιστον του ενός τρίτου (1/3) των οικονομικά τακτοποιημένων μελών. Αν δεν υπάρχει απαρτία κατά την πρώτη συζήτηση συγκαλείται νέα συνέλευση μέσα σε δύο (2) μέχρι δεκαπέντε (15) μέρες, κατά την οποία απαιτείται η παρουσία τουλάχιστον του ενός τετάρτου (1/4) των οικονομικά τακτοποιημένων μελών. Εάν δεν υπάρξει απαρτία κατά τη δεύτερη συνέλευση, συγκαλείται μέσα σε δύο (2) μέχρι δεκαπέντε (15) μέρες τρίτη, κατά την οποία είναι αρκετή η παρουσία του ενός πέμπτου (1/5) των οικονομικά τακτοποιημένων μελών».

Τι άλλαξε λοιπόν; Ουσιαστικά με την αλλαγή που προωθεί η κυβέρνηση αυξάνεται ο αριθμός των ανθρώπων που πρέπει να λάβουν μέρος στη συνέλευση των πρωτοβάθμιων συνδικαλιστικών σωματείων για να αποφασιστεί απεργία… Είναι αυτό αντισυνταγματικό; Προφανώς θα το αποφασίσουν τα δικαστήρια, ωστόσο αυτό που θα πρέπει να αναφέρουμε είναι ότι το μεγάλο πρόβλημα είναι στη σύγκληση της Γ.Σ. για λήψη απόφασης για απεργιακή κινητοποίηση στα πρωτοβάθμια σωματεία (σε αντίθεση με τις ομοσπονδίες και τις συνομοσπονδίες στις οποίες απαιτείται απλώς απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου) και όχι στον αριθμό των συμμετεχόντων.

Αλλωστε, ο νόμος αυτός ισχύει από το 1982 και έχει κριθεί πολλάκις (αφού κάθε δικαστής μπορεί να κρίνει την αντισυνταγματικότητα) συνταγματικός…

Η προστασία που προσφέρει το Σύνταγμα

Είναι σαφές ότι το δικαίωμα της απεργίας είναι συνταγματικά κατοχυρωμένο. Ωστόσο, ο τρόπος που θα ασκείται το δικαίωμα έχει ανατεθεί στην εκάστοτε κυβέρνηση (δηλαδή στον κοινό νομοθέτη). Θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι η απεργία προστατεύεται από το ελληνικό Σύνταγμα, τόσο στο πλαίσιο της συνδικαλιστικής ελευθερίας όσο και ως αυτοτελές δικαίωμα.

Αναλυτικότερα στο άρθρο 23§1Σ προβλέπεται εμμέσως η προστασία της απεργίας ως συνιστώσας της συνδικαλιστικής ελευθερίας ως εξής:

«Το κράτος λαμβάνει τα προσήκοντα μέτρα για τη διασφάλιση της συνδικαλιστικής ελευθερίας και την ανεμπόδιστη άσκηση των συναφών με αυτή δικαιωμάτων εναντίον κάθε προσβολής τους, μέσα στα όρια του νόμου με σκοπό τη διασφάλιση και την προαγωγή των οικονομικών και εργασιακών συμφερόντων των εργαζομένων».

Μάλιστα το Σύνταγμα εναποθέτει στις συνδικαλιστικές οργανώσεις την άσκηση του δικαιώματος.

Ετσι, στην παράγραφο 2 του άρθρου 23 ορίζεται ότι «η απεργία αποτελεί δικαίωμα και ασκείται από τις νόμιμα συστημένες συνδικαλιστικές οργανώσεις για τη διαφύλαξη και προαγωγή των οικονομικών και εργασιακών γενικά συμφερόντων των εργαζομένων».

Μορφές απεργίας

Στάση εργασίας: πρόκειται για αποχή από την εργασία η οποία διαρκεί λιγότερο από το ημερήσιο ωράριο εργασίας.

Νόμιμη απεργία: εκείνη που συγκεντρώνει όλες τις προϋποθέσεις που θέτει ο νόμος.

Παράνομη απεργία: η απεργία κατά την οποία γίνεται υπέρβαση των πλαισίων που ορίζει ο νόμος (ΑΚ 281) αλλά και το Σύνταγμα (άρθρο 25§3).

Λευκή απεργία: πρόκειται για μορφή κινητοποίησης κατά την οποία οι εργαζόμενοι εργάζονται μεν αλλά με μειωμένη παραγωγικότητα.

Απεργία αλληλεγγύης: όταν η απεργία σκοπεί στην αποτροπή απολύσεων ή επαναπρόσληψη.

Πολιτική απεργία: έχει στόχο τις ασκούμενες κυβερνητικές πολιτικές.

Αδέσποτη απεργία: είναι η απεργία που διενεργούν μόνοι τους οι εργαζόμενοι, χωρίς να έχουν απόφαση από συνδικαλιστικής οργάνωση.

Πώς γίνεται η κήρυξη της απεργίας

Σύμφωνα με τον συνδικαλιστικό νόμο και δη το άρθρο 20, η άσκηση της απεργίας μπορεί να γίνει όταν η κήρυξη της απεργίας πραγματοποιείται από τις συνδικαλιστικές οργανώσεις που έχουν συσταθεί και λειτουργούν νόμιμα.

Η απόφαση για την κήρυξη της απεργίας λαμβάνεται από το αρμόδιο όργανο της συνδικαλιστικής οργάνωσης, το οποίο συγκαλείται ύστερα από πρόσκληση των μελών του και ενημέρωσή τους για την ημερήσια διάταξη της συνεδρίασης.

Μετά τη διαπίστωση της απαρτίας, η απόφαση για την κήρυξη της απεργίας λαμβάνεται με μυστική ψηφοφορία και με την πλειοψηφία που προβλέπεται από το καταστατικό της συνδικαλιστικής οργάνωσης.

Οι δευτεροβάθμιες συνδικαλιστικές οργανώσεις που καλύπτουν μισθωτούς περισσότερων επιχειρήσεων μπορούν να κηρύξουν απεργία με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου στη γεωγραφική τους περιφέρεια ή και σε τμήματά της για το σύνολο επαγγελμάτων, κατηγοριών και επιχειρήσεων, όχι όμως σε μεμονωμένη επιχείρηση.

Η απεργία, που κηρύσσεται από τριτοβάθμια οργάνωση (ΓΣΕΕ, ΑΔΕΔΥ κ.λπ.) και καλύπτει όλους τους μισθωτούς που εκπροσωπεί, επομένως και τους εργαζομένους των κοινωφελών και υπό κοινωνικοποίηση επιχειρήσεων, κηρύττεται με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου.

Στις ενώσεις προσώπων η απεργία κηρύσσεται με απόφαση της πλειοψηφίας των εργαζομένων στην επιχείρηση, κατόπιν μυστικής ψηφοφορίας. Οταν δεν υπάρχει επιχειρησιακό ή κλαδικό σωματείο ή ένωση προσώπων, την απόφαση για απεργία μπορεί να την πάρει το πιο αντιπροσωπευτικό Εργατικό Κέντρο της περιοχής.

Αρμοδιότητα συνδικαλιστικών οργανώσεων

Αυτό που πρέπει να σημειωθεί είναι ότι στην κήρυξη της απεργίας νομιμοποιούνται όχι μόνο οι πρωτοβάθμιες συνδικαλιστικές οργανώσεις και οι ενώσεις προσώπων, αλλά και οι δευτεροβάθμιες και τριτοβάθμιες συνδικαλιστικές οργανώσεις, αφού το Σύνταγμα και ο Ν. 1264/1982 κάνουν γενική αναφορά στις συνδικαλιστικές οργανώσεις, χωρίς καμία διάκριση ως προς τη βαθμίδα τους.

Πρωτοβάθμια επιχειρησιακά σωματεία κηρύσσουν «επιχειρησιακή» απεργία, στην οποία μπορεί να συμμετέχει κάθε εργαζόμενος της επιχείρησης. Σε περίπτωση που στην επιχείρηση λειτουργούν περισσότερα από ένα σωματεία, καθένα από αυτά είναι αρμόδιο για την κήρυξη της απεργίας.

Πρωτοβάθμια ομοιοεπαγγελματικά σωματεία κηρύσσουν απεργία στην οποία μπορεί να συμμετέχει κάθε μισθωτός του ιδίου επαγγέλματος (όχι άλλων). Η απεργία μπορεί να είναι επίσης εντοπισμένη σε μία επιχείρηση. Είναι δυνατόν να ισχύουν γεωγραφικοί περιορισμοί.

Πρωτοβάθμια κλαδικά σωματεία κηρύσσουν απεργία, η οποία καταλαμβάνει περισσότερες ομοειδείς επιχειρήσεις ή είναι εντοπισμένη σε μία από αυτές (εάν έχει ως μέλη εργαζομένους στην επιχείρηση αυτή). Και στην περίπτωση αυτή μπορεί να ισχύουν γεωγραφικοί περιορισμοί.

Ομοσπονδίες, με πανελλήνια κατά κανόνα έκταση, κηρύσσουν απεργία για τους εργαζομένους της επαγγελματικής ειδικότητας (ομοιοεπαγγελματική), του κλάδου (κλαδική) ή της επιχείρησης (επιχειρησιακή) που εκπροσωπούν. Είναι δυνατόν η απεργία να εντοπίζεται σε μία περιφέρεια από την πανελλαδική έκταση που καλύπτουν οι ομοσπονδίες.

Εργατικά Κέντρα κηρύσσουν απεργία για την τοπική περιφέρεια και τα επαγγέλματα ή τους κλάδους οικονομικής δραστηριότητας που καλύπτουν. Μπορούν να κηρύξουν απεργία σε επιχείρηση, δημόσια υπηρεσία, ΝΠΔΔ ή ΟΤΑ της περιφέρειάς τους, εάν δεν δραστηριοποιείται εκεί επιχειρησιακό ή κλαδικό σωματείο με μέλη τους περισσότερους από τους εργαζομένους.

Συνομοσπονδία (ΓΣΕΕ/ΑΔΕΔΥ) κηρύσσει πανελλαδική απεργία για τους εργαζομένους που εκπροσωπεί μέσω των δευτεροβάθμιων οργανώσεων–μελών της. Στην απεργία αυτή μπορούν να συμμετάσχουν όλοι οι εργαζόμενοι, ανεξάρτητα από τα εάν είναι μέλη ή όχι σωματείου, εφόσον όμως ανήκουν σε επάγγελμα ή οικονομική δραστηριότητα που καλύπτεται από τη Συνομοσπονδία, χωρίς να απαιτείται απόφαση κήρυξης απεργίας των υποκείμενων οργανώσεων.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας