Πρώτη ευκαιρία στην τέχνη

ekthesi-_fylakes1.jpg

Τα έργα που παρουσιάζονται στο ΕΜΣΤ Oι έγκλειστοι σε ώρα δημιουργίας | Φωτογράφος: Γιάννης Βασταρδής

Ενα μεγάλο Μουσείο, το Εθνικό Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ), ανοίγει τους χώρους του για να αγκαλιάσει, να φιλοξενήσει και να προβάλει ένα άλλο, το Μουσείο Ελεύθερης Σκέψης Ανθρώπων, το ΜΕΣΑ.

Κυριολεκτικά και μεταφορικά. Δεν είναι ό,τι κι ό,τι. Είναι ένα άλλου τύπου, εναλλακτικό, πολυδύναμο, νομαδικό, αυθεντικό Μουσείο που δημιουργήθηκε τον Απρίλιο του 2015 από τους μαθητές του 2ου Σχολείου Δεύτερης Ευκαιρίας (ΣΔΕ) των Φυλακών Τρικάλων.

Στο πρόγραμμα σύντομα προστέθηκαν τα Σχολεία των Φυλακών Διαβατών στη Θεσσαλονίκη, Κορυδαλλού «Γεώργιος Ζουγανέλης», το Δημοτικό του Ειδικού Καταστήματος Κράτησης Νέων του Αυλώνα και του ΚΕΘΕΑ Εξοδος, στη Λάρισα.

Πρόκειται για ένα Μουσείο σύγχρονης τέχνης, το οποίο σχεδιάζεται από τους ίδιους τους μαθητές και διαμορφώνεται με τα δικά τους έργα, με στόχο την επικοινωνία των «μέσα» με τους «έξω».

Τα έργα τέχνης που δημιούργησαν σχεδόν 100 μαθητές με την καθοδήγηση δέκα εικαστικών καλλιτεχνών και αρχιτεκτόνων τη σχολική χρονιά 2015-2016 παρουσιάζονται στο πλατύ κοινό.

Σε μια λιτή έναρξη το βράδυ της Δευτέρας, η δράση εγκαινίασε τη λειτουργία της αίθουσας περιοδικών εκθέσεων του ΕΜΣΤ.

Μια πράξη ουσίας με βαθύ συμβολισμό, καθώς αυτή είναι η πρώτη φορά που βλέπουμε μια έκθεση έργων τέχνης εντός του άδειου κελύφους του πολυπόθητου ΕΜΣΤ.

Και αυτή είναι ανθρώπων που ζουν έγκλειστοι και βρίσκουν ουσιαστική έκφραση στην τέχνη.

Σε κάθε μορφή της και χρησιμοποιώντας διαφορετικά εκφραστικά μέσα. Αμύητοι, κατάφεραν να σπάσουν τα στεγανά και τους φραγμούς.

Εξάλλου δική τους ήταν η ιδέα να εκτεθούν τα έργα τους στο ΕΜΣΤ.

«Δεν ξέρω αν μπορούσαμε πριν από ένα χρόνο στη φυλακή Τρικάλων να φανταστούμε ότι σήμερα θα βρισκόμασταν στο ΕΜΣΤ. Στην αρχή του χρόνου τα παιδιά μάς είπαν: “Δεν μπορούμε να έχουμε κι εμείς μια γωνιά σ' αυτό το Μουσείο;”» είπε η ψυχή του προγράμματος που έχει τον γενικό συντονισμό του, η επιμελήτρια Νιόβη Ζαραμπούκα-Χατζημάνου και ευχαρίστησε όλη την ομάδα των καλλιτεχνών αλλά και τους φύλακες, τους διευθυντές των φυλακών και φυσικά το ΕΜΣΤ, αφού το όνειρο έγινε πραγματικότητα.

Στο κάλεσμα ανταποκρίθηκε η διευθύντριά του, Κατερίνα Κοσκινά: «Δίνουμε προτεραιότητα στον κοινωνικό ρόλο της τέχνης. Το ΕΜΣΤ αποφάσισε να φιλοξενήσει ένα άλλο Μουσείο, με αρκετές δυσκολίες, που θυμίζει τον δικό του δρόμο. Είμαστε συγκινημένοι με το αποτέλεσμα του προγράμματος».

Τις λίγες φορές που είχαμε την ευκαιρία να μπούμε στο ανακαινισμένο αλλά άδειο κτίριο του ΕΜΣΤ, το βλέμμα περιπλανιόταν στις μεγάλες λευκές επιφάνειες, σταματούσε στα εντυπωσιακά ανοίγματα και απολάμβανε την εξαιρετική θέα του δώματος.

Αυτή τη φορά όλοι ήθελαν να δουν τα έργα ζωγραφικής, γλυπτικής, φωτογραφίας, την ηχητική σύνθεση και εγκατάσταση.

Ακόμα και περφόρμανς δούλεψαν οι μαθητές. Ολα τα έργα έγιναν συλλογικά, έχουν κοινές αναφορές και κυρίαρχο άξονα την ελευθερία.

Μπορεί να τα δημιούργησαν άνθρωποι που ζουν έγκλειστοι, αλλά τα έργα δεν είναι μελαγχολικά.

Εχουν χρώμα και αισιοδοξία. Ακόμα και όταν αποτυπώνεται ο τόπος εγκλεισμού, η ελπίδα, η αντίσταση, η δημιουργικότητα και η αλληλεγγύη κυριαρχούν.

Τα σχολεία των φυλακών εκθέτουν ΣΤΟ ΦΙΞ Οι έγκλειστοι σε ώρα δημιουργίας |

Οι μαθητές των φυλακών Τρικάλων στο μεγάλης κλίμακας ζωγραφικό κολάζ με χρωματιστά μολύβια συνενώνουν τις εικόνες τους και δημιουργούν έναν πολύχρωμο ύμνο αγάπης και ζωής.

Εικόνες από τον χώρο εγκλεισμού, μικρές λεπτομέρειες, σύμβολα και σημεία διαφυγής καταγράφουν οι φωτογράφοι από τον Κορυδαλλό.

Κοινό σημείο, η άγνοια του μέσου, μαζί με το κοινό πάθος για την αποδοχή της πρόκλησης και τη δημιουργία κάτι νέου.

Οι μαθητές του Δημοτικού Σχολείου του Κορυδαλλού δημιούργησαν έναν καταπράσινο κήπο από μικρά γλαστράκια.

«Απρόσωπα μηνύματα» στέλνουν οι μαθητές από τα Διαβατά.

Στην εγκατάσταση με φωτογραφίες τους δεν αποκαλύπτονται τα πρόσωπα αλλά «λεπτομέρειες του σώματος... Είναι και αυτές ταυτότητα, μοναδικότητα, Ιστορία».

Εργα ζωγραφικής και γλυπτικής με κοινή θεματική την «Εξοδο» παρουσιάζουν οι μαθητές από το ΚΕΘΕΑ της Λάρισας και κάνουν μια άλλου τύπου χαρτογράφηση μαζί με τους καθηγητές τους.

Οι μαθητές από τις φυλακές Διαβατών δούλεψαν την περφόρμανς «Αρένα», που επεξεργάζεται τη στάση των «ελεύθερων» απέναντι στους έγκλειστους των σωφρονιστικών ιδρυμάτων.

Σε έναν περισχοινισμένο χώρο της αίθουσας την παρουσίασε ο συντονιστής του προγράμματος, ο Αλέξανδρος Πλωμαρίτης.

Οι υπόλοιποι συντονιστές ήταν: Βασιλική Βάκουλη, Κοσμάς Νικολάου, Γιάννης Βασταρδής, Ελενα Παρασκευά, Impode, Σοφία-Ελίζα Μπουράτση, Χάρης Τσιρινίδης.

Επιμελήτρια του ΕΜΣΤ η Μαρίνα Τσέκου.

Info:

Το ΜΕΣΑ χρηματοδοτήθηκε από το πρόγραμμα «START – Create Cultural Change» της Robert Bosch Stiftung με το Ινστιτούτο Γκέτε Θεσσαλονίκης και την Ομοσπονδιακή Ενωση Κοινωνικοπολιτιστικών Κέντρων.

(Εως 3 Ιουλίου. Είσοδος ελεύθερη: 15.00-20.00).

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας