«Προμηθέας δεσμώτης» με μουσική Γιάννη Χρήστου

vlasis_makris.jpg

Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ | ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΑΚΡΗΣ

Συνολικά πέντε προτάσεις περιλάμβανε ο πρώτος, τακτικός κύκλος εκδηλώσεων με τίτλο «Ημέρες μουσικού θεάτρου», που πρόσφερε στο αθηναϊκό κοινό η Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Από 4/6 έως 11/7/2017 παρουσιάστηκαν αντιπροσωπευτικά δείγματα έργων μουσικού θεάτρου Ελλήνων δημιουργών της πρωτοπορίας -Κουνάδη, Χρήστου, Λογοθέτη- που έδρασαν στην Ελλάδα ή/και στο εξωτερικό (1960-1980). Σε αυτά (αντι)παρατέθηκε ένα συγγενούς στίγματος πρώιμο έργο του Γιώργου Κουμεντάκη.

Οι παραστάσεις υπενθύμισαν ένα κλειστό, χαρακτηριστικό κεφάλαιο του ελληνικού μουσικού μοντερνισμού, που (μετ)έφερε επί ελληνικού εδάφους τρέχοντες, ώριμους προβληματισμούς του διεθνούς μοντερνισμού της εποχής, αλλά, για ποικίλους λόγους, δεν είχε συνέχεια.

Στις 9/7/2017, παρακολουθήσαμε την παρουσίαση αποσπασμάτων παράστασης του αισχύλειου «Προμηθέα δεσμώτη» με σκηνική μουσική του Γιάννη Χρήστου (1926-1970). Η μουσική ήταν παραγγελία του Εθνικού Θεάτρου, για παραγωγή που ανέβηκε στην Επίδαυρο, σε σκηνοθεσία Αλέξη Μινωτή, με τον ίδιο ως Προμηθέα και την Ελένη Χατζαργύρη ως Ιώ (16/6/1963). Τη μουσική διηύθυνε τότε ο Ανδρέας Παρίδης.

Οι «Ex Silentio» και η μεσόφωνος Θεοδώρα Μπάκα Οι «Ex Silentio» και η μεσόφωνος Θεοδώρα Μπάκα | ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΒΩΛΟΣ

Στο θεατρικό μέρος της παράσταση της ΕΛΣ συμμετείχαν 18 απόφοιτοι της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου, σε σκηνοθετική επιμέλεια Ελένης Μποζά, κινησιολογική επιμέλεια Πωλίν Υγκέ, εικαστική επιμέλεια Κωνταντίνου Ζαμάνη και φωτισμούς Ελευθερίας Ντεκώ. Το μουσικό μέρος ερμήνευσαν 16 μουσικοί από τη Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ υπό τον Χαράλαμπο Γωγιό.

Το μουσικό ακρόαμα ήταν συμφωνικών διαστάσεων και υπηρέτησε τη σκηνική δραματουργία γενναιόδωρα, με συνέπεια και εγρήγορση. Ως συνοδευτικό στον λόγο, κράτησε ρόλο ηχητικής εικονογράφησης/υπογράμμισης που, ωστόσο, διέθετε σχεδόν βαγκνερικών διαστάσεων αποχρώσεις και μεγέθη (ενορχήστρωση, δυναμικές, αρμονικό βάθος, θεατρικότητα). Στην περίπτωση των χορικών η γραφή μετέπιπτε σε «αρχαϊκών» καταβολών ψαλτικό άσμα.

Οι δύο όψεις εναλλάσσονταν, συναντιόνταν ή αντιπαρετίθεντο διαποτίζοντας το όλο συγκινησιακά μέχρι κορεσμού. Μοιραία, αφού η μουσική γράφτηκε για να ακουστεί σε ανοιχτό χώρο, οι ακουστικές ισορροπίες στην άριστης ακουστικής αίθουσα της Εναλλακτικής Σκηνής αποδείχτηκαν προβληματικές: ειδικά στις κορυφώσεις, το ορχηστρικό ακρόαμα γινόταν αφόρητα εκκωφαντικό, καταπνίγοντας τον λόγο.

Η ασυζητητί ενδιαφέρουσα παράσταση υπενθύμισε τον τεράστιο, άγνωστο θησαυρό αναρίθμητων σκηνικών μουσικών που έχουν γραφτεί για θεατρικές παραστάσεις αρχαίου δράματος στην Ελλάδα. Στον βαθμό που οι μουσικές αυτές απηχούν/υπηρετούν ιδεολογήματα, πεποιθήσεις και αισθητικές τάσεις της εποχής τους, η γνωριμία μας με αυτές θα ήσαν ενδιαφέρουσες και χρήσιμες.

Τρίτο Πρόγραμμα - «Ex Silentio» σε μουσική μπαρόκ

Ως παραγωγός εκδηλώσεων εμφανίστηκε φέτος το Τρίτο Πρόγραμμα της ΕΡΤ, συμμετέχοντας στο Φεστιβάλ Αθηνών με ποικιλία προτάσεων. Στις 25/6/2017, στον χώρο Β των βιομηχανικών κτιρίων της Πειραιάς 260 όπου, εδώ και χρόνια, στεγάζει ο θεσμός πολλές εκδηλώσεις του, η Τζουλιέττα Καρόρη, παραγωγός της εκπομπής «Τα μήλα των Εσπερίδων», παρουσίασε ζωντανά μια συναυλία/εκπομπή που προσφέρθηκε δωρεάν στο κοινό, αναμετέδωσε ζωντανά η τηλεόραση της ΕΡΤ και περιλάμβανε μουσικές μπαρόκ, ερμηνευμένες από το εξειδικευμένο ελληνικό σύνολο παλιάς μουσικής «Ex Silentio». Το πρόγραμμα ξετυλίχτηκε σε μικρές μουσικές ενότητες γεφυρωμένες από σύντομα ενημερωτικά/σχολιαστικά κείμενα που εκφωνούσε ζωντανά η Καρόρη.

Η ίδια καθόρισε και τον θεματικό άξονα των επιλογών, διαλέγοντας μουσικές –τραγούδια, άριες, σύντομα μαδριγάλια ή καντάτες, χορούς και οργανικά κομμάτια– έμμεσα ή άμεσα σχετιζόμενες με μυθικά πλάσματα που κατοικούν τον κόσμο του μπαρόκ: τον φτερωτό Ερωτα, τον Ζέφυρο, τον Πάνα, τις Νύμφες, τους ποιμένες, τους εραστές. Τόσο για τις ανάγκες της ραδιοτηλεοπτικής αναμετάδοσης όσο και λόγω της ακουστικής του χώρου, όλοι οι εκτελεστές έπαιξαν και τραγούδησαν με μικρόφωνα. Καταφανώς διαφορετικής σύνθεσης από το σύνηθες, το ακροατήριο αποτελέστηκε κυρίως από φίλους και ακροατές του Γ' Προγράμματος.

Ξεκινώντας ιστορικά από τον «Ορφέα» του Μοντεβέρντι, η μουσική εκδρομή πέρασε από τις δημιουργίες των Πέρσελ, Χέντελ, Μπάρμπαρα Στρότζι, Σιγκισμόντο ντ’ Ιντια, Αντόνιο Καλντάρα, Γιάκομπ βαν Αϊκ, Μισέλ ντε Μοντεκλέρ και άλλων. Τα περισσότερα φωνητικά κομμάτια ερμήνευσε η μεσόφωνος Θεοδώρα Μπάκα, ενώ σε κάποια ένωσε σε ηδονική συνήχηση τη δική της φωνή και η υψίφωνος Ειρήνη Μπιλίνη-Μωραΐτη.

Τις τραγουδίστριες συνόδεψαν η Ηλέκτρα Μηλιάδου στη βιόλα ντα γκάμπα, ο τσεμπαλίστας Πάνος Ηλιόπουλος και ο φλαουτίστας Δημήτρης Κούντουρας. Ολοι τους ερμηνευτές γνωστοί, έμπειροι, δραστήριοι, άριστοι γνώστες της παλιάς μουσικής, πρόσφεραν ένα απολαυστικό, στιλιστικά σωστό, ευγενές, φροντισμένο ακρόαμα.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας