Προαπαιτούμενα ή «Requerimiento»;

Τι ήταν το «Requerimiento»; Ενας απίστευτος λεγκαλισμός –μια νομικίστικη φόρμουλα– των Ισπανών του 16ου αιώνα, που δικαιολογούσε τα αδικαιολόγητα και τη λεηλασία του Νέου Κόσμου. Ηταν μια ιδρυτική πράξη του ληστρικού καπιταλισμού, την οποία είχε συντάξει το 1513 ένας επιφανής νομικός σύμβουλος της Καστίλης, ο Χουάν Λόπεζ ντε Παλάθιος Ρούμπιο. Σε ελεύθερη μετάφραση θα το λέγαμε «Εγγραφο Αξίωσης» ή «Δίκαιη Απαίτηση»… Με σημερινούς όρους θα το λέγαμε «συμφωνία» ή και «μνημόνιο μέτρων οικοδόμησης αμοιβαίας εμπιστοσύνης και συνεννόησης» κ.λπ.

Οι Ισπανοί κατακτητές, μόλις αποβιβάζονταν σε κάποιο νησί ή με το που συναντούσαν κάποια φυλή στην ενδοχώρα, διάβαζαν στους Ινδιάνους το Requerimiento. Χωρίς κανέναν διερμηνέα, τους πληροφορούσαν ότι «Ερχόμαστε εκ μέρους του βασιλιά μας Δον Φερνάντο και της κόρης του, Δόνας Χουάνα, βασίλισσας της Καστίλης και Λεόν…», έδιναν μια σύντομη ιστορία του κόσμου «που έτσι είναι και έτσι θα είναι εις τους αιώνας»… Πληροφορούσαν ότι «ο Θεός και Κύριός μας έπλασε τον ουρανό και τη γη… ότι ο Κύριος Ημών άφησε στο πόδι του, superior όλων των ανθρώπων και κυβερνήτη του κόσμου, τον Αγιο Πέτρο, που ακολούθως άφησε στο πόδι του τον Πάπα… ότι ο Πάπας είναι ο Θαυμάσιος Μεγάλος Πατέρας μας και Κυβερνήτης όλης της γης και των ανθρώπων»…

Οι Ισπανοί, λοιπόν, ενημέρωναν τους αυτόχθονες «ότι ένας από τους προαναφερόμενους Πάπες, διαδόχους του Αγίου Πέτρου, δώρισε όλα αυτά τα εδάφη και τα νησιά στους πολυαγαπημένους προαναφερθέντες βασιλείς…». Καλούσαν τους Ινδιάνους, «και εφόσον το επιθυμείτε», να δουν και τη σχετική απόφαση του πάπα Αλέξανδρου ΣΤ΄ (του Ροδρίγο Βοργία), όπου «οι ψυχές υπέρ Θεού και η γη υπέρ του Βασιλέως»… Κοντολογίς, καλούσαν τους Ινδιάνους, δυνάμει της παπικής προαναφερθείσης περί νήσων και ενδοχώρας και δυνάμει του συνακόλουθου «Requerimiento», να συγκατατεθούν και να δώσουν τη γη και τους πόρους τους στους πραγματικούς δικαιούχους, δηλαδή στους βασιλείς της Ισπανίας…

«Εάν συγκατατεθείτε αυτοβούλως, θα πράξετε θεάρεστα… και οι Υψηλότητές τους θα σας ανταμείψουν με πολλά προνόμια και απαλλαγές και θα τύχετε ευεργεσιών και φιλανθρωπίας… Αλλά εάν δεν το κάνετε εδώ και τώρα και εάν κακόπιστα και κακόβουλα καθυστερήσετε να υποταχθείτε, τότε σας διαβεβαιώνουμε ότι, με τη βοήθεια του Θεού, θα σας πάρουμε, εσάς, τις γυναίκες σας και τα παιδιά σας, θα σας κάνουμε δούλους… θα αρπάξουμε επίσης τα αγαθά σας και θα σας προξενήσουμε ό,τι κακό μπορέσουμε, όπως αξίζει σε υποτελείς ανυπάκουους στον κύριό τους που δεν τον αποδέχονται, αλλά του αντιστέκονται και του εναντιώνονται».

Η ανάγνωση του Requerimiento γινόταν μπρος στους έκπληκτους ιθαγενείς, ενώπιον εκπροσώπου του βασιλιά και ενός συμβολαιογράφου, οι οποίοι διαβεβαίωναν ότι όλοι οι παριστάμενοι «είχαν λάβει γνώση του περιεχομένου του». Οι Ινδιάνοι ανακάλυπταν τους Ευρωπαίους…

Βέβαια, μιλάμε για τις αρχές του 16ου αιώνα, όπου χρήμα και πίστη βάδιζαν μαζί. Ο Κολόμβος πίστευε πως είχε βρει τον άλλο δρόμο για τις Ινδίες… Η Δόνα Χουάνα ήταν η Ιωάννα η Τρελή που είχε παντρευτεί τον Φίλιππο τον Ωραίο των Αψβούργων (για την ακρίβεια, οι Αψβούργοι είχαν νυμφευτεί την Ισπανία) και ο γιος της Ιωάννας της Τρελής, ο Κάρολος Κουίντος, για να ανέβει στον θρόνο της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, είχε ενεχυριάσει στους τραπεζίτες του Αουγκσμπουργκ και της Γένοβας όλα τα μελλοντικά έσοδα του θρόνου της Ισπανίας που κατείχε ως Κάρολος Α΄ από τις κτήσεις στον Νέο Κόσμο… Ολα ήταν ένα λάθος και, στο τέλος του 16ου αιώνα, οι Αψβούργοι της Ισπανίας είχαν χρεοκοπήσει τέσσερις φορές –αλλά αυτό είναι άλλη ιστορία.

Ας επανέλθουμε στο Requerimiento. Ο όρος «requirement» (αξίωση, απαίτηση, απαιτούμενο, προϋπόθεση, προαπαιτούμενο κ.λπ.) είναι από τους πλέον τρέχοντες των ευρωπαϊκών πολιτικών. Και, ύστερα από τόσες περιπέτειες αποτυχίας τους, το ευρωιερατείο κάνει παίγνια lose-lose εν έτει 2018 (ή θα υποταχθείτε ή θα καταρρεύσετε) -όχι μόνο στην Ελλάδα. «Πάντως εμείς σας τα είπαμε. Τα ξέρατε… Συμφωνήσατε… Καθυστερήσατε κακόπιστα και κακόβουλα να υποταχθείτε…».

Είναι έτσι; Πιθανότατα όχι. Αλλά η υποψία ότι δεν είναι αλλιώς διαβρώνει τη δημοκρατία. Αυτό δείχνουν οι ευρωπαϊκές πολιτικές καταρρεύσεις και το ατελείωτο σούξου-μούξου συντονισμών και δράσεων, η νομική υπόσταση των οποίων μένει σκοπίμως στο περίπου: «Ψηφίστε εσείς, για να δούμε την αξιοπιστία σας, και εμείς θα κάνουμε ό,τι πρέπει…». Στα Εurogroup και τις συνόδους κορυφής, σε «μαραθώνιους προσυνεννοήσεων», οι ηγέτες των κρατών λαμβάνουν γνώση των υποχρεώσεών τους και απλώς συγκατατίθενται σε προειλημμένες αποφάσεις… «Γιατί εάν δεν το κάνετε…»

Συγκεκριμένα: ένα επιτυχές σχέδιο διάσωσης θα πρέπει να είναι αναπτυξιακό, κοινοτικά αλληλέγγυο, αναπόσπαστο μέρος ενός εθνικού προγράμματος, δίκαιου και αποδεκτού. Αλλιώς δεν δουλεύει. Το ξέρουν οι θεσμοί, το ΔΝΤ, η πολιτική οικονομία, το ξέρουν όλοι στην ευρωζώνη και τον κόσμο. Ο,τι υλοποιείται, περιλαμβάνει χώρες και ζώνες διαφορετικών ταχυτήτων. Το σχέδιο, ως έχει, αφήνει χώρους για επικυριαρχίες. Αυτό θέλει η Ευρώπη;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας