«Πόθεν έσχες» και δίκαιη δίκη

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ακύρωσε πρόσφατα την κοινή υπουργική απόφαση για την ηλεκτρονική υποβολή του «πόθεν έσχες» (απόφαση ΣτΕ 2649/2017 Ολομ.). Για την ουσία και τις συνέπειες της απόφασης ακούστηκαν και γράφτηκαν πολλά. Και το ίδιο το δικαστήριο, άλλωστε, δεν έκρινε ομόφωνα∙ οι πολλές μειοψηφίες που διατυπώθηκαν στην απόφαση δείχνουν ότι πρόκειται για μια δυσχερή υπόθεση, για την οποία είναι εύλογο να διαφωνούμε. Πέρα απ’ την ουσία όμως, υπάρχει κι ένα ζήτημα διαδικασίας.

Τη δίκη προκάλεσαν με αίτησή τους πέντε δικαστικές ενώσεις. Πρώτη μεταξύ τους η Ενωση Δικαστικών Λειτουργών του ΣτΕ. Οι δικαστές που εκδίκασαν την υπόθεση είναι μέλη της Ενωσης (μεταξύ των οποίων και ένας πρώην πρόεδρός της) και, πάντως, είχαν και οι ίδιοι, ως υπόχρεοι σε δήλωση «πόθεν έσχες», προφανές συμφέρον από την έκβαση της δίκης.

Αντίδικος των δικαστικών ενώσεων ήταν το Ελληνικό Δημόσιο, που έπρεπε να αντικρούσει τους ισχυρισμούς των αιτούντων και να υποστηρίξει την αναγκαιότητα της ηλεκτρονικής υποβολής του «πόθεν έσχες». Οπως σε κάθε δίκη, έτσι και σ’ αυτήν, το Δημόσιο εκπροσωπήθηκε από μέλη του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους. Ομως και η Ενωση Μελών ΝΣΚ είχε ασκήσει όμοια αίτηση για την ακύρωση της ηλεκτρονικής υποβολής του «πόθεν έσχες».

Ετσι, την άμυνα του Δημοσίου απέναντι στην προσφυγή των δικαστικών ενώσεων τη χειρίστηκαν μέλη μιας ένωσης που είχε προσφύγει στην ίδια υπόθεση. Και τα οποία μέλη είχαν και αυτά, ως επίσης υπόχρεα σε δήλωση «πόθεν έσχες», προφανές συμφέρον από την έκβαση της δίκης.

ΟΛΑ ΑΥΤΑ ΦΕΡΝΟΥΝ τον έναν από τους διαδίκους, το Δημόσιο, σε μειονεκτική θέση. Από την ήττα του αντλούν συμφέρον όλοι οι παράγοντες της δίκης: αιτούντες, δικαστές, ακόμα και οι νομικοί παραστάτες του ίδιου του Δημοσίου.

Βεβαίως, και οι δικαστές και τα μέλη του ΝΣΚ έχουν δικαίωμα, εξίσου όπως κάθε πολίτης, να προσφεύγουν στα δικαστήρια για να προστατεύσουν τα συμφέροντά τους. Για να μη μένει, ωστόσο, ούτε καν η υπόνοια ότι λόγω της προνομιακής θέσης τους στο δικαστικό σύστημα απολαμβάνουν και προνομιακή μεταχείριση, θα έπρεπε (όπως η γυναίκα του Καίσαρα) να επιδεικνύουν αυξημένη αυτοσυγκράτηση όταν κρίνουν υποθέσεις που συνδέονται με συμφέροντά τους.

Και, πάντως, να μη δίνουν την εντύπωση ότι, παρότι έχουν ίσο δικαίωμα δικαστικής προστασίας, είναι κάπως «πιο ίσοι» από τους υπόλοιπους πολίτες - για παράδειγμα, απολαμβάνοντας ταχύτατες διαδικασίες, ακόμα και αυθημερόν αποφάσεις, όταν άλλοι περιμένουν μήνες και χρόνια. Και, κυρίως, όλα αυτά δεν πρέπει να καταλήγουν σε ελλειμματική εκπροσώπηση και ακρόαση του Δημοσίου.

ΔΙΟΤΙ καμιά αμφιβολία δεν υπάρχει ότι οι δικαιοκρατικές εγγυήσεις μιας δίκαιης δίκης πρέπει να τηρούνται ευλαβικά για όλους, όπως τόσες φορές έχει κριθεί για εκπροσώπους ιδιωτικών και οικονομικών συμφερόντων, ακόμα κι αν είναι φοροφυγάδες ή λαθρέμποροι. Δεν πρέπει όμως να τηρούνται εξίσου και για το έρμο το Ελληνικό Δημόσιο, που στο κάτω κάτω ενεργεί εν ονόματι του δημόσιου συμφέροντος;

* Επίκ. καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στη Νομική Σχολή ΑΠΘ

 

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας

Μέλος της
ΕΝΕΔ