«Περιπλανώμενος συγγραφέας» του Ολοκαυτώματος

apelfent.jpg

Eφυγε από τη ζωή o Ισραηλινός συγγραφέας Ααρον Απελφελντ | EPA/JUAN CARLOS HIDALGO

Ο σπουδαίος Ισραηλινός συγγραφέας Ααρον Απελφελντ είδε σε ηλικία οκτώ ετών τη μητέρα του να δολοφονείται από τους ναζί -το τελευταίο πράγμα που θυμάται ήταν η κραυγή της τη στιγμή που την εκτελούσαν, γράφει στο αυτοβιογραφικό του μυθιστόρημα «Ιστορία μιας ζωής»-, στάλθηκε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης στην Ουκρανία μαζί με τον πατέρα του, κατάφερε να αποδράσει, περιπλανήθηκε στα δάση της Ουκρανίας τρώγοντας ό,τι έβρισκε, κατέληξε μάγειρας στον Κόκκινο Στρατό. Μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου εγκαταστάθηκε στην Ιερουσαλήμ και τη δεκαετία του '50 μπόρεσε να επανασυνδεθεί με τον πατέρα του, τον οποίο θεωρούσε νεκρό.

Επιζήσας του Ολοκαυτώματος, ο Απελφελντ, που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 85 ετών, έκανε το Ολοκαύτωμα κορυφαίο θέμα του. Ωστόσο το θίγει εμμέσως, με υπαινιγμούς, παραβολές και εσωτερικότητα στις ιστορίες του, που διακρίνονται από μια φαινομενικά απλή και αθώα ματιά, σε μια προσπάθεια να κατανοήσει τα γεγονότα, τα κίνητρα και τον αντίκτυπό τους. Πρωταγωνιστές του, καθημερινοί άνθρωποι που η ζωή τους αλλάζει δραστικά από δυσοίωνα γεγονότα, σαν απειλητική μακρινή βροντή.

Οπως στο αριστούργημά του «Μπάντενχαϊμ 1939», όπου η ευχάριστη λουτρόπολη του Μπάντενχαϊμ πλέει το 1939 σε μια νωχελική αναμελιά, προσμένοντας με ανυπομονησία το φεστιβάλ μουσικής που διοργανώνεται εκεί κάθε χρονιά. Ομως τα σχέδια ανατρέπονται όταν η Υγειονομία διατάζει να κλείσουν οι πύλες της μικρής κωμόπολης και τους Εβραίους να πάνε να καταγραφούν, γιατί κάποιος κίνδυνος απειλεί τη δημόσια υγεία. Σύντομα θα καταλάβουν ότι θα μεταφερθούν στην Πολωνία...

«Ο ευρηματικός άνθρωπος είναι πάντα ένα κλοουνίστικο θύμα ατυχίας, ποτέ δεν ακούει τα σήματα κινδύνου εγκαίρως, μπερδεύεται και τελικά πέφτει στην παγίδα», είχε πει ο Απελφελντ στον συνάδελφό του Φίλιπ Ροθ σε μια συζήτηση που δημοσιεύτηκε το 1988 στο The New York Times Book Review. «Αυτές οι αδυναμίες με γοήτευαν. Τις ερωτεύτηκα. Ο μύθος ότι οι Εβραίοι κινούν τον κόσμο με τις μηχανορραφίες τους αποδείχτηκε κάπως υπερβολικός».

Γεννημένος το 1932 στην πόλη Τσέρνοβιτς της τότε αυστροουγγρικής αυτοκρατορίας από γερμανόφωνους Εβραίους γονείς, ο πολυβραβευμένος και πολυμεταφρασμένος Απελφελντ ποτέ δεν έγραψε στα γερμανικά -επέλεξε τα εβραϊκά. «[…]Περιπλανώμενο συγγραφέα ενός περιπλανώμενου έργου, που έχει κάνει το θέμα της περιπλάνησης και του αποπροσανατολισμού μοναδικά προσωπική του μυθολογία» τον χαρακτήρισε ο Ροθ.

«Ο Ααρον Απελφελντ ανήκει, μαζί με τον Αμος Οζ και τον Αβραάμ Β. Γεοσούα, σε αυτό που ονομάστηκε “Εθνική Γενιά”. Οι σπουδαίοι αυτοί συγγραφείς αποτελούν τη “μεγάλη τριανδρία”, καθώς το έργο τους εξακολουθεί να δεσπόζει στη λογοτεχνική σκηνή χάρη στο εύρος της θεματικής του αλλά και το προσωπικό κύρος των δημιουργών του», υπογραμμίζει η Μάγκι Κοέν, μεταφράστρια των βιβλίων του στα ελληνικά, τα οποία κυκλοφορούν από τις εκδόσεις της Εστίας.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας