Παρθενογένεση της ανικανότητας

Συντηρητικοί και αντιδραστικοί όταν, καλή ή κακή τη πίστει, παρουσιάζουν τις ομάδες της εξωκοινοβουλευτικής άκρας αναρχο-αριστεράς κυρίως σαν έναν κίνδυνο για την κοινωνική τάξη, η παραδοσιακή Αριστερά τις παρουσιάζει σαν έναν κίνδυνο για την πρόοδο προς μία «νέα τάξη», σαν προβοκάτορες που υποθάλπουν τον φασισμό ή καλύτερα τον «κόκκινο φασισμό»∙ όχι σπάνια χαρακτηρίζουν τα μέλη τους, και δεν ενδιαφέρει αν είναι συνεπείς με άλλες κατηγορίες, ως «μηδενιστές», απελπισμένους, ανίκανους.

Είναι δύσκολο να βρεις στην παραδοσιακή Αριστερά κάποιους που να καταλήγουν σ’ αυτή τη στοιχειώδη διαπίστωση: η απελπισία γεννήθηκε και εξερράγη γιατί, ενώ η αστική κοινωνία έπεφτε όλο και πιο ξεκάθαρα σε αντίθεση με τις αξίες που διατύπωνε και έχανε όλο και περισσότερο την ιδεαλιστική της ορμή, η Αριστερά δεν ήταν σε θέση να προσβάλει τις δομές της και έδειχνε την εναλλακτική λύση σε ένα σοσιαλιστικό σύστημα πολύ όμοιο με ιστορικές πραγματικότητες όπου ο σοσιαλισμός ήταν τραγικά παραμορφωμένος και η δημοκρατία δεν είχε καν γεννηθεί.

Είναι αυτά γνωστά πράγματα, που η παραδοσιακή Αριστερά δεν τολμά να αρνηθεί∙ αλλά αρνείται να παραδεχτεί τη σκληρή αλήθεια ότι ακριβώς η ανικανότητά της γέννησε εκείνη την άλλη ανικανότητα.

Για να διαγράψει την απελπισία θα έπρεπε να δώσει βάσιμους λόγους ελπίδας: διαφορετικά θα ζητούσε την ελπίδα από το υπερπέραν. Να κάνεις έναν νόμο σύμφωνα με τον οποίο «απαγορεύεται να απελπίζεσαι» είναι σαν να στέλνεις στο ψυχιατρείο τους απελπισμένους περνώντας τους για τρελούς∙ χρησιμεύει στο να σταματάς την απελπισία, αλλά όχι να τη γιατρεύεις.

Οι κατηγορίες, λιγότερο ή περισσότερο έντονες, για «μηδενισμό» και ανικανότητα είναι γελοίες ή θλιβερές. Η μοναδική σοβαρή «φιλοσοφία» που μπορούμε να καταλήξουμε είναι μια θεωρία της «παρθενογένεσης της ανικανότητας»∙ ίσως αυτή θα αντανακλούσε τη σημερινή πραγματικότητα καλύτερα από κάποιον μαρξισμό που επαναλαμβάνει κενές φόρμουλες και φράσεις κλισέ.

Σήμερα, αν κάποιος ψάχνει να αγκυροβολήσει τον μαρξισμό στην υλιστική του βάση και αρνείται να καταπιεί τον μαρξισμό α λα ιταλικά (μαρξισμός και ιστορικότητα), α λα γαλλικά (μαρξισμός και στρουκτουραλισμός), α λα Σχολή της Φρανκφούρτης (μείγμα Μαρξ, Φρόιντ και διάφορα άλλα υλικά), μπορεί να κατηγορηθεί για παθολογική ανικανότητα. Στην κατηγορία αυτή η μόνη αλήθεια είναι η προσήλωση σε σχήματα και πρακτικές που παραπέμπουν στον Ζντάνοφ και τον Στάλιν.

*ομότιμος καθηγητής ΑΠΘ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας