Παρέμβαση στις διεργασίες της ευρύτερης Αριστεράς

aristera.jpg

Αισθηματική αγωγή DREAMSTIME

Η χρόνια κρίση που βιώνουμε, η φθορά των θεσμών, η αμφισβήτηση των αξιακών κωδίκων, η ανεπάρκεια του πολιτικού προσωπικού, η αναποτελεσματικότητα των μνημονιακών επιλογών, το δυσμενές διεθνές περιβάλλον και τα ογκούμενα και οξυνόμενα προβλήματα διαμόρφωσαν ένα συγκεχυμένο, ρευστό και αντιφατικό κοινωνικό και πολιτικό πλαίσιο. Φαίνεται ότι η τράπουλα ξαναμοιράζεται.

Η ρευστότητα είναι ιδιαίτερα εμφανής στον χώρο της Κεντροαριστεράς, μετά και τη «ρεαλιστική» στροφή του ΣΥΡΙΖΑ. Είναι, επομένως, αναγκαιότητα μια ιστορική ανασκόπηση και μια κριτική θεώρηση των διεργασιών που συντελούνται και των προοπτικών που διαγράφονται στον ορίζοντα.

Το ΠΑΣΟΚ εισέβαλε ορμητικά στη δημόσια ζωή του τόπου το 1974 ως πατριωτικό, δημοκρατικό κίνημα. Οραματίστηκε μια πατρίδα ελεύθερη και μια κοινωνία δίκαιη και ανθρώπινη. Οταν δε έγινε κυβέρνηση προώθησε την εθνική ενότητα, τον εκδημοκρατισμό και την αναδιανομή του εισοδήματος. Η αποτίμηση της πρώτης τετραετίας ήταν θετική. Είναι δε ανιστόρητη και άδικη κάθε μηδενιστική θεώρηση της πολιτικής διαδρομής του.

Μετά το ’85 όμως σημειώνεται μια βαθμιαία μετατόπιση του ιδεολογικού και πολιτικού κέντρου βάρους από την Αριστερά του δημοκρατικού σοσιαλισμού στο ερμαφρόδιτο Κέντρο της αμφισημίας και των συντηρητικών αποκλίσεων. Ενσωματώνεται στο σύστημα και αποκτά καθεστωτική νοοτροπία. Η συντηρητική στροφή ολοκληρώνεται μετά τον θάνατο του ιδρυτού του, Ανδρέα Παπανδρέου.

Η ηγετική ομάδα υιοθετεί νεοφιλελεύθερες εκσυγχρονιστικές λογικές, με συνέπεια την αποκοπή του από τις κοινωνικές δυνάμεις που συνέθεταν το μπλοκ της Εθνικής Λαϊκής Ενότητας. Το πάλαι ποτέ κραταιό κίνημα εκφυλίστηκε σε άθροισμα μηχανισμών και συνονθύλευμα διαχειριστών της εξουσίας, απαξιώθηκε στη συνείδηση του λαού και οδηγήθηκε σε μια ανεπίστρεπτη παρακμιακή πορεία.

Φυσικά συνακόλουθα ήταν η αποϊδεολογικοποίηση της πολιτικής, η προσωποποίηση των αντιπαραθέσεων, η ελαστικοποίηση των συνειδήσεων και η ιδιοτελής διαχείριση της εξουσίας.

Οι δημοκρατικοί πολίτες εναγώνια περίμεναν την αυτοκριτική των ηγετών. Εκείνοι, όμως, δειλοί, μοιραίοι και άβουλοι αντάμα μετέφεραν τις ευθύνες στους άλλους, στην επάρατη Δεξιά στην αιθεροβάμονα και μαξιμαλιστική Αριστερά, στη δυσμενή συγκυρία στους ξένους παράγοντες, στους εσωκομματικούς αντιπάλους, στις συντεχνίες, στις ανεπάρκειες του κρατικού μηχανισμού, στον ίδιο τον λαό που βούλιαζε, έλεγαν, στο τέλμα της καταναλωτικής ευδαιμονίας.

Ακόμη κι όταν η λεηλασία του δημόσιου πλούτου απέκτησε ονοματεπώνυμα, κανείς δεν είχε τη λεβεντιά να αναλάβει το μερίδιο της ευθύνης που του αναλογούσε. Αντιθέτως, με μια απίστευτη θρασύτητα παρίσταναν και παριστάνουν τους θυσιασμένους για τη σωτηρία του τόπου, μας καλλιεργούν συμπλέγματα συλλογικής ενοχής, μας κουνούν επιτιμητικά το δάκτυλο και διαγκωνίζονται μεταξύ τους για τη μελλοντική νομή του κομματιού της εξουσίας που η άρχουσα τάξη παραχωρεί στο υπηρετικό πολιτικό προσωπικό της δύσμοιρης πατρίδας μας. Η αυτοκριτική τους περιορίστηκε πάντοτε σε αοριστολογικές αναφορές. Ελεγαν ότι έκαναν και λάθη, ότι οι προθέσεις τους ήταν καλές και για ό,τι αρνητικό έχουν πληρώσει το πολιτικό κόστος. Δεν μας είπαν όμως ποτέ ποια λάθη έκαναν, σε ποιες ιδεολογικές αναθεωρήσεις προχώρησαν, σε ποιους πολιτικούς συμβιβασμούς, σε ποιες ηθικές συνθηκολογήσεις, αλλά και ποιες ήταν οι αναγκαίες διορθωτικές κινήσεις για την ανάκτηση της χαμένης αξιοπιστίας της παράταξης.

Κατά τη διάρκεια αυτής της αποσυνθετικής διαδικασίας ασφαλώς υπήρξαν πολλές έντιμες συνειδήσεις. Δεκάδες βουλευτές, εκατοντάδες στελέχη και χιλιάδες μέλη αγωνίστηκαν να αποτρέψουν την ενσωμάτωση και τον εκφυλισμό. Και όλοι αυτοί σπιλώθηκαν, λοιδορήθηκαν, υπονομεύτηκαν, προβοκαρίστηκαν, διαγράφηκαν ή επέλεξαν την αποστασιοποίηση από τα δρώμενα, για να περισώσουν την αξιοπρέπειά τους. Χάθηκαν από το προσκήνιο, γιατί δεν κατάφεραν να συγκροτήσουν μια αξιόπιστη πολιτική συλλογικότητα.

Σήμερα οι ηγετικές ομάδες συγκροτούν ομίλους προβληματισμού, κέντρα μελετών, τράπεζες γνώσεων, κινήσεις κοινωνικές ή πολιτιστικές, κόμματα, κομματίδια και γκρουπούσκουλα, αντιμαχόμενες φατρίες, προσωποπαγείς εκφράσεις άμετρων φιλοδοξιών. Και όλα αυτά χωρίς ιδεολογικό έρμα, χωρίς πολιτική στρατηγική και πρόγραμμα.

Τον συγκροτημένο πολιτικό λόγο και τη διαλεκτική προσέγγιση της πραγματικότητας υποκαθιστούν οι γενικόλογες αναφορές στην πατρίδα, την Ευρώπη, τη δημοκρατία, την ανάπτυξη, τον εκσυγχρονισμό. Ο αμφίσημος λόγος, η προσωποποίηση των αντιπαραθέσεων, η δαιμονοποίηση των αντιπάλων, η δημαγωγία, ο λαϊκισμός, η χυδαιολογία, ο φαρισαϊσμός, η κινδυνολογία και η κραυγαλέα πολιτική είναι μερικά φαινόμενα της πολιτικής τους παθολογίας.

Θα το πω απερίφραστα. Ολοι εκείνοι που απεμπόλησαν αρχές και αξίες που μας έκαναν να ντρεπόμαστε γιατί κάποτε υπήρξαμε στρατιώτες του κινήματος που μας εξανάγκασαν να απολογούμαστε ότι δεν είμαστε κλέφτες, που μας κατέστησαν πολιτικά άστεγους για πολλά χρόνια, που διέπραξαν το ειδεχθέστερο των εγκλημάτων που είναι η δολοφονία των ονείρων, όσοι οδήγησαν το πλειοψηφικό ρεύμα στην περιθωριοποίηση δεν έχουν το δικαίωμα να παριστάνουν τους τιμητές. Οφείλουν να ζητήσουν ταπεινά συγγνώμη και να αποχωρήσουν από τον δημόσιο βίο. Ας αναλογιστούν ποια θα ήταν η τύχη τους σε κάποιους άλλους καιρούς. Αν δεν τους το θυμίζω είναι γιατί μπορεί να ρίξω νερό στον μύλο της Ακροδεξιάς.

Ας μου επιτραπεί ένα μικρό σχόλιο για αυτούς που επαίρονται ότι είναι κληρονόμοι σημαντικών ονομάτων. Θα τους θυμίσω ότι εκτός από τον Θεοδόσιο Α’ τον Μέγα, υπήρξε και ο Β’ ο Μικρός. Εκτός από τον Ιουστινιανό τον Α΄ υπήρξε και ο Β΄ ο Ρινότμητος και εκτός από τον Κωνσταντίνο τον Μέγα και ο Ε΄ ο Κοπρώνυμος.

Σημειώνω πάντως ότι και στις σημερινές συνθήκες είναι δυνατή η κάθαρση, αν υπάρχει πολιτική βούληση. Αν και οι ένοχοι φρόντισαν να απαλλάξουν τους εαυτούς τους από τις ποινικές ευθύνες, ξέχασαν ότι η ετυμηγορία της Ιστορίας θα είναι αμείλικτη.

Αυτονόητο είναι ότι υπήρξαν και μειοψηφίες που κατάφεραν να επιβιώσουν σε αυτή τη λαίλαπα. Είναι εκείνοι που πρέπει σήμερα να ανοίξουν τον δρόμο σε νέα και άφθαρτα στελέχη. Οσοι θήτευσαν στον χώρο του δημοκρατικού σοσιαλισμού, οφείλουν να διακόψουν την πολιτική τους αγρανάπαυση και να λειτουργήσουν σε συνεργασία με την άλλη Αριστερά για τη συγκρότηση μιας ολοκληρωμένης πολιτικής πρότασης απέναντι στον απάνθρωπο και λεηλατικό χρηματοπιστωτικό καπιταλισμό.

Η Αριστερά στο σύνολό της έχει ιστορικό χρέος να αγωνιστεί:

Α. Για τον επαναπροσδιορισμό του ιδεολογικού στίγματος που θα της ξαναδώσει την πολιτική και ηθική ηγεμονία.

Β. Για την επεξεργασία μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής και ενός μεταβατικού προγράμματος στο πλαίσιο της σημερινής κρίσης.

Γ. Για την αναζήτηση των κοινωνικών συμμαχιών που θα σφυρηλατήσουν το κοινωνικό υποκείμενο των μεγάλων αγώνων που έρχονται.

Δ. Για τη συγκρότηση ενός πατριωτικού, δημοκρατικού μετώπου, ενός νέου ΕΑΜ, τηρουμένων των ιστορικών αναλογιών, χωρίς ηγεμονισμούς και αποκλεισμούς.

* πρώην βουλευτής (1977-1990) και πρώην μέλος του Ε.Γ. του ΠΑΣΟΚ.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας