Πάντα αναρωτιόμουν…

Γράμμα σ’ έναν (λογοτεχνικό) ήρωα

Ανθρωποι της γραφής (ποιητές, πεζογράφοι, κριτικοί, πανεπιστημιακοί) στέλνουν γράμμα στον αγαπημένο τους λογοτεχνικό ήρωα. Σύντομα επιστολικά κείμενα, διακειμενικά παίγνια, μεταιχμιακές αφηγήσεις στην κόψη επινοημένης πραγματικότητας και μυθοπλαστικής οικειότητας.

Οδυσσέα, πλανήθηκες σ’ όλο το μυθικό Αιγαίο, από τους Κίκονες της Θράκης στους Λωτοφάγους, τους Κύκλωπες, τους Λαιστρυγόνες. Σ’ αγάπησε η μάγισσα Κίρκη, στον Κάτω Κόσμο σου μίλησε ο μάντης Τειρεσίας, άκουσες τις Σειρήνες, γλίτωσες από τη Σκύλλα και τη Χάρυβδη, σώθηκες μόνο εσύ από την οργή του Δία κι έζησες με τη νύμφη Καλυψώ πριν επιστρέψεις στην Ιθάκη.
Υπήρξες πρότυπο για τον «νόστο», ταξίδεψες στους αιώνες, στις θάλασσες της ποίησης, από τον Ομηρο στον Παλαμά, από τον Σικελιανό στον Καβάφη, από τον Eliot στον Σεφέρη κι έφτασες μέχρι τον Καββαδία, τον Χριστιανόπουλο, τον Χουλιάρα κι ακόμη βρέθηκες μέχρι και σε κάποια ποιήματα δικά μου θαρρώ. Μα, Οδυσσέα, από μικρό παιδί αναρωτιόμουν.

Το κρασί που σου έδωσαν οι Κίκονες ήταν για να μεθύσεις έναν μονόφθαλμο κι έπειτα να του βγάλεις το μοναδικό του μάτι; Η Καλυψώ δεν ήταν άραγε ερωμένη σου, εφτά ολόκληρα χρόνια, ενώ η Πηνελόπη παρέμενε πιστή σ’ εσένα;
Κι ακόμη, Οδυσσέα, γιατί έπνιξες στο αίμα το σπίτι σου, σκοτώνοντας γόνους ευγενών που ήθελαν βέβαια να παντρευτούν τη γυναίκα σου, μα κανείς τους δεν είχε ποτέ του απλώσει χέρι επάνω της κι ας πίστευαν ότι δεν ζούσες πια;
Πάντα αναρωτιόμουν, Οδυσσέα, μα δεν τόλμησα ποτέ κανέναν να ρωτήσω, τέτοια συζήτηση δεν τόλμησα ν’ ανοίξω γιατί φοβόμουν μήπως, με την επέμβαση της Αθηνάς, είχα την τύχη του Κύκλωπα ή κάποιου μνηστήρα κι εγώ.
Για κάποιον λόγο ακατανόητο, οι θεοί ήταν πάντα με το μέρος σου, ακόμη κι ο Ποσειδώνας, αφού ο θυμός του σ’ έκανε αθάνατο, ενώ διαφορετικά μόνο για τον Δούρειο Ιππο θα σε θυμόντουσαν κάποιοι. Μα είναι κάτι που θα σου το ρωτήσω. Πες μου πώς έγινε να φύγεις από την Τροία με δώδεκα καράβια και να φτάσεις στην Ιθάκη μόνος; Ολοι εκείνοι οι άδοξοι κι ανώνυμοι σύντροφοί σου, Οδυσσέα, σε πίστεψαν, μα φρόντισες να τους προδώσεις.

----
Τελευταίο εκδοτικό ίχνος του Γ. Παναγιωτίδη είναι η μετάφραση «Ποιήματα 1911-1979» (poema, 2016) της Elizabeth Bishop.

Μέλος της
ΕΝΕΔ