Πάνω απ’ όλα ο θηλασμός

Η Γενική Γραμματεία Δημόσιας Υγείας, λαμβάνοντας υπόψη επιστημονικές μελέτες και με σεβασμό στις οδηγίες και συστάσεις της Εθνικής Επιτροπής Διατροφικής Πολιτικής και της Επιτροπής Μητρικού Θηλασμού, προχώρησε στην έκδοση εγκυκλίου, τον Σεπτέμβριο του 2018, στην οποία συνιστά σε όλους τους επαγγελματίες υγείας να συμβουλεύσουν τους γονείς και φροντιστές αναφορικά με την εισαγωγή στερεών τροφών στα βρέφη (όπως παιδιάτρους, γενικούς γιατρούς, διαιτολόγους, επισκέπτες υγείας κ.λπ.), χρησιμοποιώντας τις «Συστάσεις για την εισαγωγή στερεών τροφών στον 1ο χρόνο της ζωής» που είναι αναρτημένες και διαθέσιμες σε ηλεκτρονική μορφή στον ιστότοπο του υπουργείου Υγείας, άξονας «Υγεία», ενότητα «Δημόσια Υγεία», υποενότητα «Μη Μεταδοτικά Νοσήματα».

Η σωστή διατροφή είναι κυρίαρχος παράγοντας της καλής υγείας και ιδιαίτερα στα πρώτα χρόνια της ζωής όλων. Η διασφάλιση υγιεινής διατροφής κυρίως τους πρώτους μήνες της ζωής των παιδιών μας είναι πρωταρχικό μέλημα των γονιών και των δομών φύλαξης των βρεφών και νηπίων.

Σύμφωνα με την Παγκόσμια Στρατηγική για τη Διατροφή του Βρέφους και του Μικρού Παιδιού (2003) του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) που είναι εν ισχύι, «τα βρέφη πρέπει να θηλάζουν αποκλειστικά για τους πρώτους 6 μήνες της ζωής τους, για να έχουν την ιδανική αύξηση, ανάπτυξη και υγεία. Μετά την περίοδο αυτή, και προκειμένου να καλυφθούν οι αυξανόμενες διατροφικές τους ανάγκες, τα βρέφη θα πρέπει να λαμβάνουν ασφαλή και επαρκή συμπληρωματική τροφή, ενώ παράλληλα συνεχίζουν τον μητρικό θηλασμό έως τα δύο χρόνια της ζωής ή και περισσότερο».

Ως αποκλειστικός μητρικός θηλασμός ορίζεται ο θηλασμός κατά τον οποίο το βρέφος λαμβάνει μόνο μητρικό γάλα και καμία άλλη υγρή ή στερεή τροφή, με μόνη εξαίρεση διαλύματα επανυδάτωσης, σταγόνες ή σιρόπια (π.χ. βιταμίνες, ανόργανα στοιχεία, φάρμακα).

Η σωστή διατροφή ξεκινάει με τον αποκλειστικό θηλασμό του μωρού και τη διατροφή αυτού με μητρικό γάλα και μόνο για τους πρώτους έξι μήνες ζωής.

Στο 2ο εξάμηνο της ζωής συνιστάται να γίνεται παράλληλα με τον μητρικό θηλασμό η «εισαγωγή στερεών τροφών», δηλαδή με τη συμπλήρωση των 6 μηνών ζωής, ενώ σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να γίνεται πριν από τη συμπλήρωση των 4 μηνών ζωής.

Ως συμπληρωματική διατροφή (complementary feeding) ορίζεται η διαδικασία που ξεκινά όταν το μητρικό γάλα δεν επαρκεί για να καλύψει τις διατροφικές ανάγκες των βρεφών και επομένως άλλες τροφές και υγρά απαιτούνται σε συνδυασμό με αυτό.

Δυστυχώς στην Ελλάδα τα ποσοστά των βρεφών που θηλάζουν (και ιδιαίτερα αποκλειστικά) είναι πολύ χαμηλά. Ο αποκλειστικός μητρικός θηλασμός για τους πρώτους 6 μήνες της ζωής έχει πολλά οφέλη για το βρέφος και τη μητέρα του. Επιπρόσθετα, το μητρικό γάλα αποτελεί σημαντική πηγή ενέργειας και θρεπτικών συστατικών για τα παιδιά ηλικίας 6-23 μηνών. Μπορεί να καλύψει το μισό ή και περισσότερο των ενεργειακών αναγκών του βρέφους ηλικίας 6-12 μηνών και το ένα τρίτο από τις ενεργειακές ανάγκες στην ηλικία 12-24 μηνών.

Αυτή η διαδικασία μετάβασης του μωρού από τον αποκλειστικό μητρικό θηλασμό στη διατροφή που ακολουθεί η υπόλοιπη οικογένεια γίνεται σταδιακά από την ηλικία περίπου των 6 μηνών και ολοκληρώνεται περίπου κατά την ηλικία των 2 ετών.

Το διάστημα αυτό είναι κρίσιμο τόσο για τη σωματική και νοητική ανάπτυξη και εξέλιξη των παιδιών όσο και για τη θωράκισή τους απέναντι σε οξέα (π.χ. λοιμώξεις) και χρόνια νοσήματα, όπως η παχυσαρκία και τα καρδιομεταβολικά νοσήματα, αλλά και οι αλλεργίες και τα αυτοάνοσα νοσήματα.

Για τον λόγο αυτό ο ΠΟΥ προτείνει τη δημιουργία εθνικών διατροφικών συστάσεων και την επαγρύπνηση για την ενημέρωση και την εφαρμογή τους (Report of the Commission on Ending Childhood Obesity, 2016).

Εκτροπές στην πρόσληψη θρεπτικών συστατικών στην περίοδο αυτή συντελούν σε αυξημένα ποσοστά υποσιτισμού, αλλά και παιδικής παχυσαρκίας, με σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία του ατόμου βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα.

Οι γονείς και οι φροντιστές κάθε μωρού πρέπει να γνωρίζουν ότι τα 2 πρώτα χρόνια της ζωής είναι πολύ σημαντικά επιπλέον γιατί τότε μπαίνουν οι βάσεις στις διατροφικές συνήθειες του παιδιού και καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό η μελλοντική διατροφική συμπεριφορά του μωρού-νηπίου που το ακολουθεί ώς την ενηλικίωσή του.

Στο επόμενο: Πώς αρχίζουν τα βρέφη να λαμβάνουν στερεά τροφή

*Δρ, Διαιτολόγος, επιστημονική συνεργάτις της Nutriscience

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας