Ούτε «ανάπτυξη» ούτε χρυσό·οι Κολομβιάνοι θέλουν νερό

colombia_2.jpg

Διαδήλωση στην Καχαμάρκα: "Έξω η AngloGold" Διαδήλωση στην Καχαμάρκα: "Έξω η AngloGold"

«Τι προτιμάς για τα παιδιά σου, νερό ή χρυσό;», ήταν το βασικό σύνθημα της προεκλογικής εκστρατείας.

Και οι κάτοικοι της Καχαμάρκα στην επαρχία Τολίμα της Κολομβίας απάντησαν πως θέλουν να εγγυηθούν στα παιδιά τους πρόσβαση στα κοινά αγαθά όπως το νερό: με συντριπτικό ποσοστό 97,9% δήλωσαν «όχι» στα σχέδια δημιουργίας ενός κολοσσιαίου -όπως λέει και το όνομά του La Colosa- ορυχείου ανοιχτής εξόρυξης χρυσού στην περιοχή τους από τη νοτιοαφρικανική AngloGold Ashanti (AGA).

Η επένδυση, από την οποία η AGA -τρίτη μεγαλύτερη πολυεθνική στις εξαγωγές χρυσού παγκοσμίως- εκτιμά πως θα εξορύξει έως και 28 εκατ. ουγκιές χρυσό, σχεδιάζεται σε τμήματα οικολογικά προστατευόμενης περιοχής θέτοντας σε κίνδυνο 161 πηγές νερού.

Το ορυχείο θα κατανάλωνε 9 εκατ. κυβικά μέτρα νερού τον χρόνο, όσο η ελάχιστη κατανάλωση 400.000 ανθρώπων, ενώ θα χρησιμοποιούνταν 4 εκατ. κυάνιο τον χρόνο, τα απόβλητα του οποίου -σύμφωνα με περιβαλλοντολόγους- θα μόλυναν τον υδάτινο ορίζοντα της περιοχής.

Επιπλέον, η Καχαμάρκα βρίσκεται σε ζώνη με σημαντική γεωργική παραγωγή («γεωργική αποθήκη» της χώρας την αποκαλούν οι κάτοικοί της).

Η υλοποίηση αυτής της επένδυσης θα άλλαζε την παραγωγική βάση της περιοχής, θα κατέστρεφε πολύτιμες καλλιέργειες αλλά και χιλιάδες σταθερές θέσεις εργασίας με αντάλλαγμα 1.000 θέσεις (επισφαλούς) εργασίας στη φάση της πλήρους παραγωγής.

Οι δήμοι και οι επαρχίες της Κολομβίας με έντονη εξορυκτική βιομηχανία, εκτός από την περιβαλλοντική καταστροφή που έχουν υποστεί, επιπλέον έχουν μετατραπεί σε μερικούς από τους πλέον βίαιους και φτωχούς της χώρας με δεκάδες δολοφονίες κοινοτικών ηγετών και τις κοινότητες θύματα εκτοπισμού, εκφοβισμού και παραβίασης των θεμελιωδών τους δικαιωμάτων.

Μόνο το 2016 δολοφονήθηκαν 117 κοινοτικοί ηγέτες στην Κολομβία, μεγάλος αριθμός των οποίων μάχονταν κατά μεγα-επενδύσεων σε ορυχεία και υδροηλεκτρικά έργα.

Με την ψήφο τους οι κάτοικοι της Καχαμάρκα δήλωσαν απερίφραστα πως δεν θέλουν να έχουν την ίδια τύχη. Δεν είναι το πρώτο σχετικό δημοψήφισμα.

Το 2013 το 99% των κατοίκων της κοινότητας Πιέδρα της ίδιας επαρχίας ψήφισε κατά αυτής της επένδυσης, ανοίγοντας μια έντονη νομική και πολιτική συζήτηση για τα δικαιώματα των πολιτών στις αποφάσεις που σχετίζονται με επενδύσεις και «αναπτυξιακές πολιτικές».

Ενώ η διαδικασία της λαϊκής διαβούλευσης είναι κατοχυρωμένη από το Σύνταγμα, η AGA προσέφυγε στη Δικαιοσύνη με τη στήριξη του υπουργείου Ορυχείων που πρόβαλε ως επιχείρημα πως το υπέδαφος ανήκει στη δικαιοδοσία του κράτους και άρα δεν μπορούν οι τοπικές κοινότητες να αποφασίζουν για σχετικές επενδύσεις.

Η πρώτη μεγάλη νίκη των περιβαλλοντικών κινημάτων ήρθε πέρσι, όταν το Συνταγματικό Δικαστήριο αποφάνθηκε υπέρ της νομιμότητας των τοπικών δημοψηφισμάτων αναγνωρίζοντας το δικαίωμα των κοινοτήτων να αποφαίνονται για την εκμετάλλευση των φυσικών πόρων της περιοχής τους, καθώς είναι αυτές που θα βιώσουν τις επιπτώσεις αυτών των επενδύσεων.

Παρά τις απειλές που έχουν δεχτεί οι πρωτοστάτες αυτών των αγώνων -ακόμη και από παραστρατιωτικούς, όπως οι διαβόητοι «Μαύροι Αετοί» που προειδοποίησαν πως η Περιβαλλοντική Επιτροπή που προώθησε το δημοψήφισμα στην Καχαμάρκα αποτελεί «στρατιωτικό στόχο»- οι πολίτες δηλώνουν πως η μάχη θα συνεχιστεί και στα δικαστήρια αλλά και στους δρόμους, όπου όλο και περισσότερες κοινότητες κατεβαίνουν για να επιβάλουν στην πράξη την εφαρμογή της συνταγματικής αρχής της λαϊκής διαβούλευσης αλλά και τον σεβασμό των αποτελεσμάτων της κάλπης.

Μέλος της
ΕΝΕΔ