Ομαδικό πορτρέτο με μια κυρία

merkel-soults-zeehofer.jpg

Ανγκελα Μέρκελ - Μάρτιν Σουλτς - Χερστ Ζεεχόφερ Kay Nietfeld/dpa via AP

Οι τρεις πολιτικοί ηγέτες της νέας κυβέρνησης μεγάλου συνασπισμού στη Γερμανία κατάφεραν με τη συμφωνία συνεργασίας να πετύχουν τους προσωπικούς στόχους τους: η καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ έχει μπροστά της άλλη μία θητεία, την τέταρτη στη σειρά.

Ο Μάρτιν Σουλτς δεν θα αναλάβει τελικά το υπουργείο Εξωτερικών, αλλά εξασφάλισε την τοποθέτηση Σοσιαλδημοκρατών σε κομβικά υπουργεία όπως το Οικονομικών και το Εργασίας.

Και ο Χορστ Ζεεχόφερ πήρε το υπουργείο Εσωτερικών, που μετονομάζεται σε «υπουργείο της Πατρίδας» με διευρυμένες αρμοδιότητες.

Μέσα στα κόμματά τους όμως και οι τρεις είναι εμφανώς αποδυναμωμένοι και επικρίνονται, με διαφορετική ένταση βεβαίως, για τους χειρισμούς τους.

Και είναι σαφές πως αν και το νέο κυβερνητικό σχήμα δεν έχει ακόμα συγκροτηθεί και δεν αποκλείεται μέχρι την επίσημη ανακοίνωσή του να υπάρξουν αλλαγές προσώπων, η συνεργασία της Χριστιανικής Ενωσης με τους Σοσιαλδημοκράτες, που φιλοδοξεί να κάνει ένα «νέο ξεκίνημα για την Ευρώπη», να δώσει «νέα δυναμική στη Γερμανία» και να φέρει «περισσότερη κοινωνική συνοχή στη χώρα» άρχισε στραβά.

Οι τριγμοί είναι ιδιαίτερα οξείς στο σοσιαλδημοκρατικό στρατόπεδο χάρη στις διαδοχικές «κυβιστήσεις» της ηγεσίας.

Μετά τις οξύτατες επικρίσεις που δέχτηκε στο εσωτερικό του κόμματός του από κορυφαία στελέχη αλλά και τις περιφερειακές οργανώσεις που τον εγκαλούν για αναξιοπιστία, ο Μάρτιν Σουλτς έκανε γνωστό χθες ότι δεν θα μπει στη νέα κυβέρνηση υπό την Ανγ. Μέρκελ.

Ο πρόεδρος των Σοσιαλδημοκρατών ενημέρωσε τα μέλη του Πολιτικού Συμβουλίου, αφήνοντας όμως ασαφές τι θα κάνει με την προεδρία, απ’ όπου είχε προαναγγείλει προχθές ότι θα αποχωρήσει και θα δώσει τα ηνία στην επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας Α. Νάλες.

Λίγο νωρίτερα είχε γίνει γνωστό από το υπουργείο Εξωτερικών ότι ο Ζίγκμαρ Γκάμπριελ θα συμμετάσχει εν τέλει στη διάσκεψη για την ασφάλεια, την προσεχή εβδομάδα στο Μόναχο, αλλά και σε όλες τις άλλες ανακοινωμένες συναντήσεις που έχει μέσα στον Φεβρουάριο.

Θα διατηρήσει άραγε ο Γκάμπριελ το κρίσιμο αυτό χαρτοφυλάκιο; Ο Γκάμπριελ, που είναι αυτή την περίοδο ο πιο δημοφιλής πολιτικός με ποσοστό αποδοχής γύρω στο 70%, άφησε σαφώς να εννοηθεί ότι ο διάδοχός του στο κόμμα -και προσεχώς και στο υπουργείο Εξωτερικών- αθέτησε όλες τις υποσχέσεις του, κάτι που είναι έξω από την πολιτική κουλτούρα των Σοσιαλδημοκρατών. Και δεν είναι ο μόνος.

Ο επικεφαλής του SPD στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία, Μίκαελ Γκρόσεκ, δήλωσε ότι τίθεται θέμα πολιτικής αξιοπιστίας του Μ. Σουλτς, καθώς «έπραξε τα αντίθετα από αυτά που έλεγε προεκλογικά και μετεκλογικά» και πρόσθεσε ότι «αυτό το πρόβλημα δεν μπορεί να μπει κάτω από το χαλί».

Η διαδοχή στο SPD

Η Βόρεια Ρηνανία - Βεστφαλία, που είναι η μεγαλύτερη περιφερειακή οργάνωση του SPD, έδωσε ουσιαστικά μαζί με την Κάτω Σαξονία και τη Βαυαρία την πλειοψηφία που ήθελε ο Μ. Σουλτς στη διάσκεψη (56%) για να προχωρήσει στις διαπραγματεύσεις με την Ενωση της Α. Μέρκελ.

Καταλυτικά επέδρασε η εντύπωση που είχε δημιουργηθεί, ότι ο πρόεδρος του κόμματος θα αφιερώσει όλες του τις δυνάμεις στην ανασυγκρότηση και ανανέωση και δεν θα αναλάβει κυβερνητικό ρόλο.

Τώρα είναι ζητούμενο εάν ο πρόεδρος θα πάει στον νέο γύρο περιφερειακών διασκέψεων ενόψει της ψηφοφορίας για την έγκριση της τελικής συμφωνίας ή το έργο αυτό θα αναλάβει αποκλειστικά η διάδοχός του, Αντρέα Νάλες.

Σε κάθε περίπτωση οι Σοσιαλδημοκράτες έχουν μπει ξανά σε τροχιά προσυνεδριακής διαδικασίας. Εφόσον η νέα κυβέρνηση συγκροτηθεί, θεωρείται σχεδόν βέβαιη η εκλογή της νυν επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας στην προεδρία του SPD.

Είναι άγνωστο όμως τι θα γίνει στην περίπτωση που η ψηφοφορία των 460.000 οργανωμένων μελών (20 Φεβρουαρίου-2 Μαρτίου) δώσει αρνητικό αποτέλεσμα για τον GroΚo (Μεγάλο Σχηματισμό).

Η δεξιά πτέρυγα, που εμφανίζεται ικανοποιημένη με τις εξελίξεις, καθώς ο δήμαρχος του Αμβούργου Ολαφ Σολτς θα γίνει αντικαγκελάριος και υπουργός Οικονομικών, χωρίς κυβέρνηση πιθανότατα θα διεκδικήσει την ηγεσία του κόμματος, επιρρίπτοντας την ευθύνη και για το εκλογικό αποτέλεσμα και για την κυβερνητική αβεβαιότητα στον Μ. Σουλτς και την Α. Νάλες η οποία είναι εκ των εκφραστών της αριστερής πτέρυγας.

«Καπέλωμα» στο Οικονομικών

H συμφωνία έτσι όπως έγινε (πακέτο των προγραμματικών θέσεων με την κατανομή των υπουργικών θέσεων, έξι οι Χριστιανοδημοκράτες, έξι οι Σοσιαλδημοκράτες και τρεις οι Χριστιανοκοινωνιστές) προκαλεί προβλήματα και στην Ανγκελα Μέρκελ.

Η Επιτροπή του CDU για την Οικονομία, που έχει τη σφραγίδα του Β. Σόιμπλε, αντέδρασε εν χορώ για την ανάληψη του υπουργείου Οικονομικών από τους Σοσιαλδημοκράτες.

Ο αναπληρωτής πρόεδρος Κρίστιαν Χιρτ, ο πρώην πρόεδρος Φ. Μερτς και ο εμπειρογνώμων Κ. Ρέμπεργκ εκτιμούν ότι θα επιδεινωθεί το επενδυτικό κλίμα στη Γερμανία εάν ο Ολαφ Σολτς κινηθεί με την οικονομική ατζέντα του SPD.

O δε επικεφαλής της Νεολαίας του CDU Π. Ζίμιακ ζήτησε έναν τρόπο επιστασίας του υπουργείου, κάτι που ενισχύει τα σενάρια ότι στη συμφωνία περιλαμβάνεται ο ορισμός αναπληρωτή υπουργού Οικονομικών από την πλευρά των Χριστιανοδημοκρατών, που πιθανολογείται ότι θα είναι ο νυν υφυπουργός Γενς Σπαν, που χαίρει της εμπιστοσύνης του πρώην υπουργού Β. Σόιμπλε και της πιο συντηρητικής πτέρυγας του κόμματος.

Σε κάθε περίπτωση πάντως η συμφωνία κυβερνητικής συνεργασίας δεν αναμένεται να συναντήσει προβλήματα στη διάσκεψη του CDU, στα τέλη του μήνα, παρά το γεγονός ότι περιφερειακά στελέχη αλλά και βουλευτές κάνουν λόγο για «υποβάθμιση» του μεγαλύτερου κόμματος, ακόμη και για... προσωπική κυβέρνηση Μέρκελ με τους Σοσιαλδημοκράτες και τους Χριστιανοκοινωνιστές.

Υπουργός (δεξιάς...) Πατρίδας

Ο πρόεδρος των Χριστιανοκοινωνιστών Χορστ Ζεεχόφερ είχε φροντίσει να κλείσει τα εσωκομματικά του μέτωπα εγκαίρως, δρομολογώντας αμέσως μετά τις ομοσπονδιακές εκλογές το περασμένο φθινόπωρο τη διαδικασία διαδοχής του στην πρωθυπουργία της Βαυαρίας από τον νυν υπουργό Οικονομικών Μ. Σόντερ.

Ως πρόεδρος του CSU παίρνει και το αναβαθμισμένο υπουργείο Εσωτερικών, που θα λέγεται εφεξής υπουργείο της Πατρίδας. Το υπουργείο έχει την αρμοδιότητα της δημόσιας τάξης και εσωτερικής ασφάλειας αλλά και τον επιτελικό ρόλο στην προσφυγική και μεταναστευτική πολιτική.

Ο νέος υπουργός είναι δηλωμένος υποστηρικτής της πολιτικής των χωρών της Βίζενγκραντ και στενός πολιτικός φίλος του πρωθυπουργού της Ουγγαρίας Β. Ορμπαν και του νέου καγκελάριου της Αυστρίας Σ. Κουρτς.

Μπορεί η νέα κυβέρνηση μεγάλου συνασπισμού στη Γερμανία να κάνει το νέο ξεκίνημα της Ευρώπης, όπως υπόσχεται, να δώσει νέα δυναμική και να φέρει περισσότερη κοινωνική συνοχή στη χώρα;

Εκ πρώτης όψεως, η συμφωνία δίνει λύση στο πρόβλημα της κυβερνητικής αβεβαιότητας που προέκυψε από τις εκλογές της 24ης Σεπτεμβρίου. Μία κακή κυβέρνηση είναι προτιμότερη από την κατάσταση ακυβερνησίας.

Μέχρι πότε όμως και με τι επιπτώσεις στο εσωτερικό και το ευρωπαϊκό περιβάλλον;

Η καγκελάριος Μέρκελ είναι πλέον εμφανώς αποδυναμωμένη και ο συμβιβασμός που πέτυχε με τον Μάρτιν Σουλτς και τον Χορστ Ζεεχόφερ είναι επί των προγραμματικών θέσεων μία άσκηση δημιουργικής ασάφειας, ενώ ως προς την επιλογή των προσώπων στις κυβερνητικές θέσεις το αποτέλεσμα θεωρείται χειρότερο.

Οι δύο εταίροι της, επίσης αποδυναμωμένοι από το αποτέλεσμα των ομοσπονδιακών εκλογών, έχουν δρομολογήσει τις διαδικασίες διαδοχής τους.

Ο πρόεδρος του SPD προανήγγειλε την παραίτησή του και έδωσε το δακτυλίδι της διαδοχής στην Αντρέα Νάλες, ο πρόεδρος του CSU διατηρεί προσωρινά την προεδρία αλλά έχει παραχωρήσει ήδη την πρωθυπουργία της Βαυαρίας.

Αυτοί οι δύο, μαζί με το πρόσωπο του νέου υπουργού Οικονομικών Ολαφ Σολτς που προορίζεται να αναλάβει και καθήκοντα αντικαγκελαρίου, δίνουν το προφίλ της νέας κυβέρνησης.

Υποσχέσεις και πραγματικότητα

Ο Μ. Σουλτς είχε ανοίξει προεκλογικά όλα τα μέτωπα που θα μπορούσε να ανοίξει στη διεθνή σκηνή, με τις ΗΠΑ για την πολιτική της διοίκησης Τραμπ, με το ΝΑΤΟ για την οικονομική συνεισφορά της Γερμανίας, με την Τουρκία του Ταγιπ Ερντογάν, για την οποία πρότεινε τερματισμό των ενταξιακών συνομιλιών.

Η ανοιχτή γραμμή που έχει με τον πρόεδρο της Γαλλίας Εμ. Μακρόν τού έδωσε την ευχέρεια να παίξει το ευρωπαϊκό χαρτί στις διαπραγματεύσεις με την Χριστιανική Ενωση.

Για να φέρει όμως αποτελέσματα θα πρέπει να πείσει και τις άλλες κυβερνήσεις που μέχρι πρότινος κινούνται στη σφαίρα επιρροής του Βερολίνου, αλλά έχουν γίνει ο μεγαλύτερος ανασχετικός παράγοντας σε κάθε κοινό ευρωπαϊκό βήμα.

Με τη σειρά του και ο Χ. Ζεεχόφερ θα πρέπει να πείσει τους ομολόγους του της Αυστρίας και της Ουγγαρίας, που αντιδρούν στην πολιτική για την προσφυγική κρίση, να αναδιπλωθούν από τις θέσεις που και ο ίδιος υποστήριζε ως πρωθυπουργός της Βαυαρίας. Και να ξεχάσει επίσης ότι είχε καταγγείλει την συμφωνία Ε.Ε.-Τουρκίας.

Θα καταφέρει μήπως ο Ολαφ Σολτς να ισορροπήσει τα πράγματα, παρέχοντας αντισταθμιστικά ανταλλάγματα στις άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που παίρνουν αποστάσεις από το Βερολίνο ή και αμφισβητούν σε κάθε κρίσιμη στροφή της πολιτικές επιλογές της Μέρκελ;

Αμφίβολο. Στο κεφάλαιο των δημοσιονομικών της κυβερνητικής συμφωνίας αναφέρεται το ποσόν των 46 δισ. ευρώ ως επιπλέον δαπάνη για τη νέα κυβερνητική τετραετία.

Για την Ε.Ε. δεν υπάρχει ακριβής αποτύπωση ει μη μόνον η αναφορά στην αύξηση των γερμανικών κονδυλίων προκειμένου να διαμορφωθεί το νέο επενδυτικό ταμείο.

Ως προς το εσωτερικό, οι φορολογικές μεταρρυθμίσεις μετατέθηκαν για την άλλη τετραετία, ενώ οι κοινωνικές παροχές που θα δοθούν σε αυτήν είναι σε αδρές γραμμές αυτές που είχαν συμφωνηθεί και στις συζητήσεις για την Τζαμάικα.

Νέο πολιτικό φαινόμενο

Το ερώτημα είναι μέχρι πού θέλει να πάει τα πράγματα η Α. Μέρκελ. Το καλοκαίρι θα μπουν στην επόμενη φάση οι συζητήσεις για τις μεταρρυθμίσεις στην Ε.Ε. και την ευρωζώνη.

Στη συνέχεια όμως θα πρέπει να δώσει στο εσωτερικό της χώρας της το στίγμα της πολιτικής της με τον νέο προϋπολογισμό.

Η αλλαγή ηγεσίας στους Σοσιαλδημοκράτες και τους Χριστιανοκοινωνιστές μπορεί να τη φέρει ενώπιον ενός νέου πολιτικού φαινομένου, να δέχεται σκληρότερα πυρά από τους κυβερνητικούς της εταίρους από αυτά της αντιπολίτευσης.

Υπό διαφορετικές συνθήκες θα είχε δρομολογήσει τη διαδικασία της διαδοχής της. Ωστόσο, εάν το κάνει έτσι όπως έχει η πολιτική κατάσταση στη Γερμανία, θα ακυρώσει και το τελευταίο επιχείρημα για τη συγκρότηση του νέου μεγάλου συνασπισμού, στέλνοντας μήνυμα παντού ότι πρόκειται για μία μεταβατική κυβέρνηση και όχι για ένα σταθερό και αποτελεσματικό κυβερνητικό σχήμα.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας