«Οι συνεταιρισμοί στην Ελλάδα έχουν δυναμική, αλλά λείπει η ομοφωνία»

Ο Vic van Vuuren, κορυφαίο στέλεχος του ILO, της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας, και επικεφαλής της Ειδικής Ομάδας του ΟΗΕ για την Κ.Αλ.Ο., βρέθηκε στην Αθήνα στο πλαίσιο της ημερίδας που συνδιοργάνωσε το δίκτυο ΚΑΠΑ με θέμα «Oι συνεταιρισμοί και η Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία στην Ελλάδα και τον Κόσμο». Συνδιοργανωτές ήταν η Διεθνής Οργάνωση Συνεταιρισμών CICOPA και το Δίκτυο Social Economy Europe.

Πλήθος ομιλητών, από την Ελλάδα και το εξωτερικό, συμμετείχαν σε θεματικά εργαστήρια, παρουσιάσεις και ερωταπαντήσεις, σε έναν ζωντανό και ενίοτε οξυμμένο διάλογο για τη νομοθεσία, τις εμπειρίες, τα προβλήματα και τις προκλήσεις του συνεργατισμού. Ο Νοτιοαφρικανός τεχνοκράτης, που τόνιζε την πολυπολιτισμική του ταυτότητα φορώντας παραδοσιακά κοσμήματα και πουκάμισο με αφρικανικά σχέδια, έκλεψε χρόνο μετά το πολύωρο συνέδριο για μια συνέντευξη στην «Εφ.Συν.».

• Ποια είναι η εικόνα που σχηματίσατε για το συνεταιριστικό κίνημα στην Ελλάδα;

Τα βασικά συμπεράσματα στα οποία κατέληξα, γνωρίζοντας από κοντά Ελληνες συνεταιριστές και φορείς της Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας, συγκλίνουν με την πληροφόρηση που είχαμε από πριν. Αυτό που εγώ θεωρώ ότι ενδέχεται να αποτελέσει εμπόδιο στο συνεταιριστικό κίνημα της Ελλάδας, είναι η έλλειψη ομοφωνίας ανάμεσα σε διαφορετικούς ανθρώπους για το τι είναι και τι δεν είναι κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία. Οι χώρες που έχουν προοδεύσει στην Κ.Αλ.Ο., έχουν ως εφαλτήριο ένα ενιαίο σώμα πολιτών, που καταλήγουν σε κοινές αποφάσεις και προσεγγίζουν την κυβέρνηση με συγκεκριμένες προτάσεις. Στην Ελλάδα βλέπω πολλές αποκλίνουσες απόψεις. Επίσης διακρίνω έλλειψη συνοχής και οργάνωσης ανάμεσα στις διαφορετικές ομάδες της Κ.Αλ.Ο. Υπάρχουν πολλοί, δυναμικοί συνεταιρισμοί σε διαφορετικούς τομείς, υπάρχει τεχνογνωσία, ανοίγονται ευκαιρίες. Ομως για να εφαρμόσεις κοινή εθνική νομοθεσία και στρατηγική για την Κ.Αλ.Ο. πρέπει να έχεις οργανωμένο σχέδιο. Ομως πρέπει όλη αυτή η ενέργεια, οι γνώσεις, οι δυνατότητες να συγκλίνουν σε μια συναινετική άποψη, ώστε να σχηματίσουν ένα ενιαίο συμβουλευτικό σώμα προς την κυβέρνηση, κάνοντας σαφές τι ακριβώς ζητάνε.

• Σύμφωνα με τη δική σας άποψη, ποιος είναι η κοινή βάση μιας ομοφωνίας για την Κ.Αλ.Ο.;

Νομίζω πως το πρώτο πράγμα στο οποίο πρέπει να συμφωνήσουμε είναι ότι η Κοινωνική Οικονομία οφείλει να είναι πάνω απ' όλα συμπεριληπτική. Είδα στο συνέδριο ομάδες να υποστηρίζουν ότι η Κ.Αλ.Ο. πρέπει να περιλαμβάνει αποκλειστικά και μόνο επιχειρήσεις κοινωνικού σκοπού. Αν όμως περιοριστείς σε αυτές, σε παγκόσμιο επίπεδο θα μείνεις πίσω. Υπάρχουν ευκαιρίες για μεγαλύτερους συνεταιρισμούς, για την κοινωνική επιχειρηματικότητα, πρέπει να ωφεληθείς από όλες αυτές τις δυνατότητες. Δεν πρέπει να είμαστε περιοριστικοί. Στην ελληνική νομοθεσία διακρίνω μια στενότητα στους ορισμούς για την Κ.Αλ.Ο., ενώ παγκοσμίως η νομοθεσία έχει ευρύτερη βάση. Και αυτό τροφοδοτεί την πρόοδο στη δημιουργία θέσεων εργασίας, την καταπολέμηση της ανεργίας, την ανάπτυξη της Κ.Αλ.Ο. με ρυθμούς ταχύτερους από αυτούς που βλέπουμε στην ελληνική οικονομία.

• Θεωρείτε δηλαδή ότι ο νέος νόμος για την Κ.Αλ.Ο. είναι περιοριστικός;

Είναι ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Ομως, κατά τη δική μας άποψη, ένας νόμος για την Κ.Αλ.Ο. θα έπρεπε να δημιουργεί ευρύτερη πλατφόρμα, να περιλαμβάνει όλους τους πιθανούς παίκτες. Μπορεί να ισχύει παράλληλα ξεχωριστή νομοθεσία, π.χ. για τους συνεταιρισμούς. Ομως για την ώρα δεν θεωρούμε ότι η ελληνική νομοθεσία συμβαδίζει με το διεθνές επίπεδο, ειδικά χωρών όπου η Κ.Αλ.Ο. είναι πιο ανεπτυγμένη. Βλέπουμε πρόοδο, αλλά θα θέλαμε να δούμε ταχύτερους ρυθμούς, πόσω μάλλον όταν η ελληνική οικονομία έχει δρόμο για να κερδίσει το χαμένο έδαφος.

• Μπορούν η Κ.Αλ.Ο. και τα συνεταιριστικά εγχειρήματα να αποτελέσουν διέξοδο σε χώρες. όπως η Ελλάδα, που ασφυκτιούν κάτω από ένα δυσβάσταχτο χρέος, πολιτικές λιτότητας και υψηλή ανεργία;

Η χώρα μου, η Ν. Αφρική, έχει ακόμα υψηλότερα ποσοστά ανεργίας, μεταξύ 25% και 30%. Δεν είναι μόνο η Κ.Αλ.Ο. που θα λύσει τα προβλήματα. Είναι συνδυασμός πολλών παραγόντων, βιομηχανικής παραγωγής, εθνικού σχεδιασμού, ειδικά της μικρής επιχειρηματικότητας. Οι μικρές επιχειρήσεις είναι πιο κρίσιμες για την υπέρβαση της κρίσης και από την κοινωνική οικονομία. Αυτές θα δημιουργήσουν θέσεις απασχόλησης. Εξίσου κομβικό είναι ένα εκπαιδευτικό σύστημα που θα ενθαρρύνει τη νεανική επιχειρηματικότητα, αντί να παράγει ανέργους. Κάποτε τελείωνες το σχολείο, έβρισκες μια δουλειά, στο δημόσιο ή τον ιδιωτικό τομέα. Αυτές οι μέρες τέλειωσαν. Τώρα πρέπει το εκπαιδευτικό σύστημα να προσανατολίζει τους νέους στο πώς θα δημιουργήσουν τις δικές τους ευκαιρίες απασχόλησης, και η κοινωνική οικονομία είναι λαμπρό πεδίο δράσης.

Ποιός είναι

Με σπουδές Νομικής στο Πανεπιστήμιο της Ν. Αφρικής στην Πρετόρια, ο Vic van Vuuren είναι πρόεδρος του Tμήματος Επιχειρήσεων της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας, του αυτόνομου διακρατικού οργανισμού που συνδέεται με τον ΟΗΕ. Παράλληλα προεδρεύει στη Διυπηρεσιακή Ομάδα Δράσης του ΟΗΕ για την Κ.Αλ.Ο. (unsse.org), που ιδρύθηκε το 2013, με σκοπό να προωθήσει τον διάλογο και τον συντονισμό των φορέων της Κ.Αλ.Ο. και να συμβάλει σε πολιτικές ενίσχυσής τους.

Στην ομάδα δράσης του ΟΗΕ συμμετέχουν 18 διεθνείς οργανισμοί, μεταξύ τους οι σημαντικότεροι εκπρόσωποι του παγκόσμιου συνεταιριστικού κινήματος, όπως η Διεθνής Συμμαχία Συνεταιρισμών (International Cooperative Alliance), που εκπροσωπεί 303 φορείς σε 103 χώρες, το Διηπειρωτικό Δίκτυο για την Προώθηση της Κ.Αλ.Ο. (RIPESS) κ.ά. Η τρίτη θέση που κατέχει ο διεθνής εμπειρογνώμονας είναι αυτή του προέδρου της COPAC, της επιτροπής για την Προώθηση και την Προαγωγή των Συνεταιρισμών (www.copac.coop), που αποτελεί συνεργασία της ΙCA με τον ΟΗΕ.

kalo@efsyn.gr

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας