Οι καμπύλες ανάπτυξης και το βάρος των παιδιών

Κατά την παιδική ηλικία, το ύψος και το βάρος αυξάνονται συνεχώς. Είναι σημαντικό λοιπόν να υπάρχει κάποιος τρόπος αξιολόγησης της ανάπτυξης του παιδιού αλλά και του κινδύνου υποθρεψίας ή παχυσαρκίας.

Τη λύση σε αυτό το ζήτημα μας δίνουν οι καμπύλες ανάπτυξης, καθώς μας παρέχουν μια γενικότερη εικόνα αναφορικά με τη φυσική ανάπτυξη του παιδιού.

Στην πραγματικότητα, οι καμπύλες ανάπτυξης συγκρίνουν το βάρος, το ύψος, την περιφέρεια κεφαλής και τον δείκτη μάζας σώματος (πρακτικά αδρός δείκτης παχυσαρκίας) με μέσες τιμές των παιδιών ίδιας ηλικίας και φύλου.

Σε βάθος χρόνου, ο γιατρός και ο διαιτολόγος μπορούν να διερευνήσουν αν ένα παιδί αναπτύσσεται φυσιολογικά και, φυσικά, αν είναι παχύσαρκο ή λιποβαρές.

Στις καμπύλες ανάπτυξης που βλέπουμε στο βιβλιάριο του παιδιού, κάθε γραμμή αντιπροσωπεύει μια εκατοστιαία θέση.

Για να καταλάβουμε καλύτερα τι είναι οι εκατοστιαίες θέσεις μπορούμε να δώσουμε ένα παράδειγμα: π.χ. όταν ένα αγοράκι βρίσκεται στην 35η εκατοστιαία θέση ύψους, σημαίνει ότι το 35% των αγοριών της ηλικίας του έχει χαμηλότερο ύψος από αυτό και το 65% μεγαλύτερο ύψος.

Αντίστοιχα για το βάρος, την περιφέρεια κεφαλής και τον δείκτη μάζας σώματος (ο δείκτης μάζας σώματος είναι ένας δείκτης παχυσαρκίας και υπολογίζεται διαιρώντας το βάρος με το τετράγωνο του ύψους) ισχύουν ακριβώς τα ίδια.

Η αξιολόγηση των καμπυλών ανάπτυξης είναι μια λίγο πιο σύνθετη διαδικασία. Ενα παιδάκι που βρίσκεται στην 25η καμπύλη ανάπτυξης, για το ύψος, δεν σημαίνει ότι δεν αναπτύσσεται φυσιολογικά, αντιθέτως, είναι απολύτως φυσιολογικό, ενώ θα μπορούσε να πει κάποιος ότι είναι και αναμενόμενο αν οι γονείς του επίσης δεν είναι πολύ ψηλοί.

Αυτό που πρέπει να μας προβληματίσει είναι οι ακραίες τιμές ή όταν παρατηρούμε σε βάθος χρόνου ένα παιδί να «χάνει καμπύλες», δηλαδή αν στα 5 του χρόνια είναι στην 75η καμπύλη ύψους και στα 6 του χρόνια είναι στην 45η.

Ως ακραίες τιμές θα μπορούσαμε να θεωρήσουμε:

Για το ύψος κάτω από τη 10η εκατοστιαία θέση. Τιμές κάτω από αυτήν υποδεικνύουν μη ικανοποιητική ή καθυστέρηση της ανάπτυξης του παιδιού, ενώ κάτω από την 5η εκατοστιαία θέση θεωρείται πολύ χαμηλού ύψους. Αντίστοιχα, αν βρίσκεται πάνω από την 90ή, θεωρείται πολύ ψηλό. Το αυξημένο ύψος για την ηλικία του παιδιού σπάνια αποτελεί πρόβλημα, εκτός αν είναι υπερβολικό και κρύβει ενδοκρινικές ανωμαλίες.

Για το βάρος, όταν βρίσκεται κάτω από τη 10η εκατοστιαία θέση θεωρείται πολύ χαμηλό, ενώ όταν βρίσκεται πάνω από την 90ή ή την 95η εκατοστιαία θέση θεωρείται αυξημένο και πολύ αυξημένο, αντίστοιχα.

Το βάρος αξιολογείται πάντα συναρτήσει του ύψους, δηλαδή ένα παιδί που είναι στην 90ή εκατοστιαία θέση ύψους και στην 90ή εκατοστιαία θέση βάρους είναι απολύτως φυσιολογικό.

Για τον Δείκτη Μάζας Σώματος ακραίες τιμές θεωρούνται μικρότερες της 10ης και μεγαλύτερες της 90ηή εκατοστιαίας θέσης. Τιμές κάτω από τη 10η εκατοστιαία θέση υποδηλώνουν ότι το παιδί είναι λιποβαρές, ενώ τιμές πάνω από την 90ή υποδηλώνουν υπέρβαρο παιδί, δηλαδή με αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξει παχυσαρκία, ενώ πάνω από την 95ής υποδεικνύουν παχυσαρκία.

Υπάρχουν πολλές καμπύλες ανάπτυξης διαθέσιμες για τα παιδιά, ανάλογα με τον πληθυσμό. Πολύ αξιόπιστες σύγχρονες καμπύλες ανάπτυξης θεωρούνται του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (WHO), οι οποίες είναι και δωρεάν διαθέσιμες ως λογισμικό στην ιστοσελίδα του οργανισμού, για μικρότερα και μεγαλύτερα παιδιά.

Αξίζει να σημειωθεί ότι για να αξιολογηθούν σωστά οι καμπύλες ανάπτυξης, πρέπει να έχουμε μετρήσει το ύψος και το βάρος πολύ προσεκτικά και με μεγάλη ακρίβεια, καθώς μικρά λάθη μπορεί να δώσουν εσφαλμένα αποτελέσματα.

Οι καμπύλες ανάπτυξης λοιπόν είναι ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο για την αξιολόγηση της κατάστασης θρέψης των παιδιών και της ανάπτυξής τους.

Δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε ότι για οποιαδήποτε αμφιβολία καλό είναι να συμβουλευόμαστε τον παιδίατρο ή τον διαιτολόγο μας.

*Διαιτολόγος, πρόεδρος της Ενωσης Διαιτολόγων-Διατροφολόγων Ελλάδος και επιστημονικός υπεύθυνος της Nutriscience. www.nutriscience.gr

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας