Οι Ιρανοί ξεσηκώνονται, ο Τραμπ... πανηγυρίζει

Οι αιματηρές ταραχές που σημάδεψαν τις τελευταίες μέρες του 2017 στο Ιράν συνεχίζονται και το 2018. Οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις συνεχίστηκαν και χθες Πρωτοχρονιά για πέμπτη μέρα στη σειρά, με τον αριθμό των νεκρών να έχει ανεβεί συνολικά σε 20 σύμφωνα με μη επιβεβαιωμένες πηγές- ενώ εκατοντάδες είναι οι συλληφθέντες.

Ομάδες διαδηλωτών που φώναζαν αντικυβερνητικά συνθήματα συγκεντρώθηκαν το βράδυ της Δευτέρας στο κέντρο της Τεχεράνης παρουσία ισχυρών δυνάμεων της αστυνομίας.

Σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση, «ένοπλοι διαδηλωτές» επιχείρησαν να καταλάβουν αστυνομικά τμήματα και στρατιωτικές βάσεις, αλλά αποκρούστηκαν από την αστυνομία και τους στρατιώτες, ενώ συγκρούσεις σημειώθηκαν και σε άλλες πόλεις της χώρας.

Η πρόσβαση μέσω κινητών τηλεφώνων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης telegram και instagram περιορίστηκε προσωρινά και πάλι χθες στο Ιράν, όπως μετέδωσαν εγχώρια πρακτορεία ειδήσεων και η κρατική τηλεόραση.

Οι αρχές κατηγορούν «αντεπαναστατικές» οργανώσεις που εδρεύουν στο εξωτερικό, ότι χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ιδιαίτερα το telegram, το οποίο έχει σχεδόν ενάμισι εκατομμύριο χρήστες, για να καλούν τον κόσμο να διαδηλώνει και να χρησιμοποιεί βόμβες μολότοφ και πυροβόλα όπλα.

Κλιμάκωση

Αυτό που ξεκίνησε ως μια τοπική διαμαρτυρία στην επαρχία για την ακρίβεια και την ανεργία, εξαπλώθηκε γρήγορα μέχρι την πρωτεύουσα και εξελίχθηκε σε διαμαρτυρία κατά της κυβέρνησης και του θεοκρατικού καθεστώτος.

Πρόκειται για τις μεγαλύτερες διαδηλώσεις που σημειώθηκαν στη χώρα από το 2009, μετά την «αμφιλεγόμενη» επανεκλογή του προέδρου Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ, οι οποίες αντιμετωπίστηκαν με βίαιη καταστολή που άφησε πίσω της 30 θύματα.

Πολλοί διερωτώνται αν οι ταραχές του Γενάρη σηματοδοτούν μια νέα πλατιά εξέγερση σε μια χώρα με ένα καταπιεστικό θεοκρατικό σύστημα, μεγάλες κοινωνικές ανισότητες και μια νεολαία που δείχνει να δυσφορεί ολοένα περισσότερο με τη ζωή που της επιβάλλουν.

Οι διαδηλώσεις στο Ιράν δεν είναι παρά η απαρχή ενός μεγάλου κινήματος που θα μπορούσε να πάρει ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις από εκείνο του 2009, εκτιμά η Ιρανή δικηγόρος Σιρίν Εμπαντί, τιμημένη με το Νόμπελ Ειρήνης, σε συνέντευξή της στην ιταλική εφημερίδα La Repubblica.

«Φρονώ πως οι διαδηλώσεις δεν πρόκειται να τελειώσουν σύντομα. Μου φαίνεται πως βρισκόμαστε μπροστά στην απαρχή ενός μεγάλου κινήματος διαμαρτυρίας, που ενδέχεται να ξεπεράσει το «πράσινο κύμα» του 2009. Δεν θα με εξέπληττε εάν αυτό μετατρεπόταν σε κάτι ακόμη μεγαλύτερο», τονίζει η Εμπαντί, η οποία ζει εξόριστη στο Λονδίνο. «Στο Ιράν, και αυτό δεν αποτελεί νέα είδηση, υπάρχει σοβαρή οικονομική κρίση. Η διαφθορά σε όλη τη χώρα έχει φτάσει σε τρομακτικά ύψη. Το τέλος ορισμένων κυρώσεων που συνδέονται με τη συμφωνία για τα πυρηνικά με την Ε.Ε. και τις ΗΠΑ το 2015 δεν έχει επιφέρει πραγματικά οφέλη στον πληθυσμό, αντίθετα με όσα πολλοί ανέμεναν».

Η εξόριστη νομπελίστρια έχει κατανοήσει τι ακριβώς συμβαίνει στη χώρα της. Στο Ιράν τα δύο τρίτα του πληθυσμού είναι κάτω των 35 ετών, με υψηλό μορφωτικό επίπεδο (άντρες και γυναίκες), το υψηλότερο στη Μέση Ανατολή, με το 13,3% του εργατικού δυναμικού να διαθέτει πανεπιστημιακή μόρφωση. Την ίδια στιγμή, η ανεργία πλήττει το 28,8% των νέων ηλικίας 15-29 ετών.

Γι’ αυτό κι ενώ στο Ιράν ακούστηκαν φωνές που μίλησαν για υποκινούμενες αναταραχές από τους εχθρούς της χώρας, ο πρόεδρος της χώρας Χασάν Ρουχανί, απευθυνόμενος χθες σε βουλευτές, παραδέχθηκε: «Δεν λαμβάνουν όλοι οι διαδηλωτές εντολές από ξένες δυνάμεις. Ορισμένοι είναι απλοί άνθρωποι που βγήκαν στους δρόμους γιατί έχουν προβλήματα».

Δεν υποχωρούν

Η κυβέρνηση, στην προσπάθειά της να κατευνάσει τα πνεύματα, ανακοίνωσε προσωρινό πάγωμα στις προαναγγελθείσες αυξήσεις των τιμών σε βασικά είδη ανάγκης. Αλλά, κανένας δεν γνωρίζει πού και πώς θα σταματήσει αυτό που ξεκίνησε την περασμένη Πέμπτη από μια μακρινή επαρχιακή πόλη.

Το καθεστώς της Τεχεράνης έχει πνίξει με τη βία και άλλες ανάλογες εξεγέρσεις στο παρελθόν.

Αυτή τη φορά μάλιστα, με μια ανοιχτά εχθρική κυβέρνηση στον Λευκό Οίκο και στο Ισραήλ, μπορεί κάλλιστα να επικαλεστεί τον «εξωτερικό εχθρό».

Στο μεταξύ, ο λύκος στην αναμπουμπούλα χαίρεται. Ο Ντόναλντ Τραμπ, κάθετα αντίθετος στην «απαίσια» συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, εξέφρασε σε μήνυμά του στο twitter την πλήρη στήριξή του στους διαδηλωτές καταλήγοντας με τη φράση «Καιρός για αλλαγή!».

Στο Ισραήλ, μετά τον υπουργό Μυστικών Υπηρεσιών, Ιζραελ Κατζ, καλή επιτυχία στους Ιρανούς διαδηλωτές «για τον ευγενή αγώνα τους για την ελευθερία» ευχήθηκε και ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, διαψεύδοντας τον υπουργό του ο οποίος λίγες ώρες νωρίτερα είχε πει σε συνέντευξή του ότι ο επικεφαλής της κυβέρνησης δεν παίρνει δημόσια θέση επί του θέματος επειδή «αρχή του Ισραήλ είναι να μην αναμειγνύεται στις εσωτερικές υποθέσεις της Τεχεράνης».

Παράλληλα, ο Νετανιάχου χαρακτήρισε γελοίους τους ισχυρισμούς του Ιράν ότι η χώρα του ενορχήστρωσε τις διαδηλώσεις.

Και άλλες χώρες εκδήλωσαν ανοιχτά τη χαρά τους για τις εξελίξεις στο Ιράν. H κυβέρνηση του Καναδά δήλωσε ότι έχει «αναθαρρήσει με τον λαό του Ιράν που ασκεί το θεμελιώδες δικαίωμά του στη διαμαρτυρία».

Ο Βρετανός ΥΠΕΞ Μπόρις Τζόνσον έγραψε στο twitter ότι «το δικαίωμα των πολιτών να διαμαρτύρονται ειρηνικά είναι ζωτικής σημασίας».

Η Ρωσία αντίθετα, σύμμαχος της Τεχεράνης, κράτησε σαφείς αποστάσεις κάνοντας λόγο για «εσωτερική υπόθεση».

Η προοπτική

«Οι ελπίδες ότι η αναταραχή θα μπορούσε να πυροδοτήσει κατάρρευση του καθεστώτος, κάτι που εξέφρασαν ανοιχτά οι ΗΠΑ και το Ισραήλ, μοιάζουν πρόωρες», διαβλέπει ο αρθρογράφος της βρετανικής Guardian Σάιμον Τίσνταλ.

«Ομως», συνεχίζει, «η όποια πραγματική ή φανταστική αποδυνάμωση της ιρανικής κυβέρνησης ενδεχομένως να αποτελέσει προάγγελο επικίνδυνης κλιμάκωσης των περιφερειακών συγκρούσεων (...) Ενα αποδυναμωμένο Ιράν θα μπορούσε να αποδειχτεί απρόβλεπτος εταίρος τόσο για το Ιράκ και τη Συρία όσο και για την Τουρκία και τη Ρωσία, τους σημερινούς κατά συνθήκη συμμάχους της Τεχεράνης. Οσο για τους ανερμάτιστους Αμερικανούς και τα «γεράκια» του Ισραήλ και της Σαουδικής Αραβίας, θα πρέπει να προσέχουν τι εύχονται».

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας