Ο Τραμπ «πυροβολεί» τη NAFTA

Από τα πρώτα εικοσιτετράωρα της προεδρικής θητείας του ο Ντόναλντ Τραμπ δείχνει ότι όσα είπε στην προεκλογική εκστρατεία του τα εννοούσε.

Οι πρώτες κινήσεις του δείχνουν μάλιστα ότι δεν θέλει να χάσει χρόνο, τουλάχιστον για όσα υποσχέθηκε ότι θα κάνει στο διεθνές εμπόριο.

Χθες μόνο ανακοίνωσε ότι:

α. θα επιβάλει μεγάλους φόρους στις αμερικανικές επιχειρήσεις που μεταφέρουν δραστηριότητες στο εξωτερικό,

β. θα υπογράψει την αποχώρηση των ΗΠΑ από την εμπορική συμφωνία των χωρών του Ειρηνικού (TTP), γ. προγραμματίζει άμεσα την επαναδιαπραγμάτευση της Συμφωνίας Ελεύθερου Εμπορίου Βόρειας Αμερικής (NAFTA).

Το ερώτημα είναι πόσο εύκολα μπορεί να τα υλοποιήσει όλα αυτά, ειδικά την επαναδιαπραγμάτευση της NAFTA, μιας συμφωνίας-πρότυπο για όλες τις διεθνικές εμπορικές συμφωνίες που μαγειρεύουν οι πολυεθνικές στον 21ο αιώνα.

H Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου Βόρειας Αμερικής (NAFTA) μεταξύ ΗΠΑ, Καναδά και Μεξικού υπογράφηκε το 1992 από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Τζορτζ Μπους, τον πρωθυπουργό του Καναδά, Μπράιαν Μαλρόνεϊ, και τον πρόεδρο του Μεξικού Κάρλος Σαλίνας.

Τέθηκε σε εφαρμογή δύο χρόνια αργότερα, καταργώντας τους δασμούς μεταξύ των τριών χωρών, δημιουργώντας ειδικό νομικό καθεστώς για την προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων, των ευρεσιτεχνιών και των εμπορικών επωνυμιών.

Επί της ουσίας η NAFTA ήταν το πρώτο πείραμα που οδήγησε στο νέο ριζοσπαστικό μοντέλο διεθνικών συμφωνιών.

Θεμελιώδης διαφορά της NAFTA έναντι των προηγούμενων εμπορικών συμφωνιών είναι ότι αυτή μόνο εν μέρει αφορά το εμπόριο.

Στον πυρήνα της η NAFTA δημιούργησε νέα προνόμια και δικαιώματα για τις πολυεθνικές επιχειρήσεις.

Τους έδωσε κίνητρα προκειμένου να μεταφέρουν επενδύσεις και θέσεις εργασίας στο εξωτερικό ελαχιστοποιώντας τους κινδύνους που απορρέουν από τη μετακίνηση της παραγωγής σε χώρες χαμηλού κόστους εργασίας.

Η δύναμη των πολυεθνικών

Η ΝAFTA έδωσε ακόμη τη δύναμη σε χιλιάδες πολυεθνικές να παρακάμψουν τα εγχώρια δικαστήρια και να ενάγουν ολόκληρες κυβερνήσεις σε διαιτητικά δικαστήρια ιδιωτών νομικών.

Τα δικαστήρια αυτά μπορούν να επιβραβεύουν τις επιχειρήσεις με απίστευτα ποσά, τα οποία πληρώνονται από τους φορολογούμενους πολίτες, μεταξύ άλλων και για την απώλεια των προβλεπόμενων κερδών τους.

Το μόνο που χρειάζονται αυτές οι επιχειρήσεις είναι να πείσουν τους ιδιώτες νομικούς των δικαστηρίων ότι η νομοθεσία μιας εκ των τριών χωρών -που μπορεί να αφορά, για παράδειγμα, την προστασία του περιβάλλοντος- παραβιάζει τα δικαιώματά τους που απορρέουν από τη NAFTA.

Οι αποφάσεις αυτών των ιδιωτικών δικαστηρίων δεν μπορούν να εφεσιβληθούν ενώ οι αποζημιώσεις που επιβάλλουν δεν έχουν όριο.

Την τελευταία εικοσαετία οι φορολογούμενοι πολίτες έχουν καταβάλει πάνω από 370 εκατ. δολάρια σε πολυεθνικές εταιρείες που οδήγησαν στα δικαστήρια της NAFTA κυβερνήσεις για απαγορεύσεις τοξικών ουσιών, πολιτικές που αφορούν την προστασία του περιβάλλοντος, την ασφάλεια των τροφίμων κ.λπ.

Οι επιχειρήσεις διεκδικούν περισσότερα από 50 δισ. δολάρια σε υποθέσεις που δεν έχουν ακόμη εκδικαστεί.

Η NAFTA περιλαμβάνει όμως και άλλες διατάξεις οι οποίες υποχρεώνουν μεταξύ άλλων τις κυβερνήσεις των τριών χωρών:

α. να περιορίσουν τον έλεγχο υπηρεσιών όπως η τραπεζική και οι μεταφορές,

β. να επεκτείνουν τα μονοπώλια των ευρεσιτεχνιών των φαρμακευτικών εταιρειών,

γ. να περιορίσουν τα πρότυπα ασφαλείας που ισχύουν για τρόφιμα και άλλα αγαθά όπως και τους σχετικούς ελέγχους στα σύνορα,

δ. να παραιτηθούν από πολιτικές προτίμησης των εγχώριων προϊόντων στις προμήθειες του Δημοσίου.

Τους έμειναν οι υποσχέσεις

Είκοσι χρόνια αργότερα οι υποσχέσεις των οπαδών της NAFTA για οικονομικά οφέλη στο σύνολο της κοινωνίας δεν υλοποιήθηκαν.

Τα αποτελέσματα της NAFTA ήταν χρυσοφόρα για τις ελίτ και τις μεγάλες επιχειρήσεις, καταστροφικά για τους απλούς εργαζόμενους.

Εκατομμύρια εργαζόμενοι έχασαν τη δουλειά τους ή είδαν τους μισθούς τους να παραμένουν στάσιμοι, βίωσαν την οικονομική αστάθεια, την ανασφάλεια και βούτηξαν στη φτώχεια.

Στις ΗΠΑ η οικονομική ανισότητα χτύπησε πρόσφατα τα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων 90 ετών.

Το Μεξικό, νοτιότερα, οδηγήθηκε σε τραγωδία. Οι μικρές του επιχειρήσεις δεν άντεξαν στον ανταγωνισμό των αμερικανικών πολυεθνικών και πολλές χρεοκόπησαν.

Εκατομμύρια Μεξικανοί εργάτες αναγκάστηκαν να αναζητήσουν δουλειά στις ΗΠΑ. Αυτούς δεν τους θέλει σήμερα ο Τραμπ.

Αλλά και οι εργάτες που έσπευσαν να δουλέψουν στα εργοστάσια των πολυεθνικών τα οποία μετεγκαταστάθηκαν στις ειδικές οικονομικές ζώνες (maquiladoras) των μεξικανικών συνόρων με τις ΗΠΑ δεν τα βγάζουν πέρα λόγω των πενιχρών μισθών και της ακρίβειας σε αυτές.

Η ανάδυση και η κυριαρχία των γνωστών ναρκω-συμμοριών, που λυμαίνονται όχι μόνο αυτές τις περιοχές, αλλά το σύνολο σχεδόν της επικράτειας του Μεξικού, είναι η περαιτέρω επίπτωση της εξαθλίωσης που δημιούργησε η NAFTA.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας

Μέλος της
ΕΝΕΔ