«Ο Προμηθέας μάς διδάσκει την έννοια της εξέγερσης»

olivie_po.jpg

Ο αιρετικός Γάλλος σκηνοθέτης Ολιβιέ Πι ανεβάζει την Παρασκευή και το Σάββατο στο Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου δύο έργα του Αισχύλου: τον «Προμηθέα Δεσμώτη» και τις «Ικέτιδες» | PA/ETIENNE LAURENT

Για ακόμα μια φορά ο αιρετικός ηθοποιός, ποιητής και σκηνοθέτης Ολιβιέ Πι επιχειρεί να νοηματοδοτήσει το παρόν μέσα από την επανάγνωση εμβληματικών έργων του παρελθόντος. Την Παρασκευή και το Σάββατο παρουσιάζει στο Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου τα έργα του Αισχύλου «Προμηθέας Δεσμώτης» και «Ικέτιδες».

Στον «Προμηθέα Δεσμώτη», κανένας από τους χαρακτήρες δεν είναι θνητός. Το Κράτος και η Βία, μαζί με τον απρόθυμο Ηφαιστο, εκτελώντας τη διαταγή του Δία, οδηγούν τον Προμηθέα σ’ ένα έρημο μέρος της Σκυθίας και τον αλυσοδένουν πάνω σ’ ένα βράχο. Το έγκλημά του είναι ότι έκλεψε από τους θεούς τη φωτιά και τη χάρισε στους ανθρώπους.

Τον ήρωα επισκέπτονται οι Ωκεανίδες και ο Ωκεανός, ο οποίος συμβουλεύει τον Προμηθέα να αλλάξει την άκαμπτη στάση του απέναντι στον Δία. Εκεί φτάνει και η Ιώ, η κόρη του βασιλιά του Αργους Ιναχου, που την ερωτεύτηκε ο Δίας και που τώρα, μεταμορφωμένη σε αγελάδα, περιπλανιέται ασταμάτητα, κυνηγημένη απ’ τον οίστρον (τη μύγα) που έστειλε η Ηρα.

Τελευταίος επισκέπτης είναι ο Ερμής, απεσταλμένος του Δία, που άδικα επιχειρεί με απειλές να αποσπάσει από τον Προμηθέα το μυστικό που γνωρίζει. Εκείνος αρνείται με πείσμα και καταβαραθρώνεται χτυπημένος από τον κεραυνό του Δία.

Στις «Ικέτιδες», οι πενήντα κόρες του Δαναού προκειμένου να αποφύγουν τον αιμομικτικό γάμο τους με τους εξαδέλφους τους, γιους του Αιγύπτου, καταφεύγουν στο Αργος μαζί με τον πατέρα τους. Μετά τις συμβουλές του Δαναού προς τις κόρες του, να επιδείξουν σύνεση και να επικαλεστούν τους θεούς, αγκαλιάζουν τους βωμούς και υποδέχονται τον βασιλιά του Αργους, Πελασγό, που παραξενεμένος από την εξωτική εμφάνιση των νεαρών γυναικών ζητά εξηγήσεις.

Ο βασιλιάς βρίσκεται μπροστά σ' ένα δίλημμα: αν τις διώξει, κινδυνεύει από την τιμωρία του ξένιου Δία που προστατεύει τους ικέτες, αλλά αν τις δεχτεί, κινδυνεύει από ενδεχόμενη επιδρομή των βαρβάρων. Αυτό που κυρίως μετράει στην απόφασή του είναι η ευθύνη του προς την πόλη. Οι Δαναΐδες, ανένδοτες, δηλώνουν ότι προτιμούν τον θάνατο από τον γάμο τους με τους γιους του Αιγύπτου κι ότι αν ο βασιλιάς τις διώξει θα κρεμαστούν από τα αγάλματα, πράξη μιαρή για την πόλη.

Ο Πελασγός πείθεται να προσφέρει φιλοξενία και συμβουλεύει τον Δαναό να γεμίσει τους ναούς με κλαδιά ελιάς, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η συγκατάθεση των πολιτών. Οι Αιγύπτιοι, που έρχονται τελικά, βρίσκουν τις γυναίκες να απολαμβάνουν την προστασία των Αργείων και αναγκάζονται να υποχωρήσουν. Οι κόρες του Δαναού εγκαθίστανται στη Θήβα ευχαριστώντας και εξυμνώντας την πόλη που τους δέχτηκε.

Η παράσταση του Ολιβιέ Πι, σε μινιμαλιστική φόρμα, με μια διανομή τριών ηθοποιών, σε δική του μετάφραση και σπονδυλωτή σκηνοθεσία, έκανε πρεμιέρα πέρυσι το καλοκαίρι στο Φεστιβάλ της Αβινιόν. Στον «Προμηθέα Δεσμώτη», έργο συγχρόνως μεταφυσικό και βαθιά πολιτικό, ένας Τιτάνας βασανίζεται από τους θεούς εξαιτίας της αγάπης που τρέφει για την ανθρωπότητα. Μετατρέπεται έτσι σε αιώνιο σύμβολο ανυπακοής, ένας κατεξοχήν πολιτικός κρατούμενος. Ο Προμηθέας, κατά τον Πι, μας «διδάσκει την έννοια της εξέγερσης».

Αλλά και οι «Ικέτιδες» θίγουν διαχρονικά πολιτικά ζητήματα, μεταξύ αυτών τη δημοκρατία, τη δικαιοσύνη, τον νόμο, τον σεβασμό για τον ξένο και για τη γυναίκα. Το έργο, κατά τον σκηνοθέτη, απηχεί την άποψη του Αισχύλου, ότι ο νόμος δεν μπορεί να είναι η απάντηση για τα πάντα. Γι’ αυτόν τον λόγο, άλλωστε, το θέατρο καθίσταται απαραίτητο ως χώρος που προσφέρεται για δημόσια συζήτηση και στοχασμό. Η παραδοσιακή έννοια της κάθαρσης, ως πράξης θεαματικής εκκαθάρισης, θα πρέπει να επαναπροσδιοριστεί: ο θυμός δεν πρέπει να επικρατήσει.

INFO: Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου «Προμηθέας Δεσμώτης», «Ικέτιδες» του Αισχύλου. Γαλλικό κείμενο - Σκηνοθεσία: Ολιβιέ Πι. Καλλιτεχνική συνεργασία - Κοστούμια: Pierre André Weitz. Ελληνικοί υπέρτιτλοι: Λουίζα Μητσάκου. Παίζουν: Philippe Girard, Frédéric Le Sacripan, Mireille Herbstmeyer. Στα γαλλικά, με ελληνικούς και αγγλικούς υπέρτιτλους. 4-5 Αυγούστου στις 21.30.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας