Ο οσκαρικός σκηνοθέτης και η δυναμική Λατίνα «χήρα» του

stiv_makkoyin_-_misel_rontrigkes.jpg

Στιβ ΜακΚουίν - Μισέλ Ροντρίγκες Στιβ ΜακΚουίν - Μισέλ Ροντρίγκες: Ο οσκαρικός σκηνοθέτης και η δυναμική Λατίνα «χήρα» του μιλούν για το πώς να ξεχωρίζεις σε έναν κόσμο γεμάτο προκαταλήψεις | AP Photo

Μετά την επιτυχία τού «12 χρόνια σκλάβος» (2013), ο Αγγλος Στιβ ΜακΚουίν θεωρείται ένας από τους πιο ικανούς και ταλαντούχους σκηνοθέτες στο Χόλιγουντ, με μια προτίμηση για δράματα κοινωνικού περιεχόμενου.

Σε αυτή την κατηγορία εξάλλου θα μπορούσε να περιληφθεί και η τελευταία του ταινία, «Οι χήρες», που προβάλλεται στις ελληνικές αίθουσες, μια ιστορία για τέσσερις γυναίκες που τολμούν να πάρουν τα πράγματα στα χέρια τους μπροστά στην ανάγκη της επιβίωσης. Με καταγωγή από την Καραϊβική, δεν μας κάνει εντύπωση το γεγονός ότι οι ήρωες του ΜακΚουίν ξεπηδούν από το περιθώριο.

Συνέντευξη

Στιβ ΜακΚουίν: Είμαι Αγγλος όσο κι ένα φλιτζάνι τσάι

• Μια ταινία για δυνατές γυναίκες είναι κάτι που ζητείται από την εποχή μας. Τι έχετε να πείτε γύρω από το θέμα;

Νομίζω ότι όλες οι γυναίκες είναι δυνατές εξαρχής. Οταν ήμουν μικρός, 13 χρόνων, κι έβλεπα την τηλεοπτική σειρά της δεκαετίας του ’80 στην οποία βασίζεται η ταινία μου, αισθανόμουν να ταυτίζομαι με τις γυναίκες γιατί δεν υπήρχε εκτίμηση γι’ αυτές και ο κόσμος τις έκρινε μόνο σύμφωνα με το παρουσιαστικό τους. Οντας ένα μαύρο αγόρι από το Λονδίνο, βίωνα παρόμοιες προκαταλήψεις. Και αυτή η ταύτιση με επηρέασε τόσο βαθιά που την κράτησα 35 χρόνια μέσα μου μέχρι που έκανα την ταινία.

• Μιλήστε για το καστ της ταινίας, πώς διαλέξατε τις ηθοποιούς;

Βγείτε έξω από αυτήν την πόρτα και δείτε. Θέλαμε να δώσουμε μια εικόνα του σύγχρονου κόσμου – και διαλέξαμε τις καλύτερες ηθοποιούς για να τον εκπροσωπήσουν.

• Ερευνήσατε τον κόσμο του εγκλήματος πριν από την παραγωγή;

Ναι, κάναμε πολλή έρευνα, μάλιστα μιλήσαμε με το τρίτο μεγαλύτερο κέντρο του FBI στο Σικάγο. Μιλήσαμε με ανθρώπους που έχουν συνεργαστεί με σπείρες εγκλήματος, με γκάνγκστερ και ντετέκτιβ... Φυσικά, η ιστορία μας είναι μυθοπλασία και μάλιστα αγγίζει τα όρια της υπερβολής. Ταυτόχρονα όμως είναι βαπτισμένη στην πραγματικότητα.

• Παντρεύετε την πολιτική με την εγκληματικότητα... είναι ρεαλιστικό αυτό;

Συχνά οι πολιτικοί δεν ενδιαφέρονται για τον κόσμο παρά μόνο για την εξουσία. Δυστυχώς σ’ αυτόν τον κόσμο ζούμε.

• Οταν ετοιμάζεστε για μια ταινία, νιώθετε την ανάγκη για αυτοσυγκέντρωση; Και πώς την ικανοποιείτε; Τι κάνατε στο διάστημα των πέντε χρόνων που μεσολάβησαν από ταινία σε ταινία;

Ναι, αυτοσυγκεντρώνομαι δουλεύοντας την ηλεκτρική σκούπα (γέλια). Μου αρέσει να καθαρίζω... Ασχολούμαι και με τα εικαστικά, οπότε ταυτόχρονα με τη συγγραφή του σεναρίου είχα δύο εκθέσεις... Συχνά οι ιδέες μου εμφανίζονται πολλά χρόνια πριν παραχθούν. Για μένα, λοιπόν, δημιουργία σημαίνει το να αφήνω τα πράγματα να ανεβαίνουν στην επιφάνεια μέσα από πολλά στρώματα δραστηριότητας και όλη τη φασαρία γύρω μας.

• Συνήθως υπάρχει μια προσδοκία ότι ένας μαύρος σκηνοθέτης θα κάνει ταινίες για το φυλετικό πρόβλημα. Εσείς όμως φαίνεται πως το έχετε ξεπεράσει, έχετε προχωρήσει από το στάδιο αυτό.

Οι γονείς μου κατάγονται από τις Δυτικές Ινδίες, έναν τόπο που έχει δεχτεί επιρροές από όλο τον κόσμο. Αν σκεφτείτε όλες τις φυλές που πέρασαν από τις Δυτικές Ινδίες - πρώτα οι γηγενείς Αραγουάκ, φυλές από την Κεντρική Αμερική, Γάλλοι που έφεραν τους Αφρικανούς. Μάλιστα, όταν καταργήθηκε η δουλεία, μετανάστευσαν εκεί άνθρωποι από τη Νότια Ασία. Είχα πάντα λοιπόν επαφή με διάφορους πολιτισμούς αλλά και μεγάλωσα στο Λονδίνο, σε πολυεθνικό περιβάλλον.

Εχω φίλους από την Πολωνία, την Ελλάδα, την Ιταλία και την Αφρική, από όλες τις μεριές του κόσμου. Ποτέ λοιπόν δεν περιορίστηκα σε μια κουλτούρα, ήταν σαν να μεγάλωσα σε διαφήμιση της... Μπένετον, κάτι που για μένα ήταν φυσιολογικό.

• Η γενέτειρα χώρα σας λεηλατήθηκε από πολλά κύματα αποικιοκρατών. Περνάει ποτέ από τον νου σας ότι η όμορφη αρχιτεκτονική του Λονδίνου είναι αποτέλεσμα πλούτου που εξοικονομήθηκε από τις αποικίες των Βρετανών;

Βέβαια, κάθε μέρα. Αν σκεφτείτε, σε ένα φλιτζάνι αγγλικό τσάι, από πού έρχεται η ζάχαρη; Από τους δούλους και τη θάλασσα. Είμαι Αγγλος όσο κι ένα φλιτζάνι τσάι.

• Είστε εικαστικός δημιουργός και σκηνοθέτης. Τι είναι αυτό που τροφοδοτεί το καλλιτεχνικό σας όραμα;

Η αγάπη και η δικαιοσύνη. Γι’ αυτά τα δύο μόνο αξίζει να ζούμε και να πεθαίνουμε.

Μισέλ Ροντρίγκες, Βαϊόλα Ντέιβις, Ελίζαμπεθ Ντεμπίκι, «Οι χήρες», σε σκηνοθεσία Στιβ ΜακΚουίν Μισέλ Ροντρίγκες, Βαϊόλα Ντέιβις, Ελίζαμπεθ Ντεμπίκι, «Οι χήρες», σε σκηνοθεσία Στιβ ΜακΚουίν |

Μισέλ Ροντρίγκες: Με αυτόν τον ρόλο κατάλαβα την ήπια δύναμη της γυναίκας

Η ζωή της 40χρονης Μισέλ Ροντρίγκες μοιάζει με σινεμά. Γεννήθηκε σε μια οικογένεια Λατίνων και από μικρή πάλεψε για να βρει τη θέση της στην αμερικανική κοινωνία, από το Τέξας στη Δομινικανή Δημοκρατία, το Πουέρτο Ρίκο και το Νιου Τζέρσεϊ. Μεγάλωσε άγρια, μέσα στον αγώνα, από το σχολείο ώς τη φυλακή και πίσω, παράλληλα όμως διαβάζοντας πολλή λογοτεχνία. Κατέληξε στο Χόλιγουντ ψάχνοντας για δουλειά. Ο πρώτος της ρόλος στην ταινία «Girlfight» (2000) για μια νέα μποξέρ έμοιαζε με την ίδια: αγοροκόριτσο, αγωνίστρια, μαχητική.

Και όλα αυτά μαζί με μια ελκυστική και ευαίσθητη όψη. Η επιτυχία της ήταν αστραπιαία. Από τότε εμφανίζεται συχνά σε ταινίες δράσης υψηλού προφίλ, όπως «Οι μαχητές των δρόμων» ή «SWAT». Στην ταινία του ΜακΚουίν, παίζει μια από τις γυναίκες των εγκληματιών, οι οποίες προσπαθούν να αντεπεξέλθουν στις δυσχέρειες που έχουν ξαφνικά παρουσιαστεί μετά τον θάνατο των ανδρών τους – έναν χαρακτήρα πολύπλοκο και πιο κοντά στην πραγματικότητα για τη Ροντρίγκες.

• Πόσο σημαντικό ήταν για σας να δείξετε την κρυφή δύναμη της γυναίκας μέσα από τον ρόλο σας;

Να σας πω την αλήθεια, στην αρχή είδα τον ρόλο από την αντίθετη πλευρά. Είδα την αδυναμία και όχι τη δύναμη μιας γυναίκας που έκανε οικογένεια πολύ μικρή, που πήρε λάθος αποφάσεις, που παντρεύτηκε ένα χαμένο κορμί. Ετσι έβλεπα και τη μητέρα μου και τις συμμαθήτριές μου που ζούσαν μέσα στη φτώχεια εξαιτίας των κακών επιλογών τους. Γι’ αυτό ήταν για μένα πολύ δύσκολος ο ρόλος. Επρεπε να καταλάβω γιατί φοβόμουν τον χαρακτήρα, γιατί δεν αισθανόμουν άνετα μαζί της – αφού τα περισσότερα χρόνια στη ζωή μου βασίστηκα στην ανδρική πλευρά του χαρακτήρα μου κερδίζοντας τον σεβασμό των άλλων με το να παίρνω τα πράγματα στα χέρια μου και να παλεύω γι’ αυτό που πιστεύω μέχρι θανάτου...

Αλλά είμαι ευγνώμων στον Στιβ που με έπεισε να δεχτώ τον ρόλο, γιατί χάρη σ’ αυτόν κατάλαβα καλύτερα τη μητέρα μου και τις γυναίκες που αφήνουν τους άλλους να τις καταπατούν. Γιατί η αληθινή δύναμη είναι η αγάπη άνευ όρων, η αγάπη για την κοινότητα και την οικογένεια. Είναι εύκολο να τα παίζεις όλα κορόνα-γράμματα και ευκολότερο ακόμα να ακολουθείς το εγώ σου και να κάνεις ό,τι σου καπνίζει. Αλλά είναι άθλος να είσαι η γυναίκα που στηρίζει ολόκληρο το σπιτικό, που κουβαλάει όλο το βάρος της φροντίδας όταν ο άνδρας την κοπανάει. Τελικά ήταν ένας απίθανος ρόλος για μένα γιατί ακριβώς κατάλαβα την ήπια δύναμη της γυναίκας.

• Αισθάνεστε ότι ο ρόλος σάς άλλαξε προσωπικά κάπως;

Ετσι κι αλλιώς έχω πάρει τον δρόμο της αλλαγής. Αρχισα με μια πολύ σκληρή ζωή στο Νιου Τζέρσεϊ, μέσα στη φτώχεια. Δεν είχα καμιά στήριξη και βασίστηκα σε ανδρικές ιδιότητες σαν μέσο αυτοπροστασίας. Ετσι λοιπόν, η ωριμότητα με οδηγεί προς την αντίθετη φορά απ’ ό,τι τις φίλες μου, αναδεικνύοντας περισσότερο τη θηλυκή μου πλευρά. Αντίθετα, οι γυναίκες γύρω μου τείνουν να γίνονται πιο θεληματικές και διεκδικητικές με τα χρόνια.

• Βρίσκετε ότι η αμοιβή σας είναι συνήθως μικρότερη από αυτήν των ανδρών συναδέλφων σας;

Ναι, πληρώνομαι λιγότερο από τους άνδρες, αλλά δεν παλεύω γι’ αυτό όσο παλεύω για ζητήματα ήθους και σεβασμού. Εχω αγωνιστεί πολύ για τα σενάρια στον κόσμο του σινεμά της δράσης, κάτι που με απασχολεί πολύ περισσότερο από τα λεφτά, γιατί αναγνωρίζω τη δύναμη των media. Ξέρω τι θα πει να ενσαρκώνεις το γυναικείο σύμβολο στην οθόνη, τι θα πει να παρουσιάζεται η γυναίκα ανεξάρτητη και ελεύθερη ή εξευτελισμένη. Εχει μεγαλύτερη αξία για μένα να εκπροσωπώ μια Λατίνα που κερδίζει τον σεβασμό των άλλων και είναι ισότιμη με τον άνδρα, πράγμα για το οποίο έχω παλέψει σε όλη μου την καριέρα. Αισθάνομαι πιο πολύ σαν ακτιβίστρια παρά σαν ηθοποιός (γέλια).

• Τι είναι αυτό που βγάζει τη θηλυκότητά σας;

Πολλά πράγματα. Η αδικία, ο πόνος, η πολιτική. Οταν βλέπω πόνο γύρω μου, αισθάνομαι γυναίκα. Οταν βλέπω ομορφιά, αισθάνομαι γυναίκα. Περπατώντας σε ένα μουσείο ή σε έναν όμορφο κήπο, όταν βρίσκομαι στη φύση ή κοντά σε ζώα, αισθάνομαι τον εσωτερικό μου κόσμο να ανοίγει. Τις περισσότερες φορές πάντως αισθάνομαι γυναίκα σε καταστάσεις που ξυπνούν τη συμπόνια.

• Εχετε πολλές φίλες;

Οι περισσότεροι φίλοι μου είναι άνδρες, αλλά καθώς μεγαλώνω και μαλακώνω κάπως, έχω αρχίσει να χτίζω κοντινότερες σχέσεις με γυναίκες. Και το βρίσκω πολύ ενδιαφέρον. Οταν ήμουν μικρή η ατμόσφαιρα ήταν ανταγωνιστική μεταξύ των γυναικών. Αρεσα στα αγόρια γιατί ήμουν το αγοροκόριτσο που γούσταρε πιστόλια, αυτοκίνητα, κι έτσι πάντα υπήρχε η ζήλια από τη μεριά των κοριτσιών. Τώρα όμως αυτό κοντεύει να εξαφανιστεί.

Καθώς η ζήλια φθίνει, μπορούμε πιο εύκολα να δημιουργούμε σχέσεις γυναικείες ενώ ανακαλύπτουμε τους εαυτούς μας. Νομίζω ότι διανύουμε μια πάρα πολύ όμορφη εποχή γιατί παρόλο που τα μουσεία είναι γεμάτα με τα δημιουργήματα των ανδρών, παρόλο που τα περισσότερα βιβλία για γυναίκες έχουν συγγραφεί από άνδρες ή το γεγονός ότι το Χόλιγουντ διευθύνεται από άνδρες κατά 80%, βλέπουμε την απαρχή ενός γυναικείου κινήματος που ενδιαφέρεται για τη γνώμη και την παρουσία των γυναικών.

Ταυτόχρονα και οι άνδρες έχουν αρχίσει να συνειδητοποιούν ότι μπορούν κι αυτοί να κερδίσουν με το να αφήνουν τις γυναίκες να εκφράζονται ελεύθερα.

• Εχοντας έρθει σε επαφή με τη θηλυκή σας πλευρά όπως λέτε, έχετε αποκτήσει μεγαλύτερο ενδιαφέρον για την οικιακή ζωή και τη μητρότητα;

Η ψευδαίσθησή μας όσον αφορά τη θηλυκότητα έγκειται στην άποψη ότι η γυναίκα είναι ένα όχημα για τεκνοποίηση και φύλακας της οικιακής ψυχολογίας – ότι αν έχεις γεννηθεί με αιδοίο, το σπίτι και η οικογένεια είναι αποκλειστικό χρέος σου.

Αν όμως πάμε πίσω στις Σίβυλλες της αρχαίας Ελλάδας και της Ρώμης, θα μιλήσουμε για τη διαίσθηση των γυναικών, αυτή την ιδιαίτερη δύναμη που κατέχουν. Οι άνδρες έρχονται σε επαφή με αυτή τη διαίσθηση όταν, π.χ., βλέπουν πως οι γυναίκες ξέρουν ότι τις απατούν χωρίς να έχουν αποδείξεις. Σιγά σιγά ανακαλύπτω ότι η γυναίκα δεν είναι παρά ο εσωτερικός κόσμος. Το αληθινό μας σπίτι είναι η ψυχή και είμαστε οι φύλακές της.

Οι άνδρες είναι πολύ ικανοί στο να χτίζουν κοινωνίες ή να διεξάγουν πολέμους, αλλά αν ο εσωτερικός μας κόσμος είναι διαταραγμένος, σας διαβεβαιώ πως η βικτοριανή εποχή δεν θα μπορούσε να εξευγενίσει την Αγγλία. Οι γυναίκες είναι ολόκληροι ναοί του εσωτερικού κόσμου. Καθώς μεγαλώνω, ανακαλύπτω αυτή την ήπια αλλά καταπληκτική μας δύναμη, που δεν είναι μόνο διανοητική αλλά συμπονετική και διαισθητική.

Είναι μια δύναμη χωρίς μέτρο και όνομα, γι’ αυτό και είναι σημαντικό για τις γυναίκες να την ανακαλύψουν μόνες τους. Πρέπει να αρχίσουν να γράφουν. Πρέπει να αρχίσουν να εκφράζονται με την τέχνη, με το να γράφουν και να φτιάχνουν ταινίες, γιατί ακόμα δεν γνωρίζουμε καλά τη γυναικεία μας φύση. Και δεν τη γνωρίζουμε γιατί έχουμε μάθει να ακούμε τη γνώμη των ανδρών για μας. Ομως, άνδρες, δεν μας ξέρετε, αφού δεν ζείτε σαν γυναίκες.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας