«Ο κ. Γκουτέρες μάς έδωσε μια χρυσή ευκαιρία τον Ιούλιο, εμείς δεν την αξιοποιήσαμε»

stavros-malas.jpg

Σταύρος Μαλάς, ΑΚΕΛ «Πρέπει εμείς οι Ελληνοκύπριοι να πείσουμε ότι θέλουμε λύση», αναφέρει ο υποψήφιος για την προεδρία της Κύπρου, Σταύρος Μαλάς | EUROKINISSI / ΓΟΥΛΙΕΛΜΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΥ

• Αντιμετωπίσατε τον Νίκο Αναστασιάδη στην προηγούμενη προεδρική αναμέτρηση. Γιατί πιστεύετε πως οι ψηφοφόροι αυτή θα φορά θα πρέπει να εμπιστευτούν εσάς;

Αν κάτι κυριαρχεί στην κυπριακή κοινωνία είναι πως ο νέος πρόεδρος πρέπει να είναι ένας αξιόπιστος δημοκράτης πρόεδρος, που θα έχει βεβαίως την ικανότητα να ακούει, να συνθέτει και να παίρνει αποφάσεις.

Δυστυχώς ο κ. Αναστασιάδης απέδειξε ότι είναι πολύ αναξιόπιστος πρόεδρος και πως με τη συμπεριφορά του προς τους ανεξάρτητους θεσμούς έχει σοβαρό θέμα δημοκρατικής προπαιδείας, όπως και σοβαρό θέμα διαχείρισης κρίσεων. Αναφέρομαι στο κούρεμα καταθέσεων.

Δυστυχώς η απροετοιμασία του κ. Αναστασιάδη και η αδυναμία του να διαχειριστεί μια δύσκολη κατάσταση μάς οδήγησε εδώ που μας οδήγησε με τεράστια προβλήματα που σιγά σιγά βγαίνουν στην επιφάνεια.

Φρόντισα το 2012 και 2013 να έχω έναν πολύ ειλικρινή διάλογο με την κοινωνία. Δεν είπα τίποτα που σήμερα να χαρακτηρίζεται υπερβολικό, είτε αφορά το Κυπριακό, την οικονομία, κυρίως το μοντέλο της, το σύστημα υγείας και παιδείας.

• Ανάμεσα στο δημοψήφισμα για το Σχέδιο Ανάν και τις πρόσφατες διαπραγματεύσεις μεσολάβησαν πάνω από δέκα χρόνια. Φοβάστε μήπως επαναληφθεί αυτό το πολύ μεγάλο διάλειμμα;

Οχι, καθόλου. Από το 2008, όταν άρχισε ο νέος εντατικός γύρος συνομιλιών, έγινε μεγάλη πρόοδος και το 90% των θεμάτων είναι πια κλειστό. Πρέπει να διανύσουμε δέκα χρόνια για να επιλύσουμε αυτό το 10%; Η απάντηση είναι σαφέστατα όχι.

Χρειάζεται πολιτική βούληση, αποφασιστικότητα και να αναγνωρίσουμε πως ο νυν γ.γ. του ΟΗΕ μάς έδωσε μια χρυσή ευκαιρία τον Ιούλιο, που εμείς οι Ελληνοκύπριοι δεν αξιοποιήσαμε. Οι παλινδρομήσεις -αναφέρομαι στην πολιτική και τις σχοινοβασίες του κ. Αναστασιάδη- αλλά και οι πολύ επικίνδυνες προσεγγίσεις του κ. Παπαδόπουλου, που λέει «ξεχάστε τα όλα και πάμε να ανοίξουμε νέα κεφάλαια και μέτωπα με την Τουρκία», συνιστούν έναν πολύ επικίνδυνο δρόμο.

Το 2013, που ήμουν υποτίθεται ο «άπειρος πολιτικός», έλεγα ότι όποιος προσπαθήσει να ενταφιάσει τις τότε συγκλίσεις θα βλάψει το Κυπριακό. Ο κ. Αναστασιάδης εξελέγη με υπόσχεση ότι θα τις ενταφιάσει και δεν έκανε καν αναφορά στη «διζωνική και δικοινοτική», για να ξεγελάσει τους ψηφοφόρους. Ο κ. Αναστασιάδης επανήλθε στη σωστή πορεία.

Τώρα θυμήθηκε πάλι τα παλιά και πάει πίσω. Αυτού του είδους η πολιτική είναι πολύ επικίνδυνη και για αυτό ο γ.γ. του ΟΗΕ μάς είπε ουσιαστικά «εσείς έχετε το πρόβλημα και δεν έχετε αντιληφθεί ότι οι δικές μου πρωτοβουλίες εξαντλούνται. Αν θέλετε, είμαι εδώ. Αν δεν θέλετε, πολύ ευχαρίστως...».

• Εσείς εάν εκλεγείτε σε ποιες ενέργειες θα προχωρήσετε για να ξεκινήσουν πάλι οι συζητήσεις αλλά και να για έχουν επιτυχή κατάληξη;

Πρώτον, το πλαίσιο που πέρασε είναι ένα καλό υπόβαθρο. Ξεκαθάρισα τη θέση μου σε όλη την πολιτική ηγεσία της Ελλάδας, επειδή πρέπει να υπάρχει πλήρης συναντίληψη για το αν θέλουμε ή δεν θέλουμε διζωνική-δικοινοτική και για τα επόμενα βήματα.

Υπάρχει όμως και κάτι άλλο. Η Τουρκία δεν θα φύγει από την Κύπρο επειδή οι Τουρκοκύπριοι θα πάρουν κάτι περισσότερο στο κεφάλαιο της διακυβέρνησης ή στο εδαφικό. Η Τουρκία θέλει κάτι άλλο, που αφορά τις σχέσεις της με την Ευρώπη. Το τρένο που ονομάζεται «ένταξη της Τουρκίας στην Ευρώπη» έχει εκτροχιαστεί, έχει σταματήσει, τελείωσε. Επομένως η αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης μεταξύ Τουρκίας και Ε.Ε. είναι το «καρότο».

Για να γίνει το «καρότο», πρέπει να πάρουμε την πρωτοβουλία και να πούμε στον κ. Γιούνκερ ότι θα στηρίξουμε αυτή την προσπάθεια. Κι αυτό όμως δεν είναι αρκετό, πρέπει να διαμορφωθεί ένα ανάλογο πλαίσιο στην Ευρώπη. Αν όμως η Ευρώπη είναι έτοιμη να προχωρήσει, θα πρέπει να υπάρξει και η επίλυση του Κυπριακού. Αρα το «μαστίγιο» είναι το Κυπριακό.

Πρέπει πρώτα και κύρια εμείς οι Ελληνοκύπριοι να πείσουμε ότι θέλουμε λύση. Οταν απερρίφθη το Σχέδιο Ανάν, η Ευρώπη ήθελε να κινηθεί τιμωρητικά εναντίον μας και είδαμε και πάθαμε για να αποτρέψουμε τότε το απευθείας εμπόριο. Αρα πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι δεν μας βλέπουν με καλό μάτι στην Ευρώπη, αν δεν τους πείσουμε ότι εμείς δεν θα τους χρησιμοποιήσουμε ξανά.

• Διαβάσαμε πρόσφατα έρευνες σύμφωνα με τις οποίες ένα σοβαρό ποσοστό Κυπρίων βρίσκεται κοντά στα όρια της φτώχειας. Ποιες προτεραιότητες βάζετε στον κοινωνικό τομέα;

Πολλές φορές η Κύπρος αναφέρεται ως «success story», πρέπει όμως να δούμε λίγο τα πράγματα. Η Κύπρος όταν έμπαινε στο Μνημόνιο ας υποθέσουμε ότι ήταν στο σημείο 8. Οταν έγινε το Μνημόνιο και το κούρεμα καταθέσεων, κατεβήκαμε στο 4 και τώρα πάμε στο 6. Το σημείο 8 περιγραφόταν από τον κύριο ανθυποψήφιό μου «καμένη γη».

Και ρωτώ: Τώρα που έχουμε ΑΕΠ στα επίπεδα του 2009, η αγοραστική δύναμη των μισθών συνδέεται με τους μισθούς του 1996, ο αριθμός των συμπολιτών μας που μετανάστευσε κοντεύει το 8%, τι είναι όλα αυτά; Μια ωρολογιακή βόμβα. Και έχουμε συντήρηση της φτωχοποίησης.

Προειδοποίησα το 2012 ότι το υπουργικό συμβούλιο πρέπει να μην πέσει στον πειρασμό να μάθει ξένες γλώσσες. Είχα πει χαριτολογώντας, «να μη μάθει και κινέζικα». Εβλεπα τις τάσεις. Δυστυχώς στην Κύπρο διαχρονικά μάθαμε σε μια πολιτική λίγο του τζόγου και της ευκαιριακής ανάπτυξης.

Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας χαρακτήρισε το μεγαλύτερο καζίνο στην Κύπρο «όραμα δεκαετιών που υλοποιείται». Είναι λοιπόν θέμα πολιτικής αντίληψης και κουλτούρας για το τι σημαίνει ανάπτυξη. Πρέπει η κυπριακή οικονομία να επανασχεδιαστεί, γιατί ό,τι γίνεται σήμερα είναι «φιλοδωρήματα».

Τι γίνεται με τον πρωτογενή τομέα και με τη μεταποιητική και ελαφρά βιομηχανία; Η Κύπρος, παρά τον χαμηλό εταιρικό συντελεστή, δεν έχει προσελκύσει μεγάλες εταιρείες από τη Δυτική Ευρώπη.

• Θεωρείτε ότι αυτό αφορά τη διαφθορά;

Διαφθορά δεν σημαίνει μόνο να κλέβει κάποιος. Σημαίνει ένας πρόεδρος ή ένας αξιωματούχος να νιώθει ότι μπορεί να κινηθεί εκτός των πλαισίων εξουσιοδότησης και να ασκεί επικυριαρχία οριζόντια, οριζόντιο έλεγχο των θεσμών.

Ειδικά στο κομμάτι της πολιτογράφησης ελεγχόμαστε ως χώρα γιατί υπάρχουν πολιτικά πρόσωπα με παράλληλες επαγγελματικές δραστηριότητες που προσεγγίζονται για να εξασφαλίσουν κάποια άτομα υπηκοότητα. Πολιτικά πρόσωπα λοιπόν αξιοποιούν ευκαιριακού τύπου συγκυρίες για να πλουτίσουν.

Οι σοβαροί επενδυτές λένε «τι να κάνω εγώ σε μια τέτοια χώρα, εάν πρέπει να λειτουργώ με το δόγμα των πιθήκων “ξύσε μου την πλάτη να ξύσω εγώ τη δική σου”». Δεν γίνονται αυτά τα πράγματα. Είμαι πολύ αυστηρός, κάθετος για αυτού του είδους τη διαπλοκή. Θέλω να στείλω την εικόνα ότι η Κύπρος είναι μια εξωστρεφής χώρα, που σέβεται τους θεσμούς.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας

Μέλος της
ΕΝΕΔ