Νικητές και ηττημένοι…

 «Σε μία μάχη πάντα ο νικητής πληρώνει το τίμημα» (Ναπολέων Βοναπάρτης)

Υπάρχει, άραγε, νίκη δίχως απώλειες; Ακόμα και ο μόχθος που καταβάλλεται για την επίτευξη της αφήνει τα δικά του στίγματα και επηρεάζει με ανασχετικό τρόπο (σε σημαντικό βαθμό…) τα όποια μελλούμενα. Αυτό δεν σημαίνει, βέβαια, πως δεν πρέπει να επιζητάει ο καθένας και η κάθε μία τις δικές του/της νίκες, μικρές ή μεγάλες, γιατί τότε θα είχαμε παραδοθεί στον κακό μας εαυτό, και αυτός θα είχε με τη σειρά του παραχωρήσει δίχως μεγάλη πίεση τα σκήπτρα στη μελαγχολία, την κατάθλιψη, και κλιμακωτά και σε ακόμα πιο επιβλαβείς για τον οργανισμό (και το μυαλό…) καταστάσεις. Μέχρι και του σημείου της εδραίωσης όρων απανθρωπιάς… Μέρες που είναι, και επειδή πλησιάζουν και τα Φώτα, καλό είναι με θάρρος να ρίξουμε -με οποιονδήποτε τρόπο- και λίγο φως στα πιο σκοτεινά σημεία του εαυτού μας.

Για να αισθάνεσαι πως νικάς, τεμαχίζεις συνειδητά τις ενασχολήσεις σου, βάζεις στόχους και κρίνεις μετά την αποσαφήνιση του τελικού αποτελέσματος. Να απομακρύνεις από δίπλα σου όσους τα βλέπουν όλα σα να είναι πάντα νικητές, ενώ δεν ένιωσαν ποτέ την αίσθηση του να κρατάνε ένα τρόπαιο… Κανονικά θα έπρεπε να είμαστε σε θέση να αποδεχόμαστε την όποια έκβαση, ακόμα και όταν δεν κύλησε υπέρ μας μία υπόθεση. Όμως, οι περισσότεροι φοβόμαστε κάθε ήττα. Τη βιώνουμε μεν, αλλά ψάχνουμε τις επικαλύψεις σαν το νερό στην έρημο. Ουκ ολίγες φορές και με αισχρό τρόπο. Αποδομούμε το νικητή, προωθούμε κάθε λογής δικαιολογία, αλλοιώνουμε την ουσία, ενδεχομένως ακόμα και τα ίδια τα γεγονότα. Κι αν βρεθούν κάποιοι λίγοι και παραδεχθούν «κύριοι, χάσαμε», σπεύδουν όλοι να τους κλείσουν το στόμα: «μη τα λέτε αυτά», «δεν είναι έτσι», «γιατί αντιλαμβάνεστε τα πράγματα τόσο παθητικά», και λοιπά. Η κυνικότητα και η ωμότητα στην κρίση και στη διατύπωση γίνονται αρεστές συνθήκες μονάχα όταν τα βέλη απευθύνονται σε κοινό εχθρό.

Πάντως, όταν είναι εύκολο να χαρακτηρίσουν σχεδόν όλοι κάτι σα νίκη ή σαν ήττα, η διαχείριση λαμβάνει συγκεκριμένες χροιές. Τι συμβαίνει, όμως, στις περιπτώσεις που μία ήττα φαίνεται σα νίκη, ενώ μία φαινομενική ήττα είναι όντως νίκη;  Για παράδειγμα, αν εσύ πας μπροστά σε έναν οποιονδήποτε τομέα που αυτός οπισθοχωρεί, τα όποια κέρδη έχεις σε μάκρος χρόνου θα μειώνονται τόσο πολύ, τα αναπτυσσόμενα είδη ανθρώπων θα σε προβληματίζουν αρκετά, οι κίνδυνοι θα αυξάνουν με μαθηματική ακρίβεια, και τα συναισθήματα θα μπερδευτούν αρκετά, έτσι ώστε -δίχως υπερβολή- να φτάσεις κάποια στιγμή να προτιμούσες μία ξεκάθαρη ήττα σε έναν τομέα που γενικώς προχωράει προς τα εμπρός… Στις περισσότερες των περιπτώσεων, πρέπει να μπορείς να διακρίνεις τον καμβά για να αποτιμήσεις το εύρος και τη δυναμική της μεμονωμένης πράξης.

Μπορεί κάποιος να επικρατήσει σε έναν ανταγωνισμό, ο οποίος όμως έχει διεξαχθεί με τέτοιους όρους που στο τέλος όλα να θυμίζουν «βομβαρδισμένο τοπίο», και το κυριότερο το όποιο μέλλον να είναι άκρως υποθηκευμένο. Ένα καμένο δάσος υπό συγκεκριμένες σταθερές δεν μπορεί να αναδασωθεί τόσο εύκολα όσο μας επιτρέπει να αντιληφθούμε ο παραμορφωμένος καθρέφτης μας. Προφανώς και ο καθένας θα ρίξει μεγαλύτερο βάρος στα δικά του, μην υποτιμάμε όμως ποτέ, και κυρίως μη νομίζουμε πως ελέγχουμε, τα γενικότερα περιβάλλοντα. Προσαρμογές κάνουμε όλοι, και κυρίως πασχίζουμε να περιορίσουμε το μερίδιο στην πίτα της κάθε αποσπασματικής ήττας για να μπορέσουμε να αισθανθούμε (αν μας έχουν απομείνει τέτοιες δυνατότητες…) γνήσια τη γεύση της νίκης, μικρής ή μεγάλης.