Νίκησαν η ένταση και η αβεβαιότητα

erdogan.jpg

Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν με την σύζυγο του Οι καταγγελίες της διεθνούς κοινότητας και της τουρκικής αντιπολίτευσης για νοθεία στο δημοψήφισμα και το οριακό αποτέλεσμα προκαλούν το πατριωτικό ντελίριο του Ερντογάν | AP PHOTO / LEFTERIS PITARAKIS

«Με το αποτέλεσμα της Κυριακής στο δημοψήφισμα για τη συνταγματική αναθεώρηση η Τουρκία, όπως τη γνωρίζαμε, έχει τελειώσει. Αποτελεί ιστορία». Είναι νωρίς ακόμα για να πούμε αν θα επαληθευθούν οι δυσοίωνες προβλέψεις του τούρκου αρθογράφου και μπλόγκερ Γιαβούζ Μπαϊντάρ, ο οποίος, σε άρθρο του στη βρετανική «Guardian», μεταξύ άλλων, παραλληλίζει την πορεία του Ερντογάν προς τον αυταρχισμό με εκείνη των ναζί στη Γερμανία τη δεκαετία του 1930.

Το βέβαιο όμως είναι ότι οι επόμενες μέρες δεν πρόκειται να επιφέρουν την ομαλότητα και τη σταθερότητα στη γειτονική χώρα. Η οριακή διαφορά υπέρ του «ναι», οι καταγγελίες της αντιπολίτευσης για νοθεία, οι αρνητικές διεθνείς εκθέσεις για τις συνθήκες του δημοψηφίσματος και ένας Τούρκος πρόεδρος (ξανά) μαινόμενος εναντίον όλων σίγουρα δεν προδιαγράφουν ένα ανέφελο εγγύς μέλλον.

«Στην Ευρώπη υπάρχει μια οργάνωση που λέγεται ΟΑΣΕ. Ετοιμάζουν μόνοι τους κάτι εκθέσεις. Σχολιάζοντας το δημοψήφισμα. Πρώτα απ' όλα να ξέρετε τη θέση σας. Εμείς τις πολιτικού περιεχομένου εκθέσεις που ετοιμάζετε ούτε τις βλέπουμε, ούτε τις ακούμε, αλλά ούτε και τις ξέρουμε. Συνεχίζουμε την πορεία μας».

Το διάλειμμα του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με τις έντονες φραστικές επιθέσεις του κατά της Δύσης δεν κράτησε ούτε μία μέρα. Χθες, από το Προεδρικό Μέγαρο στην Αγκυρα, όπου νωρίτερα είχε γίνει δεκτός με ενθουσιασμό από πλήθος κόσμου, έστρεψε τα βέλη του κατά του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη.

Σε μια έκθεση-καταπέλτη που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα, οι διεθνείς παρατηρητές του ΟΑΣΕ και το Συμβούλιο της Ευρώπης έκαναν λόγο για μια άνιση προεκλογική εκστρατεία στην οποία τα δύο στρατόπεδα (του «ναι» και του «όχι») δεν είχαν τις ίδιες ευκαιρίες.

Η έκθεση καταγγέλλει μεταξύ πολλών άλλων την έντονη προσωπική εμπλοκή του προέδρου Ερντογάν στο δημοψήφισμα, τον στιγματισμό όσων τάσσονταν υπέρ του «όχι» ως υποστηρικτών της τρομοκρατίας, τον περιορισμό βασικών ελευθεριών λόγω του καθεστώτος έκτακτης ανάγκης που έχει επιβληθεί μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του περασμένου Ιουλίου και την κατάχρηση δημόσιων πόρων για την εκστρατεία υπέρ του «ναι». «Σε γενικές γραμμές, το δημοψήφισμα στην Τουρκία δεν ανταποκρίνεται στα κριτήρια του Συμβουλίου της Ευρώπης», δήλωσε ο επικεφαλής της ευρωπαϊκής αποστολής Σέσαρ Φλορίν Πρέδα.

Σε ένα ντελίριο πατριωτισμού, ο Ερντογάν κατήγγειλε τη «νοοτροπία σταυροφόρων της Δύσης, προανήγγειλε νέα δημοψηφίσματα σχετικά με την επαναφορά της θανατικής ποινής, αλλά και την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ενωση, ενώ δεν έδωσε καμία απάντηση στις κατηγορίες των δύο μεγαλύτερων κομμάτων της αντιπολίτευσης, του Λαϊκού Ρεπουμπλικανικού (CHP) και του φιλοκουρδικού HDP που κατήγγειλαν παρατυπίες.

Αίτημα ακύρωσης

Ο Μπουλέντ Τεζτσάν, αναπληρωτής πρόεδρος του CHP, είπε πως το κόμμα έχει λάβει παράπονα από πολλές περιοχές πως δεν τηρήθηκε η μυστικότητα της ψηφοφορίας και είπε πως ορισμένα ψηφοδέλτια καταμετρήθηκαν μυστικά. Πρόσθεσε μάλιστα ότι η απόφαση της Ανώτατης Εκλογικής Επιτροπής (YSK) να δεχθεί ψηφοδέλτια χωρίς σφραγίδα αποτελεί σαφή παραβίαση του νόμου.

«Αυτή τη στιγμή είναι αδύνατον να προσδιοριστεί πόσες τέτοιες ψήφοι υπάρχουν και πόσες σφραγίστηκαν αργότερα. Αυτός είναι ο λόγος που η μόνη απόφαση που θα θέσει τέρμα στη συζήτηση για τη νομιμότητα (της ψηφοφορίας) και θα καθησυχάσει τις νόμιμες ανησυχίες του κόσμου είναι η ακύρωση αυτής της ψηφοφορίας από την YSK», δήλωσε ο Τεζτσάν σε συνέντευξη Τύπου.

Προειδοποίησε ότι το κόμμα του θα προσφύγει σε δημοτικές εκλογικές αρχές και στην YSK και, ανάλογα με την έκβαση, θα συνεχίσει με το συνταγματικό δικαστήριο της Τουρκίας, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και οποιαδήποτε σχετική αρχή.

«Τα ψηφοδέλτια και οι φάκελοι που δόθηκαν στους ψηφοφόρους για το χθεσινό δημοψήφισμα με θέμα την ενίσχυση των εξουσιών του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχαν δοθεί από το Ανώτατο Εκλογικό Συμβούλιο και είναι έγκυροι», επιμένει ο επικεφαλής του Συμβουλίου.

Μιλώντας χθες σε δημοσιογράφους στην Αγκυρα, ο πρόεδρος του YSK Σαντί Γκιουβέν δήλωσε πως η απόφαση της τελευταίας στιγμής από το συμβούλιο να επιτρέψει να χρησιμοποιηθούν στο δημοψήφισμα μη σφραγισμένα ψηφοδέλτια δεν είναι χωρίς προηγούμενο, καθώς η κυβέρνηση το είχε επιτρέψει και στο παρελθόν.

Μεταρρυθμίσεις...

Βέβαια, σε λίγο καιρό, οι όποιες προσφυγές στην τουρκική Δικαιοσύνη ίσως να μην έχουν ιδιαίτερη σημασία. Μία από τις μεταρρυθμίσεις που θα ισχύσουν μετά το δημοψήφισμα, θα δίνει στον πρόεδρο της Τουρκίας τη δυνατότητα να παρεμβαίνει στη Δικαιοσύνη.

Θα μπορεί επίσης να διορίζει απευθείας δημόσιους λειτουργούς, ανάμεσά τους υπουργούς και αντιπροέδρους της κυβέρνησης, καθώς και να επιβάλλει καθεστώς έκτακτης ανάγκης, εφόσον το κρίνει σκόπιμο. Ηδη χθες το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας στο οποίο προήδρευσε ο Ερντογάν, αποφάσισε τρίμηνη παράταση της κατάστασης έκτακτης ανάγκης.

Σε μια άλλη μάλιστα πρόγευση του τι μέλλει να ακολουθήσει, το κυβερνών κόμμα ΑΚΡ ανακοίνωσε χθες ότι θα προτείνει στα τέλη Απριλίου στον Ερντογάν να επιστρέψει στους κόλπους του. Αυτό θα προβλέπεται από τη συνταγματική αναθεώρηση, ενώ μέχρι σήμερα ο πρόεδρος της χώρας δεν μπορούσε να είναι παράλληλα μέλος ενός κόμματος.

Αλλά ούτε και οι υποστηρικτές του «όχι» δείχνουν διατεθειμένοι να το βάλουν κάτω. Εκατοντάδες άνθρωποι βγήκαν χθες στους δρόμους της Κωνσταντινούπολης με συνθήματα κατά του Ερντογάν και της εκλογικής, όπως υποστηρίζουν, νοθείας.

Σε δυο διαφορετικές διαδηλώσεις, μία στη συνοικία Μπεσίκτας στην ευρωπαϊκή πλευρά όπου το «όχι» υπερίσχυσε με ευρεία πλειοψηφία και άλλη μία στο Καντίκοϊ, στην ασιατική πλευρά, οι συγκεντρωμένοι φώναζαν συνθήματα όπως «Οχι, θα νικήσουμε» και «Κλέφτη, δολοφόνε, Ερντογάν». Οι «δύο Τουρκίες», στις οποίες αναφέρονται πολλοί, μοιάζουν διατεθειμένες να τραβήξουν το σχοινί στα άκρα. Μέχρι να σπάσει, άραγε;

Μέλος της
ΕΝΕΔ