Μοντέρνα γλυπτά σε μια αρχαία πόλη

giorgos_zoggolopoylos_kykladiko_1990.jpg

Γιώργος Ζογγολόπουλος, «Κυκλαδικό», 1990 Γιώργος Ζογγολόπουλος, «Κυκλαδικό», 1990

Αρχαιολόγος με μεταμοντέρνα ματιά, ο Πέτρος Θέμελης έχει ανασκάψει και αναδείξει υποδειγματικά την πόλη της Αρχαίας Μεσσήνης και ταυτόχρονα την έχει ανοίξει στο πλατύ κοινό μέσα από σημαντικές εκδηλώσεις. «Η κοινωνικοποίηση των αρχαίων μνημείων» είναι, εξάλλου, το προσωπικό μότο του. Ετσι μετά τις παραστάσεις αρχαίου δράματος και τις μουσικές βραδιές φέρνει τη σύγχρονη γλυπτική μέσα στο αρχαιολογικό πάρκο-κόσμημα. Φυσικά και έχει παρουσιάσει τα προηγούμενα χρόνια σύγχρονα έργα τέχνης ανάμεσα στα μνημεία.

Ωστόσο, αυτή είναι η πρώτη φορά που μαζί με τους συνεργάτες του στήνει μια γλυπτική έκθεση για τον δημόσιο χώρο. Είκοσι δύο μνημειακά γλυπτά από μέταλλο έχουν πάρει τις θέσεις τους ανάμεσα στα μνημεία για την έκθεση «Ζογγολόπουλος-Χουλιαράς: Μεσσάνα» σε επιμέλεια της Ιριδας Κρητικού. Θα εγκαινιαστεί το προσεχές Σάββατο (14/7) και θα παραμείνει εκεί έως τις 30 Σεπτεμβρίου.

Οπως εξηγούσε ο Πέτρος Θέμελης κατά την παρουσίαση της διοργάνωσης, «η Μεσσήνη ήταν μια ευημερούσα πόλη. Δεν είχε μόνο τον φημισμένο Μεσσήνιο γλύπτη Δαμοφώντα, αλλά μπορούσε να προσκαλέσει καλλιτέχνες από το εξωτερικό, από το Αργος, την Αλεξάνδρεια, τη Μακεδονία, από όλο τον τότε κόσμο. Μόνο στο Ασκληπιείο ήταν εκτεθειμένοι περισσότεροι από 140 χάλκινοι ανδριάντες. Μέσα στα ιερά και στους ναούς στεγάζονταν τα αγάλματα που ήταν από πεντελικό ή παριανό μάρμαρο και ζωγραφισμένα».

Η Αρχαία Μεσσήνη (Μεσσάνα στα δωρικά) ήταν ένας χώρος που μπορούσε κάποιος να δει διάσπαρτα έργα γλυπτικής. Γι' αυτό και θεωρεί ευτυχή συγκυρία την πραγμάτωση της έκθεσης που βάζει εντός του αρχαιολογικού χώρου και μάλιστα να συνομιλούν μεταξύ τους τα έργα των διακεκριμένων γλυπτών. Τα 22 σύγχρονα γλυπτά από μέταλλο -11 και 11 από κάθε καλλιτέχνη- είναι μεγάλης κλίμακας, «δωρικά» ως προς τη σύλληψη και την εκτέλεσή τους και κατασκευασμένα για εξωτερικό χώρο με ανθεκτικά υλικά: σίδηρο, ορείχαλκο, αλουμίνιο, ανοξείδωτο χάλυβα.

Τα επέλεξαν ο Αγγελος Μωρέτης, αρχιτέκτονας και διευθυντής του Ιδρύματος Γεωργίου Ζογγολόπουλου, ο ομ. καθηγητής της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών Γιώργος Χουλιαράς και η επιμελήτρια Ιρις Κρητικού, προκειμένου «να αφουγκραστούν ιστορικά και αισθητικά τον αρχαιολογικό χώρο της Αρχαίας Μεσσήνης και να συνομιλήσουν μαζί του, επαναπροσδιορίζοντας το τοπίο, τη δομή και τους άξονες των αρχαίων κτισμάτων αλλά και την ίδια την ιδέα, τον συμβολισμό και τη σημασία του δημοσίου χώρου όπως γινόταν αντιληπτός και είχε αποδοθεί πολλούς αιώνες νωρίτερα στους πολίτες και τους επισκέπτες της», σημειώνουν.

Ο σύγχρονος επισκέπτης θα τα ανακαλύψει κατά τη διάρκεια της περιήγησής του στα μνημεία: στην Κρήνη της Αρσινόης, στην Αρχαία Αγορά, στο Ασκληπιείο, στο Στάδιο, στην Παλαίστρα όπου έχουν τοποθετηθεί, «συμβάλλοντας με τη λιτή αλλά καθηλωτική παρουσία τους σε έναν νέο συλλαβισμό της γεωγραφίας του χώρου, στην επαναψηλάφηση και τον αναστοχασμό των μνημείων του και της σημασίας τους, αρθρώνουν έναν πολυσχιδή διάλογο σχετικό με την ενεργοποιημένη περιήγηση, την ενδότερη υπόσταση και την υποδόρια κατανόηση του έμβιου και αεί μεταλλασσόμενου αρχαιολογικού χώρου», σύμφωνα με την Ιριδα Κρητικού.

Ο Γιώργος Χουλιαράς μίλησε για «την αγαπημένη μου Αρχαία Μεσσήνη που επισκεπτόμουν κάθε χρόνο με τους φοιτητές μου εδώ και 15 χρόνια. Είναι ο πιο οργανωμένος και πλήρης αρχαιολογικός χώρος που δίνει την εικόνα της αρχαίας ελληνικής πόλης με τα δημόσια κτίρια, τους δρόμους, τα τείχη και άρα ιδανικός για μια τέτοια παρέμβαση καθώς είναι η πρώτη φορά που γίνεται μια τόσο μεγάλη έκθεση σε αρχαιολογικό χώρο».

Γιώργος Χουλιαράς, «Δέντρο», 2018 Γιώργος Χουλιαράς, «Δέντρο», 2018 |

Παρ' ότι το εγχείρημα ξεκίνησε χωρίς ιδιαίτερο προϋπολογισμό, υπήρξε τόσος ενθουσιασμός ώστε φορείς και μεμονωμένοι άνθρωποι συσπειρώθηκαν για την πραγμάτωσή του. Ετσι συγκεντρώθηκαν τα απαραίτητα κονδύλια για τη μεταφορά των έργων, αλλά και για να τυπωθεί κατάλογος με εισαγωγικά κείμενα και φωτογραφίες των έργων. Επίσης όλοι οι επισκέπτες θα λαμβάνουν το χρηστικό τρίπτυχο -το επιμελήθηκε ο αρχιτέκτονας Αγγελος Μωρέτης- με την κάτοψη του αρχαιολογικού χώρου και την παρουσίαση των έργων μέσα σ' αυτόν.

«Πιστεύω ότι τα σύγχρονα έργα τέχνης είναι αυτό που λείπει στη χρήση των μνημείων. Οφείλουμε να μάθουμε να συμβιώνουμε με τη μοντέρνα γλυπτική και θεωρώ ότι σ' αυτό υπάρχει εκπαιδευτική διάσταση», είπε ο Πέτρος Θέμελης και αποκάλυψε ότι στα σχέδιά του είναι η Αρχαία Μεσσήνη να γίνει η δεύτερη έδρα της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Σχέδιο που έχει συζητήσει και προωθεί, με τον δικό του αθόρυβο τρόπο, ώστε άμεσα να γίνει πραγματικότητα.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας