Μνήμη των Εβραίων της Αρτας

arta_ebraioi.jpg

Εβραίοι στην Αρτα Ο Δήμος Αρταίων τιμά τους κατοίκους της πόλης που εξοντώθηκαν στα γερμανικά στρατόπεδα το 1944, καθώς εντείνεται στην Ηπειρο η ιστορική έρευνα για τις εβραϊκές κοινότητες

Αφύπνιση της μνήμης, ανάγκη για μια επανεξέταση της συλλογικής ταυτότητας, αίτημα των καιρών μέσα από τις νέες συνθήκες που δημιουργεί η άνοδος της Ακροδεξιάς στην Ελλάδα και όλη την Ευρώπη;

Υπάρχουν ίσως ακόμα περισσότεροι λόγοι που στην Ηπειρο αναδεικνύεται τα τελευταία χρόνια ένα έντονο ενδιαφέρον για τις εβραϊκές κοινότητες της περιοχής, κομμάτια του κοινού βίου με ιστορία που χάνεται μέσα στους αιώνες.

Δραματικό όριο, σημείο μηδέν για αυτή την ιστορία ο Μάρτιος του 1944, όταν και η συντριπτική πλειονότητα των Εβραίων της Ηπείρου οδηγήθηκε και εξοντώθηκε στα ναζιστικά στρατόπεδα.

Τη μνήμη αυτής της γενοκτονίας στο τμήμα που την αφορά τιμά φέτος η Αρτα, σε μια εκδήλωση που διοργανώνει σήμερα ο Δήμος Αρταίων.

Στη μία το μεσημέρι θα πραγματοποιηθούν δέηση, παρουσία του ραβίνου των Αθηνών, και κατάθεση στεφάνων στο μνημείο των Εβραίων Μαρτύρων που βρίσκεται έξω από την πύλη του Κάστρου, ενώ στις 8 το βράδυ στην αίθουσα του Συλλόγου «Σκουφάς», που συνδιοργανώνει τις εκδηλώσεις, θα γίνει εκδήλωση για την ιστορία της Εβραϊκής Κοινότητας Αρτας.

Εβραίοι στην Αρτα

Τεράστια η ιστορία της κοινότητας της Αρτας, καταγράφεται ήδη από περιηγητές το 1173. Ρωμανιώτες στη μεγάλη πλειονότητά τους οι Αρτινοί Εβραίοι, με τα ιδιαίτερα πολιτισμικά χαρακτηριστικά που συναντάμε στην Ηπειρο, συμμετέχουν πλήρως στην εξέλιξη της τοπικής κοινωνίας, με δύο συναγωγές, την «Γκρέκα» και την «Πουλιέζα» (από τους σεφαραδίτες που ήρθαν αργότερα), μεγάλο νεκροταφείο, σχολεία και ιδρύματα.

Στη διάρκεια της Κατοχής στην Αρτα ζουν περίπου 380 Εβραίοι. Μετά τη σύλληψή τους στις 24 Μαρτίου 1944 θα επιστρέψουν από τα στρατόπεδα εξόντωσης 30 άτομα και μαζί με άλλους 28 που είχαν διαφύγει θα επανασυστήσουν μια μικρή κοινότητα, που όμως δεν κατάφερε να κρατηθεί αφού σταδιακά ώς το ‘60 όλοι θα φύγουν για να βρουν καλύτερη τύχη.

Για τον σκοπό της εκδήλωσης ο δήμαρχος Αρταίων Χρ. Τσιρογιάννης αναφέρει στην «Εφ.Συν.»:

«Θέλουμε να αναδείξουμε τη σημασία και την ιστορική πορεία της Ισραηλιτικής Κοινότητας Αρτας. Γι’ αυτό και ο στόχος της εκδήλωσης ουσιαστικά είναι η ενημέρωση των Αρτινών για την ισραηλιτική κοινότητα που υπήρχε στην Αρτα και η οποία μετά τις συλλήψεις των ναζί στις 24 Μαρτίου 1944 ουσιαστικά σταμάτησε να υπάρχει.

Στόχος μας είναι να καταστήσουμε τις εκδηλώσεις αυτές ετήσιες καθώς και να αναπτύξουμε σχέσεις με το Κεντρικό Ισραηλιτικό Συμβούλιο και τις εβραϊκές κοινότητες όλης της χώρας, με στόχο την προσέλκυση επισκεπτών προς την Αρτα».

Το ενδιαφέρον όμως που υπάρχει για την ιστορία της εβραϊκής κοινότητας της πόλης και όλης της Ηπείρου περνάει και μέσα από την ιστορική έρευνα και είναι αξιοσημείωτος ο αριθμός των δημόσιων εκδηλώσεων που γίνονται το τελευταίο διάστημα ή προγραμματίζονται.

Ο συγγραφέας Δημήτρης Βλαχοπάνος, γνωστός και για την πολυετή έρευνά του για την εξόντωση των κατοίκων του Κομμένου από τα γερμανικά στρατεύματα, παρουσίασε το βιβλίο του «Ισαάκ Μιζάν – Αριθμός βραχίονα 182641».

Δύο βιβλία

Το βιβλίο του Δημ. Βλαχοπάνου για την ιστορία του επιζώντος Αρτινού Εβραίου Ισαάκ Μιζάν

Το βιβλίο του Δημ. Βλαχοπάνου για την ιστορία του επιζώντος Αρτινού Εβραίου Ισαάκ Μιζάν παρουσιάζεται το Σάββατο 25 Μαρτίου στα Ιωάννινα, την ημέρα που η πόλη θυμάται τη μεγάλη δική της απώλεια και τους 1.850 Γιαννιωτοεβραίους που συνελήφθησαν την ίδια ημέρα του 1944

Πρόκειται για την ιστορία του επιζώντος Αρτινού Εβραίου Ισαάκ Μιζάν, που βρέθηκε στα γερμανικά στρατόπεδα και κατάφερε να επιβιώσει.

Το βιβλίο, που παρουσιάστηκε με μεγάλη επιτυχία στην Αρτα και σε άλλες πόλεις, παρουσιάζεται το Σάββατο 25 Μαρτίου και στα Ιωάννινα (στον Πολιτιστικό Πολυχώρο «Δ. Χατζής» στις 7.30 μ.μ.), την ημέρα δηλαδή που η πόλη των Ιωαννίνων θυμάται τη μεγάλη δική της απώλεια και τους 1.850 Γιαννιωτοεβραίους που συνελήφθησαν εκείνη την ίδια ημέρα του 1944.

Την επόμενη εβδομάδα, στις 29 Μαρτίου, τέλος, το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, η Ισραηλιτική Κοινότητα Iωαννίνων και το Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Ιωαννιτών παρουσιάζουν στις 8.00 μ.μ. στον Πολιτιστικό Πολυχώρο «Δ. Χατζής» το βιβλίο «Εβραϊκές κοινότητες ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση, 15ος-20ός αιώνας: οικονομία, κοινωνία, πολιτική, πολιτισμός».

Πρόκειται για τα πρακτικά του διεθνούς συνεδρίου που έγινε στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, 21-23 Μαΐου του 2015, απόδειξη όχι μόνο πια του ενδιαφέροντος της πόλης για τη δική της ιστορία, αλλά και των μεγάλων δυνατοτήτων που έχει ένα Πανεπιστήμιο στο να φωτίζει με την ακαδημαϊκή έρευνα πτυχές της Ιστορίας που για δεκαετίες είχαν μείνει στο σκοτάδι στη χώρα μας.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας

Μέλος της
ΕΝΕΔ