Μια προαναγγελθείσα αποχώρηση

sallas.jpg

 Μιχάλης Σάλλας Η είδηση της παραίτησης Σάλλα φαίνεται ότι δεν δημιούργησε δυσαρέσκεια στην κυβέρνηση. | ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΛΕΣΙΔΗΣ

Η αναγγελία της παραίτησης του Μιχάλη Σάλλα από την προεδρία της Τράπεζας Πειραιώς, το «τιμόνι» της οποίας κρατούσε επί 25 συναπτά έτη, δεν αποτέλεσε «είδηση» για τους γνωρίζοντες το τραπεζικό παρασκήνιο στη χώρα μας.

Ο ίδιος είχε γνωστοποιήσει εδώ και μήνες την πρόθεσή του σε όλες τις πλευρές, τόσο στους κορυφαίους παράγοντες της τράπεζας όσο και στα αρμόδια κυβερνητικά κλιμάκια.

Το σκεπτικό που προέβαλλε ο Μιχάλης Σάλλας ήταν απλοϊκό: «Εχει κλείσει ο κύκλος μου στα πράγματα» έλεγε ιδιωτικώς. Ωστόσο η αποχώρησή του δεν σχετίζεται αποκλειστικά με την πάροδο των ετών και την ανάγκη να περάσει η «σκυτάλη» σε νεότερα στελέχη.

Ο Μιχάλης Σάλλας αναφέρθηκε στο νέο περιβάλλον που έχει διαμορφωθεί. Αυτές οι αλλαγές αφορούν τη συνολική αναδιοργάνωση και αναμόρφωση του τραπεζικού χώρου στην Ελλάδα, που επιθυμούν, ως γνωστόν, τόσο οι δανειοδοτικοί θεσμοί όσο και ξένοι επενδυτές.

Με άλλα λόγια, η Τράπεζα Πειραιώς, αλλά και προσωπικά ο Μιχάλης Σάλλας βρέθηκαν σε Συμπληγάδες: από τη μια πλευρά ασκούνταν ασφυκτική πίεση από την Ευρώπη με όργανο τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό και από την άλλη μεριά, o επενδυτικός όμιλος Paulson αποζητούσε ξεκαθάρισμα της κατάστασης στην τράπεζα.

Η κομβική χρονική περίοδος κατά την οποία εκδηλώθηκαν τα δύο αυτά μέτωπα ξεκίνησε από τις ημέρες προετοιμασίας της διαδικασίας ανακεφαλαιοποίησης των ελληνικών τραπεζών τους τελευταίους μήνες του 2015 και έφτασε μέχρι τις πρώτες εβδομάδες του 2016.

Ωστόσο μέχρι σήμερα η «μάχη χαρακωμάτων» εντός και πέριξ της Τράπεζας Πειραιώς συνεχιζόταν αμείωτη, με τα «τελεσίγραφα» να εναλλάσσονται με καταιγιστικούς ρυθμούς, πάντοτε όμως μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας.

Ερχεται «βροχή»;

Ο Ενιαίος Εποπτικός Μηχανισμός (SSM) ήταν αφενός το εργαλείο για την άσκηση πραγματικής πίεσης προς το σύνολο του τραπεζικού συστήματος της χώρας.

Η ανάγκη και μόνο για νέα ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών προκάλεσε την έντονη δυσφορία των δανειστών και ιδιαίτερα των ευρωπαϊκών θεσμών, που θεώρησαν ότι κάποια στιγμή η τρύπα στο «βαρέλι» των ελληνικών τραπεζών πρέπει να κλείσει.

Για να συμβεί αυτό, έπρεπε αφενός να ανακεφαλαιοποιηθούν οι τράπεζες, αλλά και να αλλάξουν οι διοικήσεις τους, ύστερα από τη σχετική αξιολόγησή τους.

Αυτή η διαδικασία αφορά το σύνολο των τραπεζών, γι’ αυτό και δεν πρέπει να εκπλήξει κανέναν αν τις επόμενες εβδομάδες παρατηρηθεί «βροχή» παραιτήσεων.

Ο SSM είχε άλλωστε, σύμφωνα με πληροφορίες, διεξαγάγει έρευνα για το κατά πόσον η ανακεφαλαιοποίηση της Τράπεζας Πειραιώς, που ολοκληρώθηκε κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή, πραγματοποιήθηκε με τον προβλεπόμενο και νόμιμο τρόπο.

Τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας δεν είδαν το φως της δημοσιότητας. Παράλληλα, ο ίδιος ο Μιχάλης Σάλλας ανέφερε στη δήλωσή του ότι αποκόμισε θετική αξιολόγηση από το ΤΧΣ, στο πλαίσιο των σχετικών αποφάσεων.

Κάτι τέτοιο όμως δεν φαίνεται να ισχύει, τόσο για αρκετά από τα υπόλοιπα στελέχη της Τράπεζας Πειραιώς όσο και για τη λειτουργία της τράπεζας, η οποία εθεωρείτο επιεικώς «προβληματική». Η αποχώρησή του λοιπόν από την προεδρία της έμοιαζε σχεδόν αυτονόητη.

Ταυτόχρονα όμως, το εσωτερικό της Τράπεζας Πειραιώς έμοιαζε τους τελευταίους μήνες βαθιά διχασμένο.

Επί της ουσίας οι «κόντρες» ανάμεσα στους μετόχους υπό τον Μιχάλη Σάλλα και υπό το επενδυτικό σχήμα Paulson ήταν, σύμφωνα με πληροφορίες, καθημερινές.

Χαρακτηριστική ήταν η κρίση, για παράδειγμα, που οδήγησε στην παραίτηση του Ανθιμου Θωμόπουλου τον περασμένο Ιανουάριο, λόγω των καθυστερήσεων στη διαδικασία της ανακεφαλαιοποίησης.

Ο Τζον Πόλσον είχε συνηγορήσει υπέρ της παραμονής του στην τράπεζα, ωστόσο οι πληροφορίες περί σχεδίου ηθελημένης αποτυχίας της ανακεφαλαιοποίησης προκάλεσαν τη δυσαρέσκεια των υπόλοιπων στελεχών της Τράπεζας Πειραιώς.

Τα αρμόδια κυβερνητικά κλιμάκια παρακολουθούσαν εκ του μακρόθεν τις παραπάνω εξελίξεις, επιλέγοντας, σύμφωνα με πληροφορίες, να μην παρέμβουν στις διαδικασίες, αλλά και να μην επιλέξουν κάποια «πλευρά» στα ανοιχτά μέτωπα της Πειραιώς. «Κάποια στιγμή θα υπήρχε λύση» λένε όσοι παρακολουθούν τις εξελίξεις.

Η δε είδηση της παραίτησης Σάλλα φαίνεται ότι δεν δημιούργησε δυσαρέσκεια στην κυβέρνηση.

Υπήρχαν άλλωστε στελέχη στον κυβερνητικό μηχανισμό που θεωρούσαν ότι η αποχώρησή του θα δημιουργήσει κλίμα ηρεμίας στην τράπεζα, συνολικά στον κλάδο, αλλά και στις σχέσεις των τραπεζών με την πολιτική ηγεσία.

Οι «χρυσές» συμφωνίες που απογείωσαν την Τράπεζα Πειραιώς

Η πορεία της μικρής το 1991 «Πειραιώς Τράπεζα» στον δρόμο προς την κατάκτηση του 30% της ελληνικής αγοράς είχε ορισμένους πολύ σημαντικούς «κόμβους». Οι οποίοι χρονικά συνέπεσαν με εξίσου σημαντικές «στροφές» της ελληνικής οικονομίας.

Τη διετία 1998-1999, την εποχή του επελαύνοντος «εκσυγχρονισμού» και του καλπάζοντος δείκτη του Χρηματιστηρίου Αθηνών, η Τράπεζα Πειραιώς εξαγόρασε την Τράπεζα Μακεδονίας-Θράκης και την Τράπεζα Χίου.

Με αυτόν τον τρόπο απέκτησε ευρύ δίκτυο καταστημάτων, 170 στον αριθμό, και μεγάλη ρευστότητα. Με την απόκτηση του ελέγχου της (παραπαίουσας λόγω σκανδάλων) ΕΤΒΑ, σύμφωνα με δημοσιεύματα, η Τράπεζα Πειραιώς απέκτησε στέρεη πρόσβαση σε βιομηχανικούς κλάδους.

«Η κρίση είναι ευκαιρία» λένε ορισμένοι. Και στην περίπτωση της ελληνικής πτυχής της οικονομικής κρίσης η (πολλαπλώς ανακεφαλαιοποιημένη από χρήματα του Δημοσίου) Τράπεζα Πειραιώς απέκτησε το καλοκαίρι του 2012 εν τάχει το «καλό κομμάτι» της Αγροτικής Τράπεζας.

Το τίμημα που πλήρωσε συνολικά η Τράπεζα Πειραιώς χαρακτηρίστηκε σκανδαλώδες, αφού κατέβαλε μόλις 95 εκατ. ευρώ για να αποκτήσει μεταξύ άλλων την τεράστια ακίνητη περιουσία (υπολογιζόταν σε 750 εκατ. ευρώ), τα ταμειακά διαθέσιμά της και τα εμπράγματα δικαιώματα της ΑΤΕ σε αγροτική γη. Δημοσιεύματα της εποχής μιλούσαν για τεράστια εξάπλωση της τράπεζας σε ολόκληρη την επικράτεια.

Η κρίση όμως δεν περιορίστηκε στην Ελλάδα. Η τραπεζική κατάρρευση της Κύπρου το 2013 αποτέλεσε τη δεύτερη «χρυσή» ευκαιρία για την Τράπεζα Πειραιώς.

Οταν εκείνο τον Μάρτιο τα υποκαταστήματα της Τράπεζας Κύπρου και της Cyprus Popular Bank στην Ελλάδα πέρασαν στην Πειραιώς, η τράπεζα υπό την ηγεσία του Μιχάλη Σάλλα αναδείχτηκε στον μεγαλύτερο πυλώνα της ελληνικής τραπεζικής αγοράς, αφού το ενεργητικό της ξεπερνούσε πλέον τα 100 δισ. ευρώ.

Ορισμένοι απέδωσαν την ικανότητα του Μιχάλη Σάλλα να «κλείνει» τέτοιες συμφωνίες στη διορατικότητά του. Αλλοι πάλι αρκούνται να υπενθυμίζουν ότι τα δισεκατομμύρια δημόσιου χρήματος που χορηγήθηκαν στις απανωτές ανακεφαλαιοποιήσεις των ελληνικών τραπεζών καλύπτουν απλώς ένα από καιρό «σκελετωμένο» τραπεζικό σύστημα.

Το efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες του έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας