Μια γιορτή για τον αυτοκράτορα Αδριανό

arhaia.jpg

Προτομή του Αντίνοου από την Πάτρα (130-138 μ.Χ.) και στήλη με κατάλογο των αξιωματούχων του Γυμνασίου και των εφήβων κατά φυλές Προτομή του Αντίνοου από την Πάτρα (130-138 μ.Χ.) και στήλη με κατάλογο των αξιωματούχων του Γυμνασίου και των εφήβων κατά φυλές

Υπάρχει άραγε πιο αγαπητός Ρωμαίος αυτοκράτορας από τον Αδριανό; Δεν είναι καθόλου αυθαίρετη η απάντηση «όχι». Αλλωστε εμείς οι Αθηναίοι, όπως και οι Βρετανοί με το περίφημο Τείχος του, έχουμε ιδιαίτερους λόγους να θυμόμαστε τον χαρισματικό «κοσμοπολίτη», που τόσο πολύ αγάπησε την πόλη μας ώστε φρόντισε να αφήσει στο διάβα του πολλά σημαντικά έργα: την τραγουδισμένη Πύλη του, υδραγωγείο, βιβλιοθήκη, τον ναό του Ολυμπίου Διός.

Να πάρει μέρος στα Ελευσίνια Μυστήρια και να δει θέατρο στα εν άστει Διονύσια. Αλλά και να ζήσει μια μεγάλη ερωτική ιστορία με τον ωραίο Αντίνοο με ρίζες από τη Μαντίνεια και τραγικό θάνατο στα νερά του Νείλου.

Για όλα αυτά και για πολλά άλλα (μέσα και το βιβλίο της Μαργκερίτ Γιουρσενάρ «Αδριανού Απομνημονεύματα») είναι ωραία και συγκινητική η ιδέα του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου να συνεργαστεί με την Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή Αθηνών, για να γιορτάσει με μια έκθεση τα 1.900 χρόνια από την άνοδο του Αδριανού στον θρόνο (117 μ.Χ).

Μαρμάρινη κεφαλή του αυτοκράτορα Αδριανού (117-138 μ.Χ.) |

Μικρή μεν, με 40 εκθέματα, τα περισσότερα γύρω από τον Αδριανό και όχι με τον Αδριανό, να καταλαμβάνουν την αίθουσα 31α της Συλλογής Γλυπτών. Και με μια αναμενόμενη, αλλά που δύσκολα γίνεται αντιληπτή από τον επισκέπτη, μουσειολογική άποψη -εκτός κι αν έχει για ξεναγό, όπως χθες οι δημοσιογράφοι και η υπουργός Πολιτισμού Λυδία Κονιόρδου, τη διευθύντρια του Εθνικού Αρχαιολογικού.

Οπως εξήγησε η Μαρία Λαγογιάννη, στόχος της έκθεσης, που έχει τίτλο «Αδριανός και Αθήνα. Συνομιλώντας με έναν ιδεατό κόσμο», είναι «να προβληθεί ο φιλελληνισμός του αυτοκράτορα, η ώσμωση της ρωμαϊκής σκέψης με τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό που προώθησε». Ετσι, αν και τις εντυπώσεις από την έκθεση κλέβουν εντελώς δύο δικά του κεφάλια (ειδικά η επιβλητική, στεφανωμένη με φύλλα βελανιδιάς, μαρμάρινη κεφαλή του, που βρέθηκε το 1933 στη λεωφόρο Συγγρού) και ένα του Αντίνοου, το στήσιμο-γκρουπάρισμα των εκθεμάτων αναπαριστά έναν φιλοσοφικό διάλογο του Ρωμαίου αυτοκράτορα με εμβληματικές μορφές της αρχαιότητας.

Στο κέντρο της αίθουσας βρίσκεται μια προτομή του από θασιακό μάρμαρο, έργο του 130-140 μ.Χ. από την Αγορά της Αθήνας, που τον δείχνει εξόχως ωραίο και αισθησιακό. Είναι τριγυρισμένη από τον Επικούρειο Μητρόδωρο (ταίριαζε στον αυτοκράτορα μια φιλοσοφία που υπεράσπιζε τις ηδονές και την ευχάριστη ζωή), τον Στωικό Αντώνιο Πολέμονα, τον αυτοκράτορα Μάρκο Αυρήλιο και τον σοφιστή και ευεργέτη Ηρώδη τον Αττικό.

Το πηγαδάκι τους παραστέκουν από τα αριστερά οι δυο μεγάλοι της ελληνικής φιλοσοφίας, Πλάτων και Αριστοτέλης, που οι Ρωμαίοι πολύ σέβονταν. Ενώ στο βάθος, με φόντο μια τεράστια φωτογραφία με ιερές ελιές, στέκει μια περίεργη, πολυπληθής σύναξη από προτομές Κοσμητών, εκείνων δηλαδή των αξιωματούχων της Αθήνας που είχαν την ευθύνη της πνευματικής και σωματικής εκπαίδευσης των εφήβων στα Γυμνάσια, τα οποία άκμαζαν ακόμα τη ρωμαϊκή περίοδο. Στα Γυμνάσια λατρευόταν για την ομορφιά και τη ρώμη του και ο Αντίνοος. Εκεί κι αυτός, με μια προτομή του της περιόδου 130-138 μ.Χ. που βρέθηκε στην Πάτρα.

Η έκθεση δραπετεύει από την αίθουσα 31α. Ηδη (και μέχρι τις 4 Μαρτίου 2018) η δράση «Αθέατο Μουσείο» έβγαλε από τις αποθήκες του ΕΑΜ και έστησε στην «αίθουσα του βωμού» την επιγραφή με το όνομα του Αδριανού και την επωνυμία Ολύμπιος, που χρονολογείται γύρω στο 132 μ.Χ., αλλά και ακόμα μία προτομή (γυμνή) του Αντίνοου που βρέθηκε κι αυτή στην Πάτρα το 1856. Και μην ξεχνάμε ότι ο αγαπημένος του Αδριανού υπάρχει και στην Αιγυπτιακή Συλλογή του ΕΑΜ με ένα αιγυπτιάζον άγαλμά του από το ιερό των Αιγυπτίων Θεών στον Μαραθώνα.

Η έκθεση θα διαρκέσει έναν χρόνο. Εγκαίνια στις 27 Νοεμβρίου από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Προκόπη Παυλόπουλο.
Πατησίων 44. Δευτέρα 13.00-20.00, Τρίτη-Κυριακή 9.00-16.00.

 

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας

Μέλος της
ΕΝΕΔ