Μεταπτυχιακό στη Σιβηρία

39-siberia-fylakes.jpg

Στρατόπεδο καταναγκαστικής εργασίας στη Σιβηρία (1954) Στρατόπεδο καταναγκαστικής εργασίας στη Σιβηρία (1954) | AP PHOTO

Ενα κείμενο με υπογραφές από 120 σκηνοθέτες και ηθοποιούς αλλά και από την υπουργό Πολιτισμού της Γαλλίας, Φρανσουάζ Νισέν, για την απελευθέρωση του Ουκρανού σκηνοθέτη Ολεγκ Σέντσοφ πόση δύναμη μπορεί να έχει; Δεν ξέρω πια τι δύναμη ανάκλησης καθεστωτικών αποφάσεων έχουν και οι διαδηλώσεις διαμαρτυρίας.

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να παραδοθούμε ως πολίτες, ότι οι διαμαρτυρίες με όποια μορφή δεν πρέπει να υπάρχουν, αλλά και η απογοήτευση, έστω στιγμιαία, είναι ακάλεστο συναίσθημα.

Κι όταν κοιτάζεις γύρω σου και βλέπεις ότι το δίκιο και η ανθρώπινη αξιοπρέπεια εξαρτώνται από γεωγραφικά στίγματα, «κατά πού πέφτει για να δω πώς θα αντιδράσω», δεν μπορεί να τα βάλεις με την αναμεμειγμένη με απέχθεια απογοήτευση.

Εκτός εάν διαδίδεται λάθος πληροφορία. Αν, δηλαδή, υπάρχει στη Σιβηρία κάποιο πανεπιστήμιο με εξαιρετικό μεταπτυχιακό Τμήμα Τεχνών και Πολιτισμού και γι' αυτό «περνούν» τόσοι άνθρωποι των γραμμάτων, γενικώς, από εκεί. Γιατί περνούν και άλλοι, ειδικώς...

Τα καθεστώτα έχουν τόση δύναμη που μπορούν πράγματι να σε συνθλίψουν. Αλλά και η ιδεολογική ένταξη τόσο φανατισμό που οδηγεί στη σιωπή, την απόκρυψη και (κατάπτυστο) στη δικαιολόγηση.

Ενα παράδειγμα... αφανισμού είναι ο Βασίλι Γκρόσμαν (το όνομά του αναφέρεται στο κείμενο-διαμαρτυρία των Γάλλων) γιατί «δεν αναγνώριζε καμιά πολιτική αρχή ανώτερη από την αλήθεια».

Το συγκλονιστικό βιβλίο του, «Ζωή και Πεπρωμένο» (εκδόσεις Γκοβόστη) δεν μπόρεσε να το δει ποτέ τυπωμένο. Το 1961 (όχι επί Στάλιν, για να πεις), πράκτορες μπήκαν στο σπίτι του και του πήραν τα πάντα, «χειρόγραφο, καρμπόν, δακτυλογραφημένο αντίγραφο». Ολα.

Αρχισε να τα αναζητάει, και ο αρχικομισάριος Μιχαήλ Σουσλόφ τού είπε ότι το βιβλίο του δεν θα κυκλοφορούσε στη Σοβιετική Ενωση «πριν περάσουν 200 ή 300 χρόνια».

Ο ηγέτης της αποσταλινοποίησης Χρουστσόφ ούτε που ενδιαφέρθηκε να απαντήσει σε επιστολή του συγγραφέα. Ο Γκρόσμαν σε τρία χρόνια από τότε πέθανε και σε 52 το έργο του παραδόθηκε στα Κρατικά Λογοτεχνικά Αρχεία της Ρωσίας. Περισσότερες και «ανατριχιαστικές» πληροφορίες δίνονται από τον μεταφραστή του βιβλίου, ποιητή Γιώργο Μπλάνα, που πήρε το Κρατικό Βραβείο.

Σιβηρία, Γκουαντάναμο, λευκά κελιά, στρατόπεδα προσφύγων, θάνατοι από πείνα... Κι ένα ερώτημα στα χείλη και πώς να απαντηθεί: «Τι είναι τρομοκρατία;». Αφωνήεσσα η γλώσσα, που λέει κι ο Αχιλλέας Κυριακίδης.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας