«Με το χιούμορ προσπαθώ να ισορροπήσω το τραγικό»

konto.jpg

Τζορτζ Κόντο Ο διάσημος Αμερικανός εικαστικός Τζορτζ Κόντο, μπροστά από τις νέες αυτοπροσωπογραφίες του | Paris Tavitian © Museum of Cycladic Art, 2018

Πονηρά χαμόγελα, μάτια γουρλωτά, μεγάλες οδοντοστοιχίες, κεφάλια που διαθλώνται... σε μαύρο μελάνι ή με εκρήξεις έντονων χρωμάτων. Στον παράξενο ανθρωποκεντρικό κόσμο του, όπου η καθημερινότητα κλείνει το μάτι στο παράδοξο και η ομορφιά στο γκροτέσκο, μας μυεί ο Τζορτζ Κόντο, ο διάσημος Αμερικανός εικαστικός, ο οποίος ήρθε πρώτη φορά στην Ελλάδα και το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης για πρώτη φορά παρουσιάζει μια μεγάλη ατομική έκθεσή του.

Ο μπρούτζινος «Βούλγαρος Τραπεζίτης» (2010), μια καρικατούρα του καπιταλιστικού πνεύματος, υποδέχεται τους επισκέπτες στο αίθριο του Μεγάρου Σταθάτου, ο «Γελαστός ιερέας» (2004) μας κοιτάει με μανία και έκσταση, οι «Αστεγοι αρλεκίνοι» (2004) εξαθλιωμένοι, σε ρόλο γελωτοποιού μιας άλλης εποχής, το «Παραλυτικό ρομπότ» (2014)... Χαρακτήρες φανταστικοί «που ζουν μέσα στο μυαλό μου και θέλω να τους φέρω στο φως», όπως λέει ο Κόντο, χαρακτήρες εμπνευσμένοι από πραγματικές καταστάσεις σε μια ιδιαίτερη εικαστική αυτοβιογραφική αφήγηση, γεμίζουν τις αίθουσες του μουσείου.

«Αστεγοι αρλεκίνοι», 2004 «Αστεγοι αρλεκίνοι», 2004 | Photo Paris Tavitian

«Στην πρώτη μου επίσκεψη στην Αθήνα, είχα την ευκαιρία να δω τα κυκλαδικά ειδώλια και εντυπωσιάστηκα από το πόσο απλά και σύνθετα ταυτόχρονα είναι, ενώ στο Μουσείο της Ακρόπολης έμεινα εκστασιασμένος από τα έργα της κλασικής περιόδου. Ηταν για μένα μια διαδρομή από το παρελθόν στο σήμερα και προς το μέλλον.

Εχει ενδιαφέρον να δει κάποιος πώς τα έργα μου έρχονται σε αντιπαράθεση και ταυτόχρονα συνομιλούν με τα έργα της αρχαιότητας», μας είπε ο Κόντο στη χθεσινή παρουσίαση της έκθεσής του, που περιλαμβάνει και μια νέα σειρά από αυτοπροσωπογραφίες, τις οποίες δημιούργησε το 2017 στο Παρίσι και έχουν εξίσου παράξενους τίτλους, όπως «Εγώ, ο εαυτός μου και αυτός».

Ο ίδιος χαρακτηρίζει τα τελευταία έργα του «απόλυτη υπαρξιακή εμπειρία» και συνεχίζει με σαρκαστική διάθεση: «Κοιτάζω μέσα στον καθρέφτη ενός θρυμματισμένου μυαλού και ανασυνθέτω όλα τα κομμάτια, χιουμοριστικές σκέψεις για το ποιος είμαι και τι έχω απογίνει -ένας κωμικός στη σκηνή, με μια ματωμένη μύτη και ένα σπασμένο πόδι, λίγα στραβά δόντια και ένα μεγάλο στομάχι. Αν ο Θεός μού είχε προσφέρει έναν άλλο καθρέφτη, ίσως να είχα δει έναν ανόητο...».

Ο Τζορτζ Κόντο επίμονα απεικονίζει τον εαυτό ή, όπως το θέτει ο ίδιος, τους πολλαπλούς εαυτούς, ενώ με το χιούμορ προσπαθεί να ισορροπήσει το τραγικό, όπως λέει. «Πιστεύω το καταλαβαίνετε εσείς καλύτερα, εδώ στη χώρα που γέννησε την τραγωδία και την κωμωδία» και επισημαίνει πως κάθε φορά ζωγραφίζει συναισθηματικές εμπειρίες, όλα αυτά που συμβαίνουν στον κόσμο, που παρακολουθούμε στις ειδήσεις, με διάθεση να αποδομήσει τις κυρίαρχες αμερικανικές πεποιθήσεις.

«Ο καλλιτέχνης πρέπει να μετατρέπει κάθε τι αρνητικό σε θετικό, κι αυτό συμβαίνει από την αρχαιότητα μέχρι τις μέρες μας», τονίζει και δίνει ένα παράδειγμα: «Οι περικεφαλαίες ήταν κράνη μονομάχων, η χρήση τους εμπεριείχε τη βία, ωστόσο στην ουσία ήταν μοναδικά έργα τέχνης».

Από τους πιο εφευρετικούς καλλιτέχνες της γενιάς του, ο 60χρονος Τζορτζ Κοντο έχει εκθέσει στα μεγαλύτερα μουσεία του κόσμου, από τη Νέα Υόρκη, τη Φιλαδέλφεια, μέχρι το Λονδίνο, το Παρίσι, το Οσλο, το Τελ Αβίβ. Μαζί με τον Μπασκιά, τον Κιθ Χάρινγκ, τον Τζεφ Κουνς συνέβαλε καταλυτικά στην αναβίωση της αναπαραστατικής ζωγραφικής στην Αμερική τη δεκαετία του ’80, σε μια εποχή όπου η εννοιολογική τέχνη και ο μινιμαλισμός μεσουρανούσαν. Το έργο του, διαποτισμένο από μια βαθιά γνώση της λογοτεχνίας, της μουσικής και της Ιστορίας της Τέχνης, μοιάζει σαν αντικατοπτρισμός του χαρακτήρα του: χαρισματικό, διορατικό, κομψό, πηγαίο.

«Ο χαμογελαστός αρλεκίνος», 2005 «Ο χαμογελαστός αρλεκίνος», 2005 | Photo Paris Tavitian

«Ο Κόντο προσεγγίζει την προσωπογραφία με νέο τρόπο και συνδυάζει στοιχεία του κυβισμού και του σουρεαλισμού, τις έννοιες της υψηλής και της χαμηλής τέχνης, την αφηρημένη και την παραστατική τέχνη, και, συχνά, τη γελοιογραφική πλευρά της ζωής, με απώτερο στόχο να απεικονίσει την περιπλοκότητα της ψυχικής κατάστασης του ανθρώπου και της εποχής μας», σημειώνει η επιμελήτρια της έκθεσης Αταλάντη Μαρτίνου.

Η έκθεση συνοδεύεται από δίγλωσσο κατάλογο με εξώφυλλο που παραπέμπει σε παλιό φάκελο και καρτ ποστάλ με ελληνικό νησιώτικο χρώμα. Ο ίδιος επέλεξε αυτήν την εικόνα, που την ταυτίζει με τη χώρα μας, την οποία θαυμάζει. «Ο πολιτισμός είναι ο πλούτος σας, η κρίση και τα οικονομικά προβλήματα είναι επιφανειακά και μπορούν να αντιμετωπιστούν με ανθρωπιστικό τρόπο. Αυτόν επιδιώκουν οι καλλιτέχνες και μακάρι να τους μιμηθούν οι πολιτικοί», μας λέει, καθώς μας αποχαιρετά.

Ιnfo: Η έκθεση εγκαινιάζεται σήμερα και θα διαρκέσει μέχρι 14 Οκτωβρίου. Νεοφύτου Δούκα 4, τηλ. 210 7228321, www.cycladic.gr. Ξεναγήσεις Τετάρτη στις 11 π.μ. (αγγλικά) και Πέμπτη στις 7μ.μ. (ελληνικά).

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας