Με ένα φεγγάρι ολόγιομο

Φεγγάρι ολόγιομο. Τελευταία πανσέληνος του χρόνου. Παγωμένο Φεγγάρι. Ακούω από μακριά, στο Τρίτο Πρόγραμμα, θέατρο στο ραδιόφωνο. «Θέατρο της Δευτέρας», νομίζω το λέγανε παλιά. Πάντως, παλιά ηχογράφηση από το αρχείο της ΕΡΤ. Μπορεί να το έλεγαν και «Θέατρο στο Μικρόφωνο»· αν αυτό δεν ήταν θεατρική εκπομπή με τον Αχιλλέα Μαμάκη.

Γκουγκλάρισα: Αχιλλέας Μαμάκης, πέθανε το 1966 στα εξήντα του. Πολυσχιδής άνθρωπος και δημοσιογράφος. Τον θυμάμαι στο 1925-26, όταν έκανα τη στήλη «Πριν 30 - Πριν 60 χρόνια» στην Ελευθεροτυπία (1985-86 κ.ε.), από τα σώματα του παλιού «Εθνους» (αγοράστηκαν από τον Τεγόπουλο, κτίριο, στην Κολοκοτρώνη 8, εγκαταστάσεις και αρχείο, όπου σήμερα τα γραφεία της «Εφ.Συν.»), νεαρός συντάκτης τότε, 19άρης, έκανε ελεύθερο ρεπορτάζ.

Θυμάμαι ανταπόκρισή του, τότε, στο «Εθνος», απεσταλμένος στη Σάμο για το Κίνημα των Γιαγιάδων (αδελφοί Γιαγιά: κατέλαβαν τη Σάμο ένα τριήμερο και σχημάτισαν ένα είδος «κυβέρνησης» με κοινωνικά αιτήματα· κάποια, ιδιαίτερα ακραία, σήμερα θα λέγαμε... αυτονομιστικά).

Το κίνημα κατέστειλε αιματηρά (αν θυμάμαι, δύο Γιαγιάδες αποκεφαλίστηκαν και τα κεφάλια τους εκτέθηκαν σε δημόσια θέα, όπως γινόταν τότε με τους ληστές· έγιναν και… καρτ ποστάλ· είδα την καρτ ποστάλ με τα μάτια μου!) δύναμη του Ναυτικού με επικεφαλής τον, υποπλοίαρχο, τότε, Παντελή Χορν, γνωστό θεατρικό συγγραφέα, πατέρα του μεγάλου μας ηθοποιού Δημήτρη Χορν και του (αντιχουντικού, φυλακισμένου επί χούντας) δημοσιογράφου Γιάννη Χορν (εξαίρετος· του είχα πάρει συνέντευξη στην «Ελευθεροτυπία» το ’99, δυο-τρία χρόνια προτού πεθάνει).

Αυτά, το καλοκαίρι του 1926, στον απόηχο της Μικρασιατικής Καταστροφής. Πρωθυπουργός ο Ανδρέας Μιχαλακόπουλος, υπουργός Στρατιωτικών ο Γεώργιος Κονδύλης, επικεφαλής της καταστολής, ο ναύαρχος, αρχηγός του στόλου, πλοίαρχος Ιωάννης Δεμέστιχας. Δύο αντιτορπιλικά, «Λέων» και «Ιέραξ», και τα ανιχνευτικά «Σφενδόνη» και «Βέλος», ενώ δίνεται εντολή να ετοιμαστεί το θωρηκτό-ήρωας «Αβέρωφ».

Ομως αυτά «γράφει» η Ιστορία. Γιατί στην «άγραφτη» Ιστορία, με όσα θυμάμαι από τότε (Ιούνιος 1985), πρώτο κατέπλευσε το «Λέων», με κυβερνήτη τον Χορν. Αυτό κατέστειλε το Κίνημα των Γιαγιάδων (ή Γιαγάδων). Το επίθετο διχάζει. Το θέμα είναι, νομίζω, ότι Γιαγάδες είτε Γιαγιάδες, διαδραμάτισαν σοβαρό ρόλο στην ιστορία της Σάμου και της νεότερης Ελλάδας, ανεξαρτήτως αποδόσεως επωνύμου!

Το 1936 ο Μαμάκης, πρώτος όλων, εγκαινιάζει θεατρική στήλη στο «Εθνος». Αλλάζει εφημερίδες, από πόστα στελεχικά (αρχισυντάκτης, διευθυντής). Το 1951 ξεκινάει στο ΕΙΡ (Εθνικό Ιδρυμα Ραδιοφωνίας) τη δημοφιλή εκπομπή «Το Θέατρο στο Μικρόφωνο» έως τον θάνατό του (τελευταίες εκπομπές έκανε από το νοσοκομείο!). Τη συνέχισε η γυναίκα του, Τατιάνα Βαρούτη-Μαμάκη, γνωστή τότε χορεύτρια και χορογράφος, ώς το ’70, που τη σταμάτησε η χούντα· για λόγους που μόνο εκείνη γνώριζε! Κάποιο χουντικό ασπόνδυλο υποθέτω, κοινώς ρουφιάνος, απεφάνθη!

Το 1952, ο Μαμάκης εγκαινιάζει και διευθύνει τα ελληνικά καλλιστεία (πρώτη μις Ελλάς η Νταίζη Μαυράκη) και το 1957 είναι αυτός –διευθυντής του Φεστιβάλ Αθηνών τότε– που πείθει τη δυσαρεστημένη με την Ελλάδα Μαρία Κάλλας να εμφανιστεί στο Ηρώδειο, με την καταλυτική φράση-προβοκάτσια στην πείσμονα άρνησή της: «Κρίμα που δεν θα έχουμε τη χαρά να δούμε και στην Ελλάδα πόσο έχετε αδυνατίσει!» Ολα αυτά, ένα βράδυ πανσελήνου Δεκεμβρίου, ακούγοντας από μακριά «Θέατρο στο Μικρόφωνο».

  

 

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας