Με αυτοθυσία και ανιδιοτέλεια

Ανθρωποι της γραφής (ποιητές, πεζογράφοι, κριτικοί, πανεπιστημιακοί) στέλνουν γράμμα στον αγαπημένο τους λογοτεχνικό ήρωα. Σύντομα επιστολικά κείμενα, διακειμενικά παίγνια, μεταιχμιακές αφηγήσεις στην κόψη επινοημένης πραγματικότητας και μυθοπλαστικής οικειότητας. Επιστολογράφος μας η Γιώτα Αργυροπούλου.

Επιμέλεια: Μ. Φάις

Γράμμα σ’ έναν (λογοτεχνικό) ήρωα

Δεν είστε βέβαια προϊόν μυθοπλασίας, λογοτεχνική ηρωίδα. Ηρωίδα όμως είστε διττώς, κυρία Ζαφειροπούλου.

Στο πρόσωπό σας η ηρωίδα και η συγγραφέας ταυτίζονται, αφού το βιβλίο «Διά Σύρον, Πάρον, Νάξον, Ιον, Οίαν, Θήραν» είναι το οδοιπορικό σας στο κυκλαδίτικο αρχιπέλαγος και τις αρχαιότητές του. Οδοιπορικό που ξεκίνησε από μια φοιτητική εκδρομή στις Κυκλάδες το ’56 και κατέληξε σε μόνιμη υπηρεσία εφόρου αρχαιοτήτων.

Σας μακαρίζω που γνωρίσατε, παιδί της πόλης εσείς, τη ζωή στους κυκλαδίτικους οικισμούς και το Αιγαίο στην παρθενική του εποχή - χωρίς ηλεκτρικό, καλώδια, κεραίες, τουρισμό, οικιστικές ατασθαλίες. Με αστροφεγγιές και φεγγαρόφωτα, με αστραφτερές αιθρίες.

Με ατέλειωτες πορείες πάνω σε γκρεμούς, στάσεις σε σπίτια στην ύπαιθρο αναζητώντας με τους ντόπιους αρχαία, μέσα στη θαλπωρή της κυκλαδίτικης φιλοξενίας γνωρίζοντας γεύσεις, ήχους, οσμές.

Σε μια νησιωτική περιοχή με δεκάδες νησιά - κάποια ακατοίκητα αλλά με αρχαιολογικούς θησαυρούς, με δύσκολη την πρόσβαση, τη διαμονή, την τροφοδοσία, με την αρχαιοκαπηλία να προηγείται κάποτε, με καιρικές συνθήκες αντίξοες, λιοπύρια και χειμώνες. Στην Τήνο να βάζετε πέτρες στις τσέπες μη σας πάρει ο αέρας, στην Κέρο να δένεστε ο ένας με τον άλλο με σκοινιά.

Στο Δεσποτικό να κοιμάστε σε αντίσκηνα που τα σήκωνε το ξεροβόρι, να τρέφεστε με παξιμάδια και κονσέρβες. Να γίνεστε μουσκίδι από τη βροχή, μουσκίδι κι απ’ το κύμα καθώς θαλασσοπνιγόσασταν από το ένα νησί στο άλλο. Ηρωισμός. Κι από την άλλη, ατέλειωτη γραφειοκρατία, αδιαφορία του επίσημου κράτους, συμφέροντα με τα οποία έπρεπε να αναμετρηθείτε.

Φέρατε στο φως μνημεία, βοηθήσατε σπασμένα γλυπτά να σταθούν όρθια στο φως. Στήσατε μουσεία εκεί που τα αρχαία ήταν στοιβαγμένα σε σχολικές αίθουσες και κοινοτικά γραφεία, διαμορφώσατε αρχαιολογικούς χώρους, συντάξατε αρχαιολογικούς οδηγούς. Σχεδόν επί μισό αιώνα αδιάκοπης παρουσίας στο Αιγαίο αφήσατε αποτύπωμα ανεξίτηλο στην «ηρωική εποχή» της αρχαιολογίας.

Υποκλίνομαι στο έργο σας. Στο πρόσωπό σας υποκλίνομαι σε όλους τους αρχαιολόγους της ελληνικής επικράτειας, επιφανείς τε και αφανείς. Με αυτοθυσία και ανιδιοτέλεια, με μεράκι και μόχθο προσφέρατε στο έθνος τα μνημεία του - το πρόσωπό του!

​-------
Αναφέρεται στο βιβλίο της Φωτεινής Ζαφειροπούλου «Διά Σύρον, Πάρον, Νάξον, Ιον, Οίαν, Θήραν», Σήμα Εκδοτική, 2007).
-------
Τελευταίο βιβλίο της Γ. Αργυροπούλου είναι η ποιητική συλλογή «Ποιητών και αγίων πάντων» (Μεταίχμιο, 2013).