Κρυστάλλινος ήχος στο κατάμεστο Ηρώδειο

Στις 26 και 27/6/2018 η Συμφωνική Ορχήστρα «Τσαϊκόφκσι» (ΣΟΤ, ιδρ.1930) υπό τον Βλαντιμίρ Φεντοσέγεφ, καλλιτεχνικό διευθυντή της από το 1974, έδωσε στο κατάμεστο Ηρώδειο -υπό την απειλή βροχής!- δύο συναυλίες με κοινό πρόγραμμα. Η εμφάνισή του διάσημου ρωσικού συνόλου ήταν εντεταγμένη στο Φεστιβάλ Αθηνών, στο έντυπο πρόγραμμα του οποίου και περιλαμβανόταν, αλλά τη μετάκλησή του έκανε η ιδιωτική εταιρεία «We Promotion», της οποίας η συμμετοχή κάθε άλλο παρά ευκρινώς φαινόταν.

Ομως πρέπει τα πράγματα να δηλώνονται με το όνομά τους, ώστε να είναι σαφές πού και με τι κριτήριο κατανέμεται το πολύτιμο κρατικό χρήμα που διαθέτει το ΥΠΠΟ για τον πολιτισμό.

Πόσο μάλλον που, ήδη από εποχής Λούκου, ο θεσμός φιλοξενεί σε περίοπτη θέση το εμπορικό/χρηστικό τραγούδι, διαθέτοντας γι’ αυτό σεβαστό ποσοστό του προϋπολογισμού του. Η συναυλία άφησε πολύ καλές εντυπώσεις, αλλά με κάποιες προφανείς επιφυλάξεις.

Σήμερα που, λόγω ποικίλων επιπτώσεων της παγκοσμιοποίησης στη μουσική ζωή, οι μεγάλες διεθνείς ορχήστρες έχουν πλέον έναν πανομοιότυπο «γενικευμένο» ήχο, η ΣΟΤ διατηρεί ποιότητες ήχου και εκτέλεσης με συγκεκριμένο χαρακτήρα, κληρονομιά της σοβιετικής περιόδου: άψογη, «στρατιωτική» πειθαρχία και τέλειο συντονισμό σε βάθος λεπτομέρειας, ρωμαλέο, μεστό ήχο, στριγκά χάλκινα και στιβαρά ξύλινα πνευστά, τέλεια, σε βάθος εξοικείωση με το εθνικό ρεπερτόριο, πλούσια παλέτα ερμηνευτικών μανιερισμών.

Πώς αξιοποίησε ο 86χρονος Φεντοσέγεφ αυτό το θεϊκά ιδανικό συλλογικό εργαλείο που είχε στη διάθεσή του;

Αποτιμώντας το αποτέλεσμα με τον ανεβασμένο πήχη που επιβάλλει η υπόληψη ορχήστρας και αρχιμουσικού, η ειλικρινής απάντηση είναι απλώς εκ του ασφαλούς.

Διηύθυνε γενικώς δίχως ρίσκα, διέπλασε τη φραστική με αριστοκρατική άνεση αλλά και μάλλον άνευρα με ένα συνδυασμό ρουτινιάρικης ευκολίας και καλά προβαρισμένων μανιερισμών και βάσισε τον μουσικό ειρμό εμφανώς σε ένα άνετο, σταθερά χρονομετρημένο παλμό.

Το αποτέλεσμα ήταν τεχνικά αψεγάδιαστο, αλλά συχνά άψυχο και κυρίως βραδυφλεγές: ο γνώριμος, στιβαρός σοβιετικός ήχος δίχως το αθλητικό σφρίγος, το αδρεναλικό ματσίσμο και την καταδιωκτική ορμή του…

Το πρόγραμμα ήταν εξ ολοκλήρου αφιερωμένο στη μουσική του Τσαϊκόφσκι. Πρώτο ακούστηκε το κάποτε δημοφιλές, συχνά παιζόμενο «Ιταλικό καπρίτσιο», ένα πληθωρικά μελωδικό κομμάτι με αναγνωρίσιμο, συμβατικά εθνικό χρώμα και μεσογειακή διάθεση διαμεσολαβημένη από τη «σλαβική» οπτική του Ρώσου δημιουργού.

Στην ερμηνεία κυριάρχησαν τα λαμπερά χρώματα και ο βελούδινος ήχος των εγχόρδων. Συνολικά όμως επικράτησε ένας… στρατιωτικής ακαμψίας και βάρους παλμός, κάτι ολότελα ξένο προς τον ευφρόσυνο, εορταστικό χαρακτήρα της μουσικής. Ακολούθησε το «Κοντσέρτο για πιάνο αρ.1» με σολίστα τη Βαρβάρα Νεπομνιάσκαγια.

Απόφοιτος της Σχολής Γκνέσιν της Μόσχας, φορτωμένη με πλήθος βραβείων σε διεθνείς πιανιστικούς διαγωνισμούς, η 35χρονη Ρωσίδα πιανίστρια διέθετε -και αυτή!- στο ακέραιο το ζηλευτό οπλοστάσιο των μεγάλων Σοβιετικών πιανιστών: κολοσσιαίο ήχο, τέλειο τεχνικό έλεγχο, υπεράνθρωπη δεξιοτεχνία, κρυστάλλινη -ή μήπως… ατσάλινη;!- άρθρωση, ικανότητα να παίζει σε ιλιγγιώδεις ταχύτητες με πεντακάθαρο ήχο.

Παρ’ όλα ταύτα η στιβαρή, πρωτογενώς συναρπαστική ερμηνεία της στο κατεξοχήν ρομαντικό αντι-κοντσέρτο του Τσαϊκόφσκι (αντί να λειτουργούν ως συναγωνιστές/συνοδοιπόροι εδώ πιάνο και ορχήστρα βρίσκονται διαρκώς σε θανάσιμη αντιπαλότητα!) λειτούργησε κυρίως ως ορθολογική ακτινογραφία της γραφής παρά ως έκρηξη αχαλίνωτου ρομαντικού πάθους, στερώντας από τη θαυμάσια αυτή εκτέλεση κάθε αίσθηση περιπέτειας.

Η βραδιά ολοκληρώθηκε -δίχως διάλειμμα- με αποσπάσματα από τα τρία δημοφιλή χοροδράματα του Τσαϊκόφκσι - «Λίμνη των κύκνων», «Καρυοθραύστη», «Ωραία Κοιμωμένη»- δοσμένα με ακρίβεια, καθαρότητα και μετρονομική αυστηρότητα αλλά στεγνωμένα από γλυκασμούς, συναίσθημα, ατμοσφαιρική διάθεση.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας