Κλέβοντας με ανθρωπισμό στην Ιαπωνία

sinema.jpg

«Κλέφτες Καταστημάτων» του Χιροκάζου Κόρε-έντα

Κλέφτες καταστημάτων  ★★★★½☆ 

(Manbiki kazoku, Ιαπωνία, 2018, 121') 

  • σκηνοθεσία: Χιροκάζου Κόρε-έντα 
  • ηθοποιοί: Σακούρα Αντο, Λίλι Φράνκι, Μάγκου Ματσουόκα, Τζίο Καΐρι 

Η νέα ταινία του σπουδαίου Ιάπωνα σκηνοθέτη Χιροκάζου Κόρε-έντα, του απ’ ευθείας διαδόχου του Οζου, χρειάζεται απόλυτη ησυχία για να την ακούσεις: αλλά σου μιλά απ’ ευθείας και σου κλέβει την καρδιά, μέσα σε δυο ώρες ουμανισμού και μαζί μεγάλης κινηματογραφικής τέχνης. 

Η ταινία, που τιμήθηκε φέτος με τον Χρυσό Φοίνικα στις Κάνες, λειτουργεί καλύτερα κρατώντας τα αινίγματά της κλειστά. Ας πούμε, λοιπόν, ότι είναι ένα φιλμ για μια οικογένεια: ο Οζάμου, οικοδόμος, και η Νομπόγιου, καθαρίστρια σε ξενοδοχεία, ζουν μαζί σε μια παράγκα στα υποβαθμισμένα περίχωρα του Τόκιο, μαζί με τη νεότερη Ακι που δουλεύει σε στριπτιζάδικο, τον Σότο, ένα ατίθασο, τρυφερό αγόρι και τη γιαγιά Χατσούε, που συντηρεί το σπιτικό με τη σύνταξή της και τους μικρούς εκβιασμούς που ασκεί στα παιδιά του νεκρού άντρα της. Κατά βάση, η οικογένεια ζει από μικροκλοπές, τις οποίες πραγματοποιεί για να επιβιώσει, αλλά και ακολουθώντας και κανόνες ηθικής.

Με τον ίδιο τρόπο, γυρίζοντας σπίτι ένα βράδυ, έχοντας «αποσπάσει» τα απαραίτητα από το σούπερ μάρκετ, ο Οζάμου κι ο Σότο θα δουν, ξανά, το μικρό κοριτσάκι που κλαίει παρατημένο στο απέναντι μπαλκόνι και θα την «κλέψουν» κι αυτή: για να την προφυλάξουν, να της προσφέρουν μια καλύτερη ζωή, να την κάνουν μέρος της οικογένειάς τους. 

Αν ο Κόρε-έντα ήταν πάντα ένας δημιουργός των χαμηλών τόνων, των ισορροπημένων κινήσεων, της ήρεμης παρατήρησης των ανθρώπινων σχέσεων, αυτά είναι τα χαρακτηριστικά που απογειώνει στη νέα του ταινία. Οι ήρωές του είναι άνθρωποι φτωχοί, πεταγμένοι έξω από το σύστημα, αλλά όχι χωρίς συνείδηση, όχι χωρίς δικαίωμα στην ευτυχία. Η κινητήρια δύναμη που τους κρατά μαζί, είναι ο φόβος, η ανάγκη της ανθρώπινης συμμαχίας που θα τους φέρει ασφάλεια: αυτό δεν είναι, άλλωστε, οικογένεια; Είναι χαριτωμένοι, παθιασμένοι, έχουν χιούμορ και πονηριά, ζουν με το δικό τους τρόπο, αλλά με τα πανανθρώπινα ένστικτα και συναισθήματα. Είναι ο καθένας. Γι’ αυτό και στην ταινία ο Κόρε-έντα επιμένει να μην χαρακτηρίζει: τίποτε δεν είναι καλό ή κακό, σωστό ή λάθος, η ενοχή υπάρχει παντού, απλώς σε κάποιους υπάρχει κι η αγάπη, η φροντίδα, ο ανθρωπισμός. 

Οσο πιο ουσιαστικές είναι οι σκέψεις του Κόρε-έντα, τόση ελαφρότητα κι ευαισθησία χρησιμοποιεί για να τις διατυπώσει. Η ταινία του είναι ένα χάδι στα μάτια, η κάμερά του αφιερώνει χρόνο στις μικρές στιγμές, σ’ ένα μπάνιο στη θάλασσα, σε μικρής έντασης χαρακτήρες, όλοι με ερμηνείες μοναδικής φυσικότητας, σε μια εκπληκτική ερωτική σκηνή, σε παιχνιδιάρικα κωμικά στοιχεία, σε παιδικές απορίες και γιαγιαδίστικες γκρίνιες.

Σκηνές τόσο «κανονικές» που δεν θ’ αποτελούσαν καν θέμα, αν δεν τις παρατηρούσε ο Κόρε-έντα, με τον πανέμορφο μεγεθυντικό φακό του στραμμένο στην ανθρώπινη δύναμη. Αν το φιλμ του δεν έχει τίποτε το μίζερο κι αν κυλά γρήγορα κι αβίαστα, το χρωστά κυρίως στην ικανότητα του σκηνοθέτη του να προκαλεί τέτοια στοργή που να μη θέλεις να την αποχωριστείς. 

Αυτή η σκηνοθετική μαεστρία τού να δίνεις χώρο και χρόνο στο φαινομενικά ασήμαντο, αυτό το πραγματικό μεγαλείο της ταινίας, το καταλαβαίνει κανείς πραγματικά μετά το τέλος της, με την ανατροπή, την απρόσμενη αποκάλυψη που αυτό φέρνει, πάντα ήσυχα, λες και η αλήθεια της βρισκόταν μέσα σου από την αρχή και περίμενε. 

Λες κι ο ίδιος ο Κόρε-έντα έχτιζε υπομονετικά την καριέρα του για να φτάσει ακριβώς εδώ, τώρα. Σε μια ψύχραιμη υπενθύμιση, στην Ιαπωνία αλλά και στον Δυτικό κόσμο, φυσικά, του ποιες είναι οι βασικές αρχές του ανθρώπου, ακόμα κι όταν ζει στις σκληρότερες συνθήκες. Του τι σημαίνει να απογυμνώνεις το σινεμά από ευρήματα και να βρίσκεις την ψυχή του, απαντώντας στην ύψιστη πρόκληση της απλότητας. Του πόσο καίρια είναι αυτή η –καθόλου νεωτεριστική– ταινία σήμερα, για το θέμα της, τη φιλοσοφία, την κοσμοθεωρία της και την ίδια την τέχνη που εκπροσωπεί. 

ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, ΑΤΛΑΝΤΙΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΖΙΩΤΖΙΟΣ, ΔΑΝΑΟΣ, ΔΙΑΝΑ, ΕΛΛΗ, ΚΗΦΙΣΙΑ CINEMAX, ΣΠΟΡΤΙΝΓΚ 

Ο κόσμος σου ανήκει   ★★★½☆☆ 

 

(Le monde est à toi, Γαλλία, 2018, 94’) 

  • σκηνοθεσία: Ρομέν Γαβράς 
  • ηθοποιοί: Καρίμ Λεκλού, Ιζαμπέλ Ατζανί, Βενσάν Κασέλ 

Στη δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία του για το σινεμά, ο Ρομέν Γαβράς (γιος του Κώστα Γαβρά και της Μισέλ Ρέι Γαβράς), δανείζεται τίτλο από την κλασική ατάκα του «Σημαδεμένου» και φτιάχνει ένα γκανγκστερικό φιλμ με απολαυστικά ποπ αισθητική, ένα εθιστικό soundtrack γαλλικών τραγουδιών και μια απενοχοποιημένη τρυφερότητα για την ανθρώπινη αδυναμία.

Η ταινία ακολουθεί τον 35χρονο Φαρές (Καρίμ Λεκλού), καθώς εκείνος προσπαθεί, με τη βοήθεια του συνωμοσιολόγου συνεργάτη του (ο Βενσάν Κασέλ σ’ έναν ανεκτίμητο κωμικό ρόλο), από τη μια ν’ αποδεσμευτεί από τον υπόκοσμο και να κάνει πραγματικότητα το franchise παγωτατζίδικων που ονειρεύεται, από την άλλη να κατακτήσει την εγωκεντρική Λάμυα κι από την άλλη, και κυριότερη, ν’ αποτινάξει την ασφυκτική αγκαλιά της κτητικής, σαρωτικής μαμάς του που υποδύεται η Ιζαμπέλ Ατζανί, σε μια χειμαρρώδη επανεμφάνιση στη μεγάλη οθόνη. Μια ταινία σαν αυγό kinder-έκπληξη, που καταφτάνει ως σινεμά είδους και μάλιστα σκοτεινού κι αποκαλύπτεται ως ένας πολύχρωμος, πληθωρικός, γεμάτος ενέργεια φόρος τιμής σε όλα τα αγόρια και τα κορίτσια που προσπαθούν να ωριμάσουν. 

CINERAMA, ΑΒΑΝΑ, ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, ΑΝΔΟΡΑ, ΑΣΤΟΡ, ΒΑΡΚΙΖΑ, ΙΛΙΟΝ, ΚΗΦΙΣΙΑ CINEMAX, ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟΣ, ΟΝΑΡ, ΡΕΝΑ ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΥ, ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ, 3 ΑΣΤΕΡΙΑ Ν. ΗΡΑΚΛΕΙΟ 

Το βλέμμα του Ορσον Γουελς  ★★★☆☆ 

(The Eyes of Orson Welles, Ην. Βασίλειο, 2018, 115') 

  • σκηνοθεσία: Μαρκ Κάζινς 

Για να μη θεωρούμε ότι γνωρίζουμε τα πάντα για έναν από τους σπουδαιότερους κινηματογραφικούς δημιουργούς του σινεμά, πιο ευφάνταστους οραματιστές και πιο οξυδερκή μυαλά της ιστορίας, ο πολυβραβευμένος Ιρλανδός ντοκιμαντερίστας Μαρκ Κάζινς («Life May Be», «I Am Belfast»), προσεγγίζει τον Ορσον Γουελς από μία πρωτότυπη γωνία. Με τη βοήθεια της κόρης του Γουελς, Μπίατρις κι εκτεταμένης δικής του έρευνας, ο Κάζινς φέρνει στην επιφάνεια τα σχέδια, την εικαστική πλευρά του σκηνοθέτη και, μέσα απ’ αυτήν, αναλύει το πώς εκείνος έβλεπε τον κόσμο, διερωτώμενος ταυτόχρονα τι αίσθηση θα του προκαλούσε σήμερα. Μπορεί η αφήγηση του ίδιου του Κάζινς να είναι εκφραστικά μονότονη και το εύρημα του να απευθύνεται στον Γουελς («τι θα έλεγες άραγε τώρα, Ορσον;»), να προκαλούσε αναμφισβήτητα ένα πολύ... κακό βλέμμα από τον δημιουργό, όμως το υλικό που ξεδιπλώνεται στην οθόνη είναι ανεκτίμητο. 

ΑΣΤΥ 

Kursk   ★★½☆☆☆ 

(Βέλγιο, Λουξεμβούργο, 2018, 117') 

  • σκηνοθεσία: Τόμας Βίντερμπεργκ 
  • ηθοποιοί: Ματίας Σχούναρτς, Λεά Σεντού, Κόλιν Φερθ 

Τον Αύγουστο του 2000, στη θάλασσα του Μπάρεντς, ένα ρωσικό πυρηνικό υποβρύχιο, το Κ-141 Kursk, πραγματοποίησε μια προγραμματισμένη άσκηση που οδηγήθηκε σε τραγική κατάληξη, με τη ρωσική κυβέρνηση ν’ αρνείται επίμονα όχι μόνο να βοηθήσει, αλλά και να παραδεχτεί το ίδιο το συμβάν. Αυτή την πραγματική ιστορία επιλέγει ο πολυμορφικός Δανός για τη νέα ταινία του (δυο χρόνια μετά το «Κοινόβιο», είκοσι μετά το «Festen») και, με τη βοήθεια ενός διεθνούς καστ και της σκηνοθετικής του δεινότητας, στήνει ένα συμβατικό αλλά όχι χωρίς παλιομοδίτικη γοητεία, κλειστοφοβικό θρίλερ, έστω κι αν όλοι οι ήρωες μιλούν αγγλικά με «προφορά» της υποτιθέμενης εθνικότητάς τους. 

Ο Γκριντς    ★★½☆☆☆ 

(The Grinch, ΗΠΑ, Κίνα, Ιαπωνία, Γαλλία, 2018, 86') 

  • σκηνοθεσία: Γιάροου Τσένεϊ, Σκοτ Μόουζιερ 
  • με τις φωνές των: Γιώργου Καπουτζίδη, Εφης Παπαθεοδώρου 

Ο Γκριντς, τόσο γκρινιάρης και θυμωμένος διαρκώς που δεν θα μπορούσε παρά να είναι καταπράσινος, αποφασίζει να σβήσει μια για πάντα τη χαρά από την πόλη του, κλέβοντας τα Χριστούγεννα, τη γιορτή που του τη σπάει πιο πολύ. Η διασημότερη ιστορία του Δρ. Σους σε μορφή κλασικού animation, μπορεί να μην έχει τις σεναριακές ή εικαστικές ανατροπές που θα προσέλκυαν τους ενήλικες θεατές, αλλά έχει τον ιδανικό συνδυασμό χιούμορ και ζεστασιάς που θα εκτιμήσουν αυτή την περίοδο τα παιδιά. Η ταινία προβάλλεται μόνο μεταγλωττισμένη στα ελληνικά. 

Ο υποψήφιος    ★★½☆☆☆ 

(The front runner, ΗΠΑ, 2018, 113') 

  • σκηνοθεσία: Τζέισον Ράιτμαν 
  • ηθοποιοί: Χιου Τζάκμαν, Βέρα Φαρμίγκα, Τζέι Κέι Σίμονς 

Ο γερουσιαστής Γκάρι Χαρτ διεκδίκησε το 1987 το χρίσμα των Δημοκρατικών για την Προεδρία και θεωρήθηκε φαβορί: μόνο που τη στρατηγική και τις εξαγγελίες του επισκίασε η αποκάλυψη ότι απατούσε τη σύζυγό του, σε σημείο ώστε ν’ αναγκαστεί να παραιτηθεί. Ο Τζέισον Ράιτμαν, του «Juno» και του «Up in the Air», προσπαθεί, όπως πάντα, να δει πίσω από τα γεγονότα, στην ανθρώπινη ιδιοσυγκρασία, έστω κι όταν καταπιάνεται με μια πραγματική ιστορία σαν κι αυτή. Ενώ, ωστόσο, χτίζει ένα φιλμ που φιλοδοξεί να φτάσει το αμερικανικό πολιτικό σινεμά του ’70, ρίχνοντας έμφαση στον Τύπο και στο πώς τα media φτιάχνουν και καταστρέφουν υπολήψεις και καριέρες, επιδεικνύει τόση ψυχραιμία, ή αποστασιοποίηση, που καταλήγει με μια επίπεδη, προβλέψιμη ταινία, ακριβώς όπως κι ο Χιου Τζάκμαν στον πρωταγωνιστικό ρόλο. 

Φονικές μηχανές

(Mortal engines, Νέα Ζηλανδία, ΗΠΑ, 2018, 128') 

  • σκηνοθεσία: Κρίστιαν Ρίβερς 
  • ηθοποιοί: Ιρα Χίλμαρ, Χιούγκο Γουίβινγκ 

Πώς θα ήταν ο κόσμος μας αν οι πόλεις κινούνταν πάνω σε τροχούς κι η μια προσπαθούσε να κατασπαράξει την άλλη; Η παθιασμένη ακτιβίστρια Εστερ, ο εσωστρεφής ιστορικός Τομ κι η επικηρυγμένη Ανα θα ξεκινήσουν την επανάσταση. Νεανική περιπέτεια φαντασίας, βασισμένη στο μυθιστόρημα του Φίλιπ Ριβ, με τον Πίτερ Τζάκσον παραγωγό (αλλά χωρίς το σκηνοθετικό του όραμα). 

Προσευχήσου πριν πεθάνεις   ★★☆☆☆ 

(A prayer before dawn, Ην. Βασίλειο, Γαλλία, Κίνα, Καμπότζη, ΗΠΑ, 2017, 116') 

  • σκηνοθεσία: Ζαν-Στεφάν Σοβέρ 
  • ηθοποιοί: Τζο Κόουλ, Πορντσανόκ Μαμπκλάνγκ 

Βασισμένη στα απομνημονεύματα του πραγματικού Μπίλι Μουρ, ενός νεαρού μποξέρ που βρέθηκε να κρατείται σε μία από τις πιο σκληρές φυλακές της Ταϊλάνδης και, προσπαθώντας να επιβιώσει και να ξαναβρεί την ταυτότητά του, εκπαιδεύτηκε στην –κυριολεκτικά– φονική πολεμική τέχνη Μουάι Τάι. Ο Τζο Κόουλ του «Peaky Blinders» πρωταγωνιστεί σ’ ένα βίαιο prison drama που εγκλωβίζεται στην ίδια του την πρόθεση να αποτελέσει μαζί και ταινία κοινωνικού σχολιασμού. 

Το πάρκο του τρόμου   ★☆☆☆☆  

(Hell Fest, ΗΠΑ, 2018, 89') 

  • σκηνοθεσία: Γκρέγκορι Πλότκιν 
  • ηθοποιοί: Ειμι Φόρσαϊθ, Ρέιν Εντουαρντς 

Μια παρέα εφήβων πηγαίνει σ’ ένα θεματικό πάρκο τρόμου, όπου ένας μασκοφόρος δολοφόνος ζητά αίμα: όλοι οι υπόλοιποι επισκέπτες, ωστόσο, πιστεύουν ότι οι κινήσεις του είναι μέρος της ψυχαγωγίας! Νεανική ταινία τρόμου, τόσο στερεοτυπική και κακογραμμένη, που θα μπορούσε να είναι η... κακή ταινία τρόμου που θα έβλεπε σε χαρακτηριστική σκηνή το κοινό του σινεμά μέσα σε μια καλή ταινία τρόμου!

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας