Κι αν είμαι... φοβ, μη με φοβάσαι

pinakas.jpg

«Baigneuses» 1907 «Baigneuses» 1907 | Adagp, Paris 2017

Το Κέντρο Πομπιντού παρουσιάζει μια εμβληματική έκθεση-αφιέρωμα στον Γάλλο ζωγράφο και γλύπτη Αντρέ Ντερέν, που έπαιξε σημαντικό ρόλο στις αρχές του 20ού αιώνα στην εκκόλαψη των πρωτοποριακών εικαστικών κινημάτων, τον φοβισμό και τον κυβισμό, προκαλώντας ένα συλλογικό καλλιτεχνικό κίνημα.

Η έκθεση που έχει τίτλο «Αντρέ Ντερέν, 1904-1914. H ριζοσπαστική δεκαετία» (έως 29 Ιανουαρίου) προσεγγίζει με μια νέα ματιά το έργο του πρωτοπόρου καλλιτέχνη. Φιλοδοξεί να αναβιώσει τις διάφορες φάσεις της σταδιοδρομίας του πριν από τον πόλεμο, την εποχή που συμμετείχε στα πιο τολμηρά κινήματα. Οι επισκέπτες μπορούν να δουν διάσημα έργα του ζωγράφου, γιγάντιους πίνακες με συνθέσεις γύρω από τα θέματα του χορού και των λουομένων.

Ο Αντρέ Ντερέν (1880-1954) έδωσε ώθηση στα πρωτοποριακά κινήματα με την καινοτομία του, τον δυναμισμό του, τον πνευματικό του ρόλο και με τον σύνδεσμο που δημιούργησε με νέους καλλιτέχνες οι οποίοι έγιναν «ιερά τέρατα», όπως ο Ματίς, ο Πικάσο, ο Ζορζ Μπρακ, ο Μορίς ντε Βλαμένκ, ο Απολινέρ.

«Le Bal à Suresnes», 1903  «Le Bal à Suresnes», 1903 | Adagp, Paris 2017

Το προπολεμικό έργο του Ντερέν, που εκφράζει μεγάλη εφευρετικότητα και τόλμη, είναι συναρπαστικό. Αργότερα στέφεται προς τον ρεαλισμό, προαναγγέλλοντας το εικαστικό κίνημα του «μαγικού ρεαλισμού», την έκφραση του Πικάσο, τη μεταφυσική ζωγραφική του Ντε Κίρικο, τον νέο γερμανικό ρεαλισμό.

Ηταν ενθουσιώδης, ευφυής, δυναμικός. Ο πρώτος που ενδιαφέρθηκε για τις πρωτόγονες τέχνες και παρότρυνε τον Πικάσο, τους φίλους του να γνωρίσουν τις δημιουργίες των Αφρικανών καλλιτεχνών. Στα νιάτα του ο Αντρέ ήταν γεμάτος ζωντάνια. Εκανε πολύ συχνά περίπατο με ποδήλατο, σχεδίαζε πυρετωδώς ό,τι έβλεπε, αντέγραφε τους διάσημους ζωγράφους του Λούβρου, δημιουργούσε εύκολα φιλίες με ανθρώπους που συναντούσε στον δρόμο του.

Πολλαπλασιάζοντας τους πειραματισμούς, ο Ντερέν εκφράστηκε με τη ζωγραφική, το σχέδιο, την ξυλογραφία, τη γλυπτική, την κεραμική, τον κινηματογράφο και τη φωτογραφία. Η θεματολογία της έκθεσης εμπλουτίζεται με ντοκουμέντα από άγνωστα στο πλατύ κοινό αρχεία.

Προβάλλονται ιδιαίτερα η ευαισθησία και η αυθεντική έκφρασή του, με την επιλογή των πιο εμβληματικών εικαστικών έργων του σε ισχυρές οπτικές αντιπαραθέσεις με τις φωτογραφίες του. Στη χρονολογική διαδρομή της έκθεσης παρουσιάζονται περίπου 70 έργα ζωγραφικής του καλλιτέχνη, 50 φωτογραφίες, η συλλογή εκτυπώσεών του, η αναπαραγωγή έργων τέχνης, τα κείμενά του, η αλληλογραφία του και ένα σημαντικό σύνολο έργων σε χαρτί -υδατογραφίες, σχέδια, σκίτσα, χαρακτικά-, μαορί και αφρικανικά γλυπτά, κεραμικά.

Ο καλλιτέχνης δημιουργούσε τα έργα του δουλεύοντας συχνά με φωτογραφίες. Οριακή ήταν η συνάντησή του με τον Γκογκέν που τον ενέπνευσε και τον απελευθέρωσε από τον νεο-ιμπρεσιονισμό. Μαζί εφευρίσκουν τον φοβισμό, ένα όνομα που δόθηκε το 1905 από κριτικό τέχνης.

Το εικαστικό κίνημα κρίνεται σκανδαλώδες, γιατί «τα ζωηρά του χρώματα δαγκώνουν την ψυχή». Πολλά έργα του Ντερέν που ζωγραφίζονται στη φύση, εκπέμπουν το εκθαμβωτικό φως της Μεσογείου. Μεταξύ των αριστουργημάτων της έκθεσης είναι ένας μεγάλος πίνακας του 1906, ο οποίος είναι πολύ εύθραυστος και είχε εκτεθεί για τελευταία φορά το 2001. Το έργο έχει τίτλο «Χορός» και παρουσιάζει μια σκηνή που αντιπροσωπεύει έναν χαμένο παράδεισο.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας