Κατανάλωση χωρίς σπατάλες

nero-pigadi.jpg

Πηγάδι Το ζήτημα του νερού σχετίζεται άμεσα με την προσέλκυση τουριστικών επενδύσεων

Τα θέματα που αφορούν τη διαχείριση των υδάτινων πόρων απασχολούν την καθημερινότητα πολλών οργανισμών και ΜΚΟ στη χώρα μας.

Η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ), μέσα από δράσεις όπως το «Αειφόρο Αιγαίο», ασχολήθηκε και συνεχίζει να δραστηριοποιείται σε θέματα που αφορούν τους υδάτινους πόρους στα νησιά μας.

Οπως επισημαίνουν στην «Εφ.Συν.» ο δρ Πέτρος Γκίκας, αναπληρωτής καθηγητής στη Σχολή Μηχανικών Περιβάλλοντος του Πολυτεχνείου Κρήτης, και ο δρ Μιλτιάδης Λάζογλου, πολεοδόμος-χωροτάκτης:

«Το κορυφαίο ζήτημα σε σχέση με τους υδατικούς πόρους και τη βιώσιμη ανάπτυξη έχει να κάνει με τη διαχείριση του νερού, η οποία πρέπει να διέπεται σε όλες τις διαστάσεις της από την αρχή της αειφορίας. Αρχικά πρέπει να γίνεται από όλους προσπάθεια ώστε να καταναλώνουμε νερό με σύνεση, χωρίς σπατάλες. Επίσης, πρέπει όλοι μας, πολίτες και Πολιτεία, να κατανοήσουμε ότι το νερό, έπειτα από κάθε χρήση που κάνει ο άνθρωπος, απλά αλλάζει μορφή (ή καλύτερα αλλάζει σύσταση). Επειτα από κατάλληλη επεξεργασία, μπορεί και πάλι να επαναχρησιμοποιηθεί ή να αποδοθεί καθαρό στη φύση. Πρέπει λοιπόν να υπάρχει φροντίδα ώστε το νερό να το διαχειριζόμαστε αειφορικά».

Εχουμε πολλά να διδαχθούμε από διάφορες παραδοσιακές τεχνικές διαχείρισης νερού Εχουμε πολλά να διδαχθούμε από διάφορες παραδοσιακές τεχνικές διαχείρισης νερού |

● Πόσο σημαντικές είναι οι πρωτοβουλίες εκπαίδευσης αναφορικά με θέματα περιβάλλοντος και ιδιαίτερα με το νερό;

Το περιβάλλον είναι ο ευαίσθητος κρίκος στην εποχή που ζούμε και απαιτείται συνεχής εκπαίδευση όλως των πολιτών και ασφαλώς των παιδιών.

Οι ανάγκες της κοινωνίας διαρκώς αλλάζουν, με συνεπακόλουθη συνεχή και αυξανόμενη πίεση στο περιβάλλον.

Συνεχώς, όμως, αλλάζουν και τα εργαλεία που έχουμε στη διάθεσή μας για την αειφόρο διαχείριση του περιβάλλοντος.

Η συνεχής και στοχευμένη εκπαίδευση είναι το πιο σημαντικό εργαλείο για την αειφόρο διαχείριση του περιβάλλοντος και ειδικότερα του νερού.

● Στο πλαίσιο της ανάπτυξης πρωτοβουλιών, ποιες είναι οι σημαντικότερες δράσεις σας και ποια ήταν τα αποτελέσματα και ο αντίκτυπός τους στις τοπικές κοινωνίες;

Η ΕΛΛΕΤ θεωρεί ότι το ζήτημα του νερού σχετίζεται άμεσα με την προσέλκυση τουριστικών επενδύσεων, ιδιαίτερα στα μικρά νησιά.

Συγκεκριμένα, κατά την άποψη μας, η αδειοδότηση σύνθετων μορφών τουριστικής ανάπτυξης (όπως τα σύνθετα τουριστικά καταλύματα) οφείλει να εξετάζει τα όρια των μικρών νησιών σε υδατικούς πόρους και μόνο όταν υπάρχουν σχετικά περιθώρια πρέπει να επιτρέπεται η χωροθέτησή τους στα ελληνικά νησιά.

Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΛΛΕΤ δημιούργησε μια ομάδα ειδικών επί του θέματος, η οποία μελετά τη Φέρουσα Ικανότητα, δηλαδή τα όρια αντοχής, των ελληνικών νησιών.

Ηδη έχει εκπονηθεί μελέτη για τον υπολογισμό της Φέρουσας Ικανότητας της Σίφνου και είναι υπό εκπόνηση αντίστοιχη μελέτη για την Αμοργό.

Ειδικότερα για την Αμοργό, η μελέτη δίνει ιδιαίτερο βάρος στην εξέταση ζητημάτων ερημοποίησης και κτηνοτροφίας, δυο παραμέτρους που σχετίζονται άμεσα με το νερό και τη διαχείρισή του.

● Μπορείτε να μας μιλήσετε για τη δράση «Αειφόρο Αιγαίο» και τα αποτελέσματά της;

Το πρόγραμμα «Αειφόρο Αιγαίο» ασφαλώς ασχολήθηκε με το θέμα του νερού, διότι αποτελεί από τα πιο ουσιαστικά προβλήματα για τα νησιά του Αιγαίου.

Το κύριο πρόβλημα είναι ότι το νερό κοστολογείται για τους κατοίκους των νησιών με τη μορφή ανταποδοτικού τέλους.

Τούτο θα μπορούσε εύκολα να δικαιολογηθεί εάν επρόκειτο για παραδοσιακές κατοικίες και «παραδοσιακούς» κατοίκους.

Ομως, σε αρκετά νησιά κατά τα τελευταία χρόνια έχουν οικοδομηθεί πολλά νέα συγκροτήματα, συχνά ακόμα και χωρίς τις παραδοσιακές στέρνες, με αποτέλεσμα να πρέπει να εισάγεται νερό με πλοία.

Είναι απαραίτητο να χρεώνεται το νερό που δεν αντιστοιχεί στην κατανάλωση των μόνιμων και των παραδοσιακών κατοίκων με το πραγματικό κόστος και όχι με το ανταποδοτικό τέλος.

Το πρόγραμμα «Αειφόρο Αιγαίο» έχει επιμεληθεί δυο σχετικές εκδόσεις: η μια έχει τίτλο «Αμοργός: διαδρομές νερού» και αφορά την παραδοσιακή διαχείριση υδατικών πόρων και τη βιώσιμη προοπτική της.

Εχουμε πολλά να διδαχθούμε από διάφορες παραδοσιακές τεχνικές.

Η δεύτερη έκδοση έχει τίτλο «Νερό για τα νησιά» και φιλοξενεί άρθρα ειδικών για το ζήτημα, ιδιαίτερα δε εξετάζει και επικροτεί το ενδεχόμενο της επαναχρησιμοποίησης του νερού για αγροτικές χρήσεις.

● Πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος των Πράσινων Δημόσιων Συμβάσεων για την προστασία των υδάτινων πόρων στην οικονομία;

Ο θεσμός των Πράσινων Δημόσιων Συμβάσεων είναι μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία, η οποία έχει στόχο τη μείωση των επιδράσεων διαφόρων δράσεων της Πολιτείας (π.χ. προμήθειες του Δημοσίου) στο περιβάλλον.

Ο πιο πάνω θεσμός μπορεί να συνεισφέρει σημαντικά στην προστασία των υδατικών πόρων, αρκεί να εφαρμόζεται συστηματικά.

Θα μπορούσε για παράδειγμα να προτιμάται η χρήση ανακτημένου νερού για αρδευτικές χρήσεις, όπου αυτό είναι εφικτό.

Κάτι τέτοιο θα συμβάλει στην αειφόρο διαχείριση των περιβαλλοντικών πόρων με παράλληλη μείωση του κόστους, αφού το ανακτημένο νερό κοστίζει αποδεδειγμένα λιγότερο από το αφαλατωμένο, ενώ για την παραγωγή του απαιτείται λιγότερη κατανάλωση ενέργειας.

Μέλος της
ΕΝΕΔ