Κάποιος θα τραγουδήσει πάλι τη Μασσαλιώτιδα

Στις 31 Αυγούστου 1954, η L'Humanite κυκλοφορεί με τον πηχυαίο τίτλο «Η Ευρωπαϊκή Αμυντική Κοινότητα απορρίφθηκε» και τη λέξη Victoire (Νίκη για τον λαό, για τη Γαλλία και την ειρήνη). Η ψηφοφορία στην Εθνοσυνέλευση είχε μόλις απορρίψει τη Συνθήκη για τη δημιουργία ευρωπαϊκού στρατού και η εφημερίδα σημειώνει ότι κάποιος από τους βουλευτές στο τέλος της ψηφοφορίας τραγούδησε τη Μασσαλιώτιδα.

Για μας σήμερα, εκείνη η φωνή, με λαχτάρα για τα «παιδιά της πατρίδας», αξιώνει το «πνεύμα των νόμων» να ταυτίζεται με το πνεύμα της Ιστορίας και δεν μπορεί παρά να τρέφεται από την πρόοδο λυτρωμένη από τα δεσμά της κατάκτησης.

Με όπλο τη θεώρηση από τους στίχους του αγαπημένου ύμνου δύο επαναστάσεων για την «ιερή αγάπη για την πατρίδα» που «οδήγησε και στήριξε τα εκδικητικά μας όπλα», ο πολίτης της μεταπολεμικής Γαλλίας τραγουδά τη Μασσαλιώτιδα για να συνεγείρει την ιστορική συνείδηση ως κήρυκας μιας νέας ηθικής για τους λαούς. Την ίδια μέρα, η εφημερίδα L' Unita των Ιταλών κομμουνιστών αναγγέλλει κι αυτή με τεράστια γράμματα τον θάνατο του σχεδίου.

Το σχέδιο για την Ευρωπαϊκή Αμυντική Κοινότητα του Ζαν Μονέ, τότε επιτρόπου του Γαλλικού Εθνικού Συμβουλίου Σχεδιασμού, και του φιλοαμερικανού γκολιστή Γάλλου προέδρου και πρώην υπουργού Αμυνας Ρ. Πλεβέν, αμέσως μετά την κρίση στην Κορέα το καλοκαίρι του 1950, προέβλεπε την ενοποίηση της βορειοατλαντικής δύναμης με τη δυτική ευρωπαϊκή κάτω από μια ενιαία διοικητική αρχή.

Ο πόλεμος στην Κορέα που κινητοποίησε τις αντικομμουνιστικές δυνάμεις οδήγησε τις ΗΠΑ στην προσπάθεια ενεργοποίησης ενός ευρωπαϊκού στρατιωτικού μετώπου των δυνάμεων της Δύσης που περιελάμβανε ακόμα και την επαναστρατιωτικοποίηση της Δ. Γερμανίας.

Με τον τίτλο «Γερμανική Ευρώπη» τον Δεκέμβριο του 1953, το κομμουνιστικό περιοδικό New Democracy εξέφρασε την εχθρότητά του προς την Ευρωπαϊκή Αμυντική Κοινότητα και περιέγραψε τους κινδύνους για τη Γαλλία και την Ευρώπη από τη γερμανική επαναστρατιωτικοποίηση.

Τελικά, το σχέδιο αυτό για τον ευρωπαϊκό στρατό ηττήθηκε από τους Γάλλους κομμουνιστές αλλά και τους γκολιστές που φοβούνταν για την παράδοση της εθνικής κυριαρχίας τους στους Αμερικανούς μέσω της νέας στρατιωτικής υπερδομής, αφού εν τω μεταξύ, με το τέλος του πολέμου στην Κορέα, το καλοκαίρι του 1953, ο «κομμουνιστικός κίνδυνος» βρισκόταν σε προπαγανδιστική ύφεση. Η εξέλιξη αυτή επιτάχυνε τις διαδικασίες για την ευρωπαϊκή ενοποίηση πάνω σε ένα πολιτικό σχέδιο.

Είχε προηγηθεί στις 9 Μαΐου 1950 με τη Διακήρυξη Σουμάν, μια διακήρυξη εμπνευσμένη κι αυτή από τις ιδέες του Ζ. Μονέ, η δημιουργία της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ανθρακα και Χάλυβα, η συγκέντρωση των πόρων άνθρακα και χάλυβα της Γαλλίας και της Γερμανίας σε έναν οργανισμό στον οποίο θα μπορούσαν να προσχωρήσουν και άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

«Η ΕΚΑΧ, μια εμβρυϊκή Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (ΕΟΚ), συνέβαλε στη συμφιλίωση μεταξύ Γαλλίας και Γερμανίας συγκεντρώνοντας τους πόρους άνθρακα και χάλυβα. Ηταν επίσης ένας τρόπος για να σταματήσει η εσωτερική ανησυχία του γαλλικού καπιταλισμού με τον εαυτό του και τις αποικίες του και να τον αναγκάσει να υιοθετήσει ένα αγγλοσαξονικό μοντέλο ελεύθερου εμπορίου που να δίνει έμφαση στην παραγωγικότητα. Η χρηματοδότηση από το σχέδιο Μάρσαλ των ΗΠΑ εξαρτάται από τη συμμόρφωση με αυτές τις αρχές».1

Εδώ θα πρέπει να αναφερθεί ένα βασικό τμήμα της Διακήρυξης Σουμάν που έχει σοβαρές σημερινές πολιτικές διαστάσεις: «Με αυξημένους πόρους, η Ευρώπη θα μπορέσει να επιδιώξει την εκπλήρωση ενός από τα κύρια καθήκοντά της: την ανάπτυξη της αφρικανικής ηπείρου».

Στις 13 Νοεμβρίου 2017, μια ιστορική μέρα για την Ευρώπη, όπως είπαν οι εκπρόσωποι της Ε.Ε., υπογράφτηκε από 23 κράτη-μέλη η Συνθήκη για τη Μόνιμη Διαρθρωμένη Συνεργασία, που είναι ένα πλαίσιο στρατιωτικής συνεργασίας με τη δημιουργία μόνιμου ευρωπαϊκού στρατού.

Αναφέρει η Κομισιόν: «Η Συνθήκη της Λισαβόνας προέβλεψε τη δυνατότητα ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ ορισμένων χωρών της Ε.Ε. στον στρατιωτικό τομέα, δημιουργώντας τη μόνιμη διαρθρωμένη συνεργασία».

Η Γαλλία σήμερα έχει στρατιωτικές δυνάμεις σε πέντε αφρικανικές χώρες. Η «ανάπτυξη» της Αφρικής δεν ξεχάστηκε ποτέ από τους Ευρωπαίους. Εχει αρχίσει και θα συνεχιστεί με πιο συγκροτημένο τρόπο με τη βοήθεια και του ευρωπαϊκού στρατού. Υπέγραψε και η ελληνική κυβέρνηση, περήφανα.

Η άρνηση της ριζοσπαστικής Αριστεράς να επαναπροσδιορίσει τη μεταπολεμική ευρωπαϊκή ενοποίηση μέσα από την κατανόηση των ιστορικών, οικονομικών και γεωπολιτικών συμφερόντων των κυρίαρχων δυνάμεων δεν έχει βάση στη νωθρότητα της καρδιάς, στην ακηδία για τη γνήσια ιστορική εικόνα ή στη θλίψη κάποιου που θα προσπαθούσε «να αναστήσει την Καρχηδόνα»2, αλλά μπορεί να τεκμηριωθεί στη μεθόδευση της κατασκευής ενός ανθρωπιστικού ιδεαλισμού μιας αδιάλειπτης προόδου, που αγνοεί τους νικητές και τους ηττημένους, τα τεκμήρια βαρβαρότητας και τον ιστορικό κόσμο. Μια μέρα όμως κάποιος θα τραγουδήσει πάλι τη Μασσαλιώτιδα.

(1) Why the EU has no industrial policy by Jean-Michel Quatrepoint (http://mondediplo.com/2017/08/08industry), August 2017, Le Monde diplomatique (2) Φλομπέρ στο Β. Μπένγιαμιν: Εκλογή, 2014

* πολιτική επιστήμονας, διδάκτωρ Επιστήμης της Πληροφορίας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας