Η σημαία ως έπαθλο βαθμολογικής αξιολόγησης

simaioforoi_se_parelasi.jpg

Σημαιοφόροι σε παρέλαση,. ΜΟΤΙΟΝΤΕΑΜ / ΒΕΡΒΕΡΙΔΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ

Μέχρι τώρα, σημαιοφόρος στο Δημοτικό σχολείο οριζόταν ο καλύτερος μαθητής/τρια σύμφωνα με τη βαθμολογία του/της.

Αν δεχτούμε όμως ότι η σημαία συμβολίζει την αγάπη για την πατρίδα, εύκολα οδηγούμαστε στο συμπέρασμα ότι καμία σχέση δεν μπορεί να έχει αυτό το σύμβολο με τις σχολικές επιδόσεις: με άλλα λόγια, ο μαθητής με τον υψηλότερο βαθμό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι περισσότερο ικανός ή άξιος να αγαπάει την πατρίδα του – και το αντίστροφο.

Ακόμη όμως και αν δεχτούμε ότι το να κρατάει κανείς τη σημαία στην παρέλαση είναι ένα είδος επιβράβευσης για τις σχολικές επιδόσεις του/της, δεν θα πρέπει να αγνοήσουμε το εξής ερώτημα: κατά πόσον το ισχύον βαθμολογικό σύστημα επιτελεί κατάλληλα και αξιόπιστα τον ρόλο του ως προς την απεικόνιση των γνώσεων και των ικανοτήτων των παιδιών αφ’ ενός και την κινητοποίησή τους για περισσότερη προσπάθεια και φιλομάθεια αφ’ ετέρου;

Πλήθος ερευνών έχουν καταδείξει ότι η σχολική βαθμολογία (με τον τρόπο που γίνεται συνήθως και σίγουρα στο ελληνικό σχολείο) συνιστά ουσιαστικά ένα πρόβλημα προς επίλυση.

Πιο συγκεκριμένα, αντί να προωθεί την αγάπη για τη μάθηση, οδηγεί στη βαθμοθηρία, δηλαδή στην αποστήθιση, τη στείρα απομνημόνευση πληροφοριών, τη μηχανιστική μάθηση και την εξαπάτηση, καθώς ο μαθητής δεν ενδιαφέρεται παρά μόνο για τις γνώσεις που οδηγούν σε καλό βαθμό και ακόμη και αυτό συμβαίνει μόνο για να έχει την αποδοχή των γονιών και των δασκάλων.

Η βαθμοθηρία δημιουργεί μια τόσο έντονη πίεση που μπορεί να οδηγήσει σε σχολική αποτυχία, ψυχική ασθένεια και ελλιπή ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη.

Επιπλέον, το βαθμολογικό αυτό σύστημα παρουσιάζει μια πληθώρα αδυναμιών που το καθιστούν όχι και τόσο αξιόπιστο και αντικειμενικό: αδυναμία απεικόνισης του ψυχοσυναισθηματικού δυναμικού του μαθητή (πολλοί «άριστοι» μαθητές αποτυγχάνουν σε ψυχοπιεστικές συνθήκες) και συνολικής θεώρησης της μαθητικής προσωπικότητας (πολλά είναι τα παραδείγματα εφευρετών, καλλιτεχνών και προσωπικοτήτων με τεράστιας επίδρασης έργο που είχαν χαμηλές σχολικές επιδόσεις), σχετικότητα των βαθμών ως προς τις πραγματικές ικανότητες του ατόμου (π.χ. η βαθμολογία που βασίζεται σε αξιολόγηση του τύπου σωστό-λάθος αποτυγχάνει πλήρως να αξιολογήσει την ικανότητα κριτικής σκέψης, σύνθεσης και ανάλυσης.

Μια άλλη ικανότητα που αγνοείται είναι επίσης η δημιουργικότητα), αλλά και υποκειμενικότητα του βαθμολογητή (συχνές αιτίες: η απουσία κατάλληλης παιδαγωγικής κατάρτισης, η επίδραση της προσωπικότητας του παιδιού, το μέσο επίπεδο της τάξης, οι προσωπικές προκαταλήψεις, η συναισθηματική κατάσταση του βαθμολογητή και άλλες).

Μια άλλη εγγενής σε αυτό το σύστημα αδυναμία είναι να αναγνωρίσει τις περίπλοκες επιδράσεις των ψυχοκοινωνικών συνθηκών στις οποίες διαβιοί ο μαθητής και από τις οποίες επηρεάζεται η σχολική του επίδοση.

Το αποτέλεσμα είναι ότι, αντί να υποστηρίζεται κατάλληλα ένα παιδί που αντιμετωπίζει, για παράδειγμα, οικογενειακά προβλήματα, αποθαρρύνεται και ενστερνίζεται την αυτοεκπληρούμενη προφητεία της αποτυχίας.

Τελικά, το ισχύον βαθμολογικό σύστημα φαίνεται να οδηγεί και να οδηγείται από μια στρεβλή αντίληψη για τον πραγματικό ρόλο του σχολείου: από χώρος και διαδικασία αγωγής μετατρέπεται σε πεδίο ανταγωνισμού με έπαθλο την ποσοτική έκφραση της μηχανιστικής απομνημόνευσης πληροφοριών, όπου η προσωπικότητα και οι παραγωγικές κλίσεις του μαθητή μηδενίζονται και η ψυχοσυναισθηματική του υγεία είτε αγνοείται είτε ακόμη και πλήττεται.

Οι υπαρκτές αυτές αδυναμίες της ισχύουσας βαθμολογικής πρακτικής θα έπρεπε να μας κάνουν να επιθυμούμε τον περιορισμό της και όχι την παντοδυναμία της και τη σύνδεσή της με κάθε πτυχή της σχολικής ζωής.

Η βαθμολογική ταξινόμηση με τον τρόπο που ακόμη γίνεται στη χώρα μας, αντί να υποστηρίζει την πραγματική «αριστεία», στην πραγματικότητα την ευτελίζει, τη διαστρεβλώνει και τελικά την καταργεί. Γιατί η πραγματική αριστεία συνιστά στάση ζωής απέναντι στη γνώση αλλά και στην κοινωνία.

(Σημείωση από την Ιστορία: Η Βουλή των 500, το πολυπληθέστερο σώμα αξιωματούχων στην Αθηναϊκή Δημοκρατία, αποτελούσε μια οργανωτική επιτροπή της εκκλησίας, ετοιμάζοντας νομοθετικά προσχέδια και καθορίζοντας τη θεματολογία της. Από το 487 π.Χ. οι 500 βουλευτές καθορίζονταν με κλήρωση, που λάμβανε χώρα μία φορά κάθε χρόνο.)

* ψυχολόγος, Μ.Α. Κλινικής Ψυχολογίας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας