Η σεξουαλική παρενόχληση δεν είναι «παρεξήγηση»

harvey-weinstein.jpg

Χάρβεϊ Γουαϊνστάιν Τι κι αν υπάρχουν σχετικοί διεθνείς ορισμοί και εργαλεία. Είμαστε στο 2017 και ακόμη η παρενόχληση βαφτίζεται «παρεξήγηση» ή αποδίδεται στη «θηλυκή υπερβολική ευαισθησία» | Photo by Jordan Strauss / Invision / AP

Με σύνθημα «Να μη μείνει καμία πίσω», συνεχίζονται οι 16 ημέρες ακτιβισμού που συνοδεύουν την Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών, ένας κύκλος δράσεων που θα ολοκληρωθεί στις 10 Δεκεμβρίου, Ημέρα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Στο επίκεντρο αυτών των εκδηλώσεων βρίσκεται η μάστιγα της σεξουαλικής παρενόχλησης, ένα φαινόμενο που υποτιμάται και χρειάστηκε να ξεσκεπαστεί από τα σκάνδαλα στον λαμπερό κόσμο του Χόλιγουντ για να ανακαλύψει η υφήλιος τους καθημερινούς Γουάινσταϊν που στοιχειώνουν τις ζωές των γυναικών.

Το κύμα καταγγελιών που ξεκίνησε τον περασμένο μήνα στις ΗΠΑ είχε έναν τεράστιο αντίκτυπο σε πολλές χώρες, με τις γυναίκες να βγαίνουν μπροστά ξεπερνώντας φόβους και κοινωνικό στίγμα για να μιλήσουν μέσα από το hashtag #MeToo (Κι εγώ) για τις δικές τους εμπειρίες σεξουαλικής παρενόχλησης στη δουλειά, στον δρόμο, στα θρανία.

Εφτασε και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όπου εργαζόμενες και μέλη του Σώματος έστειλαν ένα γράμμα στον πρόεδρο Αντόνιο Ταγιάνι με τίτλο «We too» (Κι εμείς) καταγγέλλοντας σωρεία κρουσμάτων.

Λες και ήταν κεραυνός στον αίθριο και διάφανο ουρανό ενός Σώματος που ποτέ άλλοτε δεν είχε σκιαστεί από παρόμοιες καταγγελίες, η αντίδραση ήταν άμεση: μια πρόταση ψηφίσματος, που όπως σχολιάζει η Deutsche Welle, συζητήθηκε επί μία μόνο ώρα, παρουσία 57 (από τους 750) βουλευτών, ανάμεσά τους ελάχιστοι άνδρες παρότι αποτελούν τα δύο τρίτα του Ευρωκοινοβουλίου, και με αισθητή την απουσία τόσο του προέδρου του όσο και των ηγετών των κοινοβουλευτικών ομάδων.

Το ψήφισμα -που συζητήθηκε τόσο άδοξα λες και έγινε για τους τύπους, άλλωστε δεν είναι δεσμευτικό- καλεί σε μηδενική ανοχή απέναντι στο φαινόμενο, προτρέποντας τα θύματα να καταγγείλουν τα κρούσματα και τους πολιτικούς να λειτουργήσουν ως πρότυπα στην αποτροπή και καταπολέμηση της σεξουαλικής παρενόχλησης.

Τώρα ανακάλυψαν τη μάστιγα

Οχι πως η έκταση του φαινομένου ήταν άγνωστη και τώρα ξαφνικά ανακάλυψαν τις στατιστικές. Το ψήφισμα αυτό ήρθε τρία χρόνια μετά την αποκαλυπτική έρευνα του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ενωσης (FRA) που έγινε με συνεντεύξεις σε 42.000 γυναίκες από την Ε.Ε.-28 και έδειξε πως το 55% των Ευρωπαίων γυναικών έχουν βιώσει περιστατικά σεξουαλικής παρενόχλησης: από φιλιά με τη βία έως μηνύματα ή μέιλ με σεξουαλικό περιεχόμενο.

Η Σκανδιναβία κατέχει την αρνητική πρωτιά με 81% των Σουηδέζων και ανάλογα ποσοστά γυναικών στη Δανία, τη Φινλανδία αλλά και την Ολλανδία να δηλώνουν ότι έχουν υποστεί σεξουαλική παρενόχληση, ενώ στο άλλο άκρο είναι χώρες όπως η Βουλγαρία με 24% και ανάλογα ποσοστά στη Ρουμανία και την Πολωνία.

Οπως αναλύει η Τζοάνα Γκούντεϊ, επικεφαλής της έρευνας, τα μεγάλα ποσοστά στις βόρειες χώρες εξηγούνται από το γεγονός ότι σε αυτές είναι πλέον σύνηθες να καταγγέλλονται αυτά τα περιστατικά, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.

Προσωπική αντίληψη το τι συνιστά παρενόχληση;

Κι ενώ στη Γαλλία, όπου η σεξουαλική παρενόχληση στη δουλειά τιμωρείται με έως δύο χρόνια φυλακή και έως 30.000 ευρώ πρόστιμο, η κυβέρνηση ετοιμάζει σχέδιο νόμου κατά της σεξουαλικής παρενόχλησης στον δρόμο -έχοντας ανοίξει δημόσια εθνική διαβούλευση για το θέμα έως τις 8 Μαρτίου 2018-, κάποιες σφυγμομετρήσεις -όπως πρόσφατη στην πλατφόρμα YouGov- επιχειρούν μέσα από τις ερωτήσεις που θέτουν, να δείξουν πως η αντίληψη για το τι συνιστά σεξουαλική παρενόχληση είναι προσωπική και διαφέρει πολύ από χώρα σε χώρα, άρα δεν υπάρχει μια αντικειμενική οπτική για το είναι πράγματι αυτό το φαινόμενο.

Κάποιοι μάλιστα τονίζουν ότι έπειτα από το τσουνάμι καταγγελιών για σεξουαλική παρενόχληση ή βιασμούς στους τόπους δουλειάς που ήρθαν στο φως της δημοσιότητας με το σκάνδαλο Γουάινσταϊν, οι άντρες με εξουσία αρχίζουν να μη θέλουν να βρεθούν μόνοι με συναδέλφισσές τους γιατί φοβούνται μήπως εκείνες «παρεξηγήσουν» κάποια χειρονομία, σχόλιο, πράξη.

Η Κλερ Κέιν Μίλερ γράφει στους «Νιου Γιορκ Τάιμς» πως στη Σίλικον Βάλεϊ επενδυτές αρνούνται να συναντούν νέες επιχειρηματίες, στη Γουόλ Στριτ στελέχη αποφεύγουν κατ’ ιδίαν συναντήσεις με γυναίκες υπαλλήλους, ανάλογες συμβουλές βρίθουν πλέον σε εκπομπές της αμερικανικής τηλεόρασης, έτσι που «αυτή η στάση επηρεάζει αρνητικά τις καριέρες των γυναικών, καθώς τους στερεί τη δυνατότητα να δημιουργήσουν εργασιακούς δεσμούς σεβασμού, απαραίτητους για να πετύχουν προαγωγή ή να επενδύσουν κάποιοι στις επιχειρήσεις τους».

Τι κι αν υπάρχουν σχετικοί διεθνείς ορισμοί και εργαλεία. Είμαστε στο 2017 και ακόμη η παρενόχληση βαφτίζεται «παρεξήγηση» ή αποδίδεται στη «θηλυκή υπερβολική ευαισθησία» μόνο και μόνο γιατί φαίνεται πως είναι πολύ δύσκολο για πολλούς άντρες να καταλάβουν τι δεν έχουν δικαίωμα να κάνουν.

Σ’ αυτούς απευθύνει το σαρκαστικό της κείμενο-δοκίμιο η Αμερικανίδα σεναριογράφος και κωμικός Αν Βικτόρια Κλαρκ, εξηγώντας τους με τρόπο που να μπορέσουν να καταλάβουν «πώς δεν θα παρεξηγηθούν»: να μην πουν ή κάνουν τίποτα που δεν θα έλεγαν ή θα έκαναν στον ηθοποιό ταινιών δράσης (και παλαιστή) Ντουέιν Τζόνσον, γνωστό ως «The Rock».

«Συμπεριφερθείτε τους όπως θα συμπεριφερόσασταν στον The Rock: προσφέροντάς τους τον ίδιο σεβασμό όπως και σε εκείνον γιατί σίγουρα δεν θα θέλατε να νιώσετε τις συνέπειες αν τον προσβάλετε. Με άλλα λόγια, δεν μας νοιάζει για ποιον λόγο, από φόβο ή συνείδηση, απλά σεβαστείτε μας».

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας

Μέλος της
ΕΝΕΔ