Η λογοτεχνία και το μοναχικό κορίτσι

georgia_syllaioy.jpg

Γεωργία Συλλαίου Η μουσικός και τραγουδίστρια, Γεωργία Συλλαίου

«Θα πρέπει πια να σας αναφέρουμε ως μουσικό-συγγραφέα;», τη ρωτάω έχοντας μόλις τελειώσει με θαυμασμό και απόλαυση το βιβλίο της «Εκεί κάτω στον ουρανό» (εκδόσεις Πόλις), το δεύτερο, βέβαια, λογοτεχνικό της πόνημα, αλλά αυτή τη φορά από έναν μεγάλο και εκλεκτικό αθηναϊκό οίκο. Κι αυτή, η Γεωργία Συλλαίου, η λογοτεχνική μου αποκάλυψη των τελευταίων μηνών, ετοιμάζεται να εμφανιστεί στην Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, στο Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος.

Απόψε, στις 8.30 μ.μ., ερμηνεύει με τη φωνή της συνθέσεις και μουσικές ιδέες του συντρόφου της, γνωστού Θεσσαλονικιού συνθέτη και μουσικού Σάκη Παπαδημητρίου. Το τρίο του συμμετέχει στο αφιέρωμα (7-9 Ιουνίου) στον Demetrio Stratos (1945-1979), έναν από τους σημαντικότερους φωνητικούς ακροβάτες του 20ού αιώνα.

«Μουσικός-συγγραφέας ή συγγραφέας-μουσικός;», μπαίνει ευχαρίστως η Γεωργία Συλλαίου στο δικαιολογημένο παιχνίδι, αφού δίπλα στα δυο βιβλία της υπάρχουν σπουδές κλασικής και σύγχρονης μουσικής, δώδεκα τόσα cd και μια φήμη ως μουσικού και τραγουδίστριας.

«Εχουμε δυο εικόνες, το λιγότερο, του εαυτού μας», εξηγεί. «Την εικόνα που έχουν οι άλλοι για μας και προκύπτει από τις περισσότερο προβεβλημένες δραστηριότητές μας και την εικόνα που διαμορφώνουμε μόνοι μας, την προσωπική μας περιπέτεια, που μας επιτρέπει να αλλάζουμε τις προτεραιότητες και την ίδια τη ζωή μας. Και οι δύο ιδιότητες, λοιπόν, ίσχυαν και εξακολουθούν να ισχύουν».

Ομως, όπως μας αποκαλύπτει, η γραφή ήταν αυτή που προηγήθηκε της μουσικής, «η γραφή είχε πάντα το πάνω χέρι» στη ζωή της, η σχέση της με τη μουσική από τη λογοτεχνία προέκυψε. Γιατί από παιδί διάβαζε.

«Από τη Δευτέρα Δημοτικού αντιμετώπιζα σοβαρά προβλήματα τραυλισμού. Στο σχολείο ήμουν υποχρεωμένη να υφίσταμαι την καθημερινή θυμηδία, οπότε έπρεπε να κάνω κάτι για να ξεφύγω από τον εφιάλτη. Διάβαζα πολύ, ό,τι έπεφτε στα χέρια μου, καλλιεργούσα τη φαντασία μου και μουρμούριζα τους δικούς μου συνειρμούς, έκανα οτιδήποτε θα μπορούσε να βοηθήσει στην αποφυγή της δυσαρμονικής -επιεικώς- σχέσης μου με την καθημερινότητα», διηγείται.

Ευτυχώς, το σπίτι της ήταν γεμάτο από λογοτεχνικά βιβλία, αφού οι γονείς της ήταν δάσκαλοι, και διάβασε σε μικρή ηλικία πολλούς κλασικούς. Σ’ αυτούς, άλλωστε, αποδίδει το «παλιομοδίτικο άρωμα έκφρασης» που τη διακρίνει, αλλά δεν το αποποιείται, στα γραπτά της.

Μ’ αυτά και μ’ αυτά κι αφού «δεν μιλούσα μεν σωστά, αλλά μπορούσα να γράφω καλά», όπως λέει, διάβασε το «Θάνατος στη Βενετία», ανακάλυψε τον Μάλερ και άρχισε να σπουδάζει μουσική. «Κι εδώ, όμως, πάλι κάτι εξουθενωτικό συνέβη», παραδέχεται. «Η εσωστρέφειά μου έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την αναγκαστική έκθεση στον κόσμο, σωματική και ψυχολογική.

Δεν παίζεις μουσική μόνο μέσα στους τέσσερις τοίχους του σπιτιού σου, κάποτε πρέπει να απευθυνθείς στο λεγόμενο κοινό». Τα κατάφερε περίφημα. «Οι άνθρωποι που έρχονται από πολύ νωρίς αντιμέτωποι με τη ρετσινιά του “προβληματικού”, είτε περιθωριοποιούνται είτε αναπτύσσουν μεγάλες ψυχικές αντοχές. Στη δική μου περίπτωση συνέβη το δεύτερο».

Η ηρωίδα του βιβλίου της «Εκεί κάτω στον ουρανό», η Αντιγόνη, είναι ένα περίεργο, φευγάτο και γεμάτο πληγές κορίτσι, που θυμάται, διηγείται και αποτιμά τη ζωή της. Παιδικά χρόνια, γονείς, συναντήσεις, έρωτες, φόβοι και όνειρα. «Είχα την αίσθηση ότι με αυτό το βιβλίο γνώρισα εσάς την ίδια», της λέω. «Οτι είναι μια κατάθεση ζωής, ότι κλείνετε με αυτό λογαριασμούς». «Είναι απολύτως νόμιμο», με καθησυχάζει, χωρίς και να μου το επιτρέπει απολύτως. «Με την Αντιγόνη παίχτηκε ένα μικρό δράμα.

Οταν ολοκλήρωσα την πρώτη γραφή του βιβλίου, είχα μια αίσθηση πένθους. Πρόσωπα και καταστάσεις που με είχαν καθορίσει, αποτυπώθηκαν, καταγράφτηκαν, επινοήθηκαν εξαρχής και πήραν έτσι μια υπόσταση που έφυγε από μένα. Εγιναν μυθιστορία. Η κυρίαρχη μορφή της μητέρας, η επίμονη παιδικότητα, η άρνηση της ενηλικίωσης, τα ωραία σκληρά καλοκαίρια, οι νυχτερινοί τρόμοι, τα όνειρα, έπαψαν να με αφορούν, γιατί πέρασαν σε μια άλλη διάσταση. Η Αντιγόνη έπαψε να είναι το alter ego και πήρε τη θέση που της αρμόζει. Είναι μια ηρωίδα σε μια ιστορία. Ημουν επιτέλους ελεύθερη. Οταν ομολογείς το άρρητο, πενθείς για ένα διάστημα, αλλά έχεις ξορκίσει τους δαίμονές σου».

Το βιβλίο της έχει μια ελεύθερη, ανοιχτή φόρμα, φιλική, πάντως, για τον αναγνώστη. Αποτελείται από ενότητες, αλλά και μικρές ιστορίες, η καθεμία με τον τίτλο της, που θα μπορούσες να τις διαβάσεις και μόνες τους. «Η Αντιγόνη κυριαρχεί, είναι το κεντρικό πρόσωπο, άρα το βιβλίο μου είναι με έννοια ευρύτερη μυθιστόρημα», λέει η Γεωργία Συλλαίου όταν της ζητάμε να το προσδιορίσει, για να καταλάβουμε τι είδους λογοτεχνία την ενδιαφέρει.

«Μου αρέσει να παίζω με τη φόρμα, να δημιουργώ δικούς μου κώδικες, κάτι σαν παζλ από λεκτικές εικόνες, που μόνο στο τέλος φαίνεται η σχέση μεταξύ τους, πώς λειτουργούν τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα και ποια θέση είχαν τα πρόσωπα στον κεντρικό μύθο της ιστορίας μου. “Ζηλεύω” τους συγγραφείς, που φαινομενικά δεν δίνουν δεκάρα για τη δομή και έχουν είτε συνειρμική είτε ελεγχόμενη φαντασία. Ο Μπορίς Βιαν και ο Ζαν Εσενόζ, για παράδειγμα».

Θεσσαλονικιά γέννημα-θρέμμα, τι νιώθει για την πόλη της, που τόσο συχνά μας εκπλήσσει, θετικά αλλά και -εσχάτως- αρνητικά; «Δεν την έχω μυθοποιήσει, οπότε ούτε την εξυμνώ ούτε την εχθρεύομαι. Εχω διατηρήσει τις αποστάσεις μου και τη βλέπω σαν μια γωνιά της γης στην οποία με περιμένει το σπίτι όπου μπορώ να διαφυλάσσω την ιδιωτικότητά μου μαζί με τον Σάκη, τη γάτα μου, τα βιβλία, τους δίσκους και τα λουλούδια στο μπαλκόνι μου, αρνούμενη να συμμετέχω σε μαζικές εκδηλώσεις, πάσης φύσεως συγκεντρώσεις, ανεξήγητους εορτασμούς, ψηφίσματα και άλλα πανηγύρια».

 
Έντυπη έκδοση
 

 

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας