«Η χώρα προσπαθεί να βγει από μια κρίση που ισοδυναμεί με εθνική καταστροφή»

Η ζωή μετά τα μνημόνια, οι συνθήκες και η ατζέντα που θα πρέπει να μας απασχολήσει, θα βρεθούν στο επίκεντρο της εξαιρετικά ενδιαφέρουσας διακομματικής συζήτησης που διοργανώνουν το Σάββατο 19 Μαΐου η «Κοινωνία-Δημοκρατία ‘18» και το περιοδικό «Χρόνος», με θέμα «Μετά το «τέλος των μνημονίων» τι;».

Στην εκδήλωση συνομιλούν οι βουλευτές Νίκος Φίλης (ΣΥΡΙΖΑ), Ολγα Κεφαλογιάννη (Ν.Δ.) και Σπύρος Δανέλλης (Ποτάμι), ενώ σχολιάζει ο ιστορικός Αντώνης Λιάκος.

Η «Εφ.Συν.» παίρνει μια πρώτη γεύση συνομιλώντας με τον συντονιστή της συζήτησης, τέως γεν. γραμματέα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Κωστή Παπαϊωάννου

Συνέντευξη

● Το Σάββατο διοργανώνετε δημόσια συζήτηση με θέμα: «Μετά το «τέλος των μνημονίων» τι;». Τι σας ώθησε;

Το καλοκαίρι περνάμε σε μια επόμενη φάση, ό,τι κι αν πιστεύει ο καθένας για το περιεχόμενό της, για τα περιθώρια άσκησης δημοσιονομικής πολιτικής, τα πρωτογενή πλεονάσματα, τις ανειλημμένες δεσμεύσεις, τις πολιτικές σκληρής λιτότητας που θα συνεχιστούν. Οπου κι αν κάτσει τελικά η μπίλια της μεταμνημονιακής επιτήρησης και του χρέους, βασικοί όροι της συζήτησης αλλάζουν.

Αυτή τη συζήτηση θέλουμε να ανοίξουμε. Χωρίς θριαμβολογίες και καινούργια «success story», αλλά και χωρίς άρνηση του προφανούς: δεν είναι φυσικά καθαρή η έξοδος αλλά είναι κάποια έξοδος.

Για να θυμηθούμε λοιπόν τον Αναγνωστάκη, το θέμα είναι τώρα τι λες.

● Διοργανώνετε την εκδήλωση ως «Κοινωνία-Δημοκρατία ’18». Πώς συγκροτήθηκε αυτός ο φορέας;

Το 2012 συγκροτήσαμε την Κίνηση για την Υπεράσπιση Κοινωνίας και Δημοκρατίας. Με τη στήριξη εκατοντάδων πολιτών κάναμε παρεμβάσεις και δημόσιες εκδηλώσεις.

Τονίσαμε την ανάγκη θεσμικών μεταρρυθμίσεων. Επισημάναμε τους κινδύνους που συνεπάγονταν οι μνημονιακές πολιτικές για την κοινωνική συνοχή και τη δημοκρατία.

Μετά το 2015 περιπέσαμε σε ένα είδος «ενεργού αδράνειας». Αλλοι αμήχανοι, παγωμένοι ή θυμωμένοι μπροστά στην ένταση και το περιεχόμενο των πολιτικών εξελίξεων. Αλλοι μετέχοντας με τον έναν ή τον άλλο τρόπο σε αυτές.

Σήμερα νιώθουμε πιεστικά την ανάγκη να ξανασυζητήσουμε.

Καλούμε λοιπόν τρεις πολιτικούς -Φίλη, Κεφαλογιάννη και Δανέλλη-, όχι για να εισφέρουν αναμασημένα κομματικά non paper, αλλά για να τοποθετηθούν κριτικά και αυτοκριτικά. Να μιλήσουμε σοβαρά για τα σοβαρά.

● Ποια είναι τα σοβαρά;

Να σας δώσω ένα παράδειγμα. Συνεχίζουμε να ακούμε εκτός πραγματικότητας ιδεοληψίες για την ανάγκη περικοπών στον «υπερτροφικό» δημόσιο τομέα. Από την άλλη, στην ΕΡΤ μια τεράστια ευκαιρία χάνεται για να συγκροτηθεί ένα διαφορετικό μοντέλο δημόσιου φορέα. Οι παθογένειες είναι όλες εκεί, μπροστά μας.

Πότε θα μιλήσουμε επιτέλους σοβαρά για έναν αποτελεσματικό δημόσιο τομέα; Δείτε την ελληνική Δικαιοσύνη, τις αγκυλώσεις, τις άστοχες επιλογές προσώπων, τον πόλεμο φατριών. Εχουμε μια τεράστια κρίση θεσμικής επίγνωσης.

● Και η οικονομία;

Φυσικά πρέπει να μιλήσουμε για τις πληγές της υποθηκευμένης οικονομίας, τον κατώτατο μισθό, τις συλλογικές συμβάσεις.

Τι σημαίνει κοινωνική πολιτική της επόμενης μέρας; Πρέπει να επανορίσουμε τους όρους μιας κοινωνικής συνεννόησης. Επί χρόνια, η επίθεση κατά των κοινωνικών δικαιωμάτων ονομάστηκε κατάργηση προνομίων. Αλλά και η υπεράσπιση των προνομίων ντύθηκε συχνά τον μανδύα των δικαιωμάτων.

Τώρα καλούμαστε να ξαναδώσουμε περιεχόμενο σε όρους θεμελιακούς. Και μην ξεχνάμε την αποικιοποίηση του πολιτικού και του μιντιακού από οικονομικούς παράγοντες, ενίοτε ποινικά ελεγχόμενους.

Κάποιοι μάς καλούν να διαλέξουμε με ποιον υπόδικο μεγαλοκαρχαρία θα συνταχθούμε. Αυτό θα κάνουμε ή θα θωρακίσουμε τη δημοκρατία απέναντι σε τέτοια φαινόμενα;

● Το περιεχόμενο της εκδήλωσης αφορά και τις πολιτικές εξελίξεις σε επίπεδο διακυβέρνησης;

Τα 8 τελευταία χρόνια δοκίμασαν το πολιτικό σύστημα. Εφεραν σεισμικές αλλαγές. Κανείς δεν έμεινε αλώβητος. Διαλέγω δύο χαρακτηριστικά στοιχεία.

Η Ακροδεξιά δεν λείπει από καμιά κυβέρνηση που εφάρμοσε μνημονιακές πολιτικές. Κυβέρνηση Παπαδήμου με ΛΑΟΣ, κυβέρνηση Σαμαρά με Βορίδη-Γεωργιάδη, η σημερινή συγκυβέρνηση με Καμμένο. Δεν γίνεται αλλιώς;

Πρέπει η συντηρητική παράταξη να συν-διοικείται από την Ακροδεξιά; Πρέπει ο ΣΥΡΙΖΑ να στηρίζεται στον Καμμένο και στα γνωστά πρόσωπα-κλειδιά του βαθέος κράτους;

Στον αντίποδα, έχουμε μεγάλη κρίση των κοινωνικών δυνάμεων που θα στήριζαν τις αναγκαίες τομές: λύση Μακεδονικού, εκπαίδευση, διακριτοί ρόλοι Κράτους-Εκκλησίας, διεύρυνση της προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου, λογοδοσία, δημοκρατικός έλεγχος στο πεδίο της ενημέρωσης, νέο μοντέλο ανάπτυξης.

Οι μεταρρυθμίσεις είναι όρος βεβαρημένος γιατί έγιναν μανδύας της νεοφιλελεύθερης απορρύθμισης. Σημαίνει αυτό ότι δεν χρειαζόμαστε πραγματικές μεταρρυθμίσεις;

● Η συζήτηση αυτή εκτείνεται και στις αυτοδιοικητικές εκλογές;

Φυσικά. Αρκετές τοπικές κοινωνίες έχουν αυτονομηθεί από το κομματοκεντρικό σύστημα ανάδειξης δημάρχων. Αυτό επιτρέπει διεργασίες από τα κάτω, απελευθερώνει δυναμικές. Εξάλλου το κομματικό χρίσμα λειτουργεί πλέον ακόμα και αρνητικά για τον υποψήφιο.

Ομως η μικρότερη κομματική εμπλοκή διευκολύνει και τη γέννηση τοπικών τεράτων που ξεπλένονται στην κολυμβήθρα του αντικομματικού και του δήθεν αντισυστημικού. Φαινόμενο με λαϊκιστική ακροδεξιά κατεύθυνση που εμφανίζεται σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.

Και τέλος, κινδυνεύουμε η συζήτηση να περιοριστεί σε μια πασαρέλα υποψηφίων.

Δείτε την Αθήνα: η πόλη δοκιμάζεται από παλιές και νέες προκλήσεις κι εμείς μιλάμε για το lifestyle του ζεύγους Πατούλη. Πώς θα αναπτύξουμε στρατηγικές για τις πόλεις μας;

Το airbnb αλλάζει την οικιστική ανάπτυξη και χρήση ολόκληρων περιοχών κι εμείς συζητάμε με όρους περασμένων δεκαετιών.

● Ο τρέχων πολιτικός διάλογος επιτρέπει αισιοδοξία;

Ορισμένες φορές νομίζει κανείς ότι ζούμε στα ‘80s. Ρέπλικες του «Κάτω η χούντα του ΠΑΣΟΚ» απέναντι σε έναν ρετουσαρισμένο νεοαυριανισμό.

Ούτε η κουβέντα μνημόνιο-αντιμνημόνιο αρκεί πια για τα κρίσιμα επίδικα: Πώς θα στηρίξουμε τους πιο αδύναμους, πώς θα κινηθούμε σε ένα διεθνές περιβάλλον ιδιαίτερα ασταθές;

Ποιο εν τέλει θα είναι το αυριανό μας εθνικό αφήγημα; Η χώρα σήμερα προσπαθεί να βγει από μια κρίση χρέους και ύφεσης που ισοδυναμεί με εθνική καταστροφή. 200 χρόνια από την Επανάσταση, 100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή.

Πώς θα κοιτάξουμε μπροστά, με ποιους όρους θέλουμε αυτό το κράτος να μπει στην 3η εκατονταετία του; Αυτή είναι η συζήτηση που καλούμαστε να κάνουμε.

! Περισσότερα το Σάββατο, στις 11 π.μ. στο Polis Art Cafe, στο αίθριο του Αρσακείου Μεγάρου (Πεσμαζόγλου 5).

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας