Η έρευνα στην υπηρεσία της διατροφής

bigpicnic.jpg

Από αριστερά: Ανδρέας Οικονόμου, Ελενα Σκορδίλη, Δημήτρης Φωτάκης, Μιχάλης Γεωργάρας, Κατερίνα Γρηγοριάδου, Ελένη Μαλούπα, Μαντώ Λάζαρη Ελένη Μαλούπα Από αριστερά: Ανδρέας Οικονόμου, Ελενα Σκορδίλη, Δημήτρης Φωτάκης, Μιχάλης Γεωργάρας, Κατερίνα Γρηγοριάδου, Ελένη Μαλούπα, Μαντώ Λάζαρη Ελένη Μαλούπα

H Ελλάδα έχει τις δικές της υπερτροφές, έχει αξιόλογες καλλιέργειες και εξαίρετα διατροφικά προϊόντα εταιρειών που επιχειρούν στον πρωτογενή τομέα έχοντας ως βάση τους την υπεύθυνη έρευνα και καινοτομία, επενδύοντας, χρησιμοποιώντας και συνεισφέροντας ταυτοχρόνως στη διατήρηση των φυτογενετικών πόρων της χώρας.

Αυτό ήταν το ουσιαστικό μήνυμα που θέλησαν να περάσουν στον κόσμο, κατά την διάρκεια της έκθεσης DETROP, στο πλαίσιο της Helexpo που διεξάχθηκε στις αρχές του Μαρτίου στη Θεσσαλονίκη, οι υπεύθυνοι του ευρωπαϊκού ερευνητικού προγράμματος BigPicnic στην Ελλάδα, που είναι ο Ελληνικός Γεωργικός Οργανισμός ΔΗΜΗΤΡΑ και ο Βαλκανικός Βοτανικός Κήπος Κρουσσίων.

Το πρόγραμμα αφορά την επισιτιστική ασφάλεια και διενεργείται στο πλαίσιο του ερευνητικού έργου για την Υπεύθυνη Ερευνα και την Καινοτομία Horizon 2020, το μοναδικό που «τρέχει» αυτή την περίοδο στην Ελλάδα.

Συμμετέχουν δε δεκαπέντε Βοτανικοί Κήποι από όλη την Ευρώπη, συν ένας από την Ουγκάντα, καθώς και πέντε οργανισμοί, με συντονιστή όλων τους Botanic Garden Conservation International.

Μαζί με τον ΕΛΓΟ, στο ίδιο περίπτερο, τέσσερις συνεργαζόμενες μαζί τους εταιρείες Ελλήνων καλλιεργητών εξέθεταν τα προϊόντα τους, που είναι αποτέλεσμα έρευνας και μεταξύ τους συνεργασίας με τη σύμπραξη και του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης (Τομέας Φαρμακογνωσίας).

Η δρ Αικατερίνη Γρηγοριάδου, ιδιοκτήτρια των φυτωρίων «Μύρτις», ο δρ Νίκος Κρημνιανιώτης της krimfarm, που το ελαιόλαδό του φέρει ισχυρισμό υγείας, ο Μιχάλης Γεωργάρας, της εταιρείας Aetheleon, που παράγει αποκλειστικά υψηλής προστιθέμενης αξίας αιθέριο έλαιο ρίγανης και ο κ. Θόδωρος Σκυλακάκης, της εταιρείας Novel Tradition Foods, με προϊόν κρίταμου.

Περιμένοντας να μιλήσουμε με την υπεύθυνη του ερευνητικού προγράμματος δρα Ελένη Μαλούπα, πήραμε τις πρώτες πληροφορίες από τα ενημερωτικά φυλλάδια όπως τι σημαίνει επισιτιστική ασφάλεια.

Μαθαίνουμε λοιπόν ότι «επισιτιστική ασφάλεια σημαίνει πρόσβαση όλων των ανθρώπων ανά πάσα στιγμή σε επαρκή, ασφαλή, θρεπτικά τρόφιμα για να διατηρήσουν μια υγιή και δραστήρια ζωή. Η έννοια της επισιτιστικής ασφάλειας περιλαμβάνει τη φυσική και οικονομική πρόσβαση σε τροφή που ικανοποιεί τις διατροφικές ανάγκες των ανθρώπων, καθώς και τις διατροφικές προτιμήσεις τους».

Ξεκάθαρα αποτυπώνονταν και οι στόχοι του ερευνητικού προγράμματος στην πρόταση:

«Επηρεάστε τις αποφάσεις των φορέων πολιτικής, την πορεία της έρευνας και το σκεπτικό της βιομηχανίας τροφίμων».

Πώς θα επιτευχθεί αυτό;

«Με την ενεργή συμμετοχή του κοινού σε θέματα επισιτιστικής ασφάλειας τροφίμων μέσω διαδραστικών δραστηριοτήτων, καθώς και με τη συνδημιουργία νέων, προσιτών μηχανισμών για την αλληλεπίδραση και τη συνεργασία μεταξύ του κοινού, των φορέων και των ερευνητών. Ταυτόχρονα, μέσα από όλες αυτές τις διαδικασίες, θα αναδειχθούν και οι Ευρωπαϊκοί Βοτανικοί Κήποι ως κέντρα προώθησης του διαλόγου και της συνδημιουργίας».

Ελένη Μαλούπα

«Θέλω να προστατευτούν τα ελληνικά φυτά δίνοντας στον Ελληνα αγρότη ανταγωνιστικό πλεονέκτημα»

Ελένη Μαλούπα
● Τι θελήσατε να πετύχετε με τη συμμετοχή σας στην έκθεση Detrop;

Ο Βαλκανικός Βοτανικός Κήπος Κρουσσίων συμμετέχει στο πρόγραμμα BigPicnic από την πλευρά της Ελλάδας.

Το BigPicnic είναι ένα πρόγραμμα που αξιοποιεί τη γνώση του επιστήμονα και προσπαθεί να αποτυπώσει την άποψη όλων των εμπλεκομένων σε θέματα διατροφής.

Ξεκινώντας δηλαδή από τους ενδιαφερόμενους φορείς (π.χ. επιχειρηματίες) και φτάνοντας μέχρι τους τελικούς ωφελούμενους, που δεν είναι άλλοι από τους καταναλωτές.

Αυτό το πετυχαίνουμε μέσα από δραστηριότητες όπως είναι οι συμμετοχές σε εκθέσεις και στα καφέ της επιστήμης, όπου μέσα από διαδραστικά παιχνίδια, προσπαθούμε να γνωρίσουμε στον καταναλωτή ή στον επιχειρηματία, τι συμβαίνει γύρω από τα ελληνικά αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά αλλά και τους μικρούς καρπούς, αυτά που εμείς ονομάζουμε και θεωρούμε τις ελληνικές υπερτροφές.

Η συμμετοχή μας στην έκθεση ήταν μια καλή ευκαιρία για να συνδυάσουμε αυτό που κάνουμε ως ΕΛΓΟ αλλά και ως βοτανικός κήπος, σε θέματα τεκμηριωμένης μεταφοράς της εφαρμοσμένης έρευνας και της καινοτομίας, τα οποία ενισχύουν τον επιχειρηματία και προστατεύουν τον καταναλωτή σε θέματα διατροφής.

Αυτός είναι ο στόχος μας στο πρόγραμμα BigPicnic.

Να μπορέσουμε δηλαδή να μεταφέρουμε την πληροφορία και να δημιουργήσουμε μαζί με τον ενδιαφερόμενο επαγγελματία αλλά και τον καταναλωτή το προϊόν που αυτός επιθυμεί και ταυτόχρονα του κάνει καλό.

Επικεντρωνόμαστε σε συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού, σε αυτούς που δεν μπορούν να αποφασίσουν για την τροφή τους.

Αυτό σημαίνει ότι απευθυνόμαστε στα παιδιά, στους ασθενείς, σε ηλικιωμένους, στρατιώτες, φυλακισμένους, στους κοινωνικά και οικονομικά αδύναμους ανθρώπους δηλαδή.

Τελικός σκοπός μας είναι να επηρεάσουμε αυτούς οι οποίοι αποφασίζουν για το τι θα φάνε αυτές οι ομάδες του πληθυσμού.

Στην περίπτωση π.χ. των μαθητών, στόχος μας είναι οι γονείς, οι δάσκαλοι, αυτοί που έχουν τα κυλικεία, οι επιχειρηματίες.

Σκεφτήκαμε λοιπόν ότι η Detrop ήταν η ευκαιρία για την παρουσίαση των αποτελεσμάτων της έρευνας και της συνεργασίας μας με τον επιχειρηματικό κόσμο, παρουσιάζοντας από κοινού τα τελικά προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας που δημιουργήθηκαν, τα οποία πράγματι μπορούν να ενισχύσουν τη διατροφή αλλά και την υγεία του πολίτη.

● Σε τι αφορά η συνεργασία σας με την κάθε μία εταιρεία που συνυπήρξατε στην έκθεση; Μπορείτε να μας εξηγήσετε τον τρόπο συνεργειών;

Μία από τις συνεργάτιδές μας αλλά και επιχειρηματίας είναι η Κατερίνα Γρηγοριάδου, διδάκτωρ σε θέματα πολλαπλασιαστικού υλικού, ιδιοκτήτρια των φυτωρίων Μύρτις, η οποία εκτός από την αναπαραγωγή πιστοποιημένου πολλαπλασιαστικού υλικού παράγει και αιθέρια έλαια, ταυτόχρονα όμως λειτουργεί και ως σύμβουλος σε επιχειρήσεις του αγροδιατροφικού τομέα.

Ενας ακόμη συνεργάτης μας είναι ο κ. Νίκος Κρημνιανιώτης, διδάκτωρ μαθηματικός, που ανάμεσα σε άλλες δραστηριότητες είναι και βιολογικός ελαιοπαραγωγός.

Το λάδι είναι μία από τις βασικές μας τροφές, η οποία μπορεί να εμπλουτιστεί με την προσθήκη αιθέριων ελαίων, σε γεύση, σε άρωμα αλλά κυρίως σε ιδιότητες οι οποίες είναι ωφέλιμες (έχουν αντιοξειδωτική και αντιμικροβιακή δράση), δημιουργώντας έτσι ένα νέο προϊόν υψηλής αξίας.

Στην έκθεση παρουσιάστηκαν τα νέα προϊόντα του, που είναι αποτέλεσμα των τελευταίων ερευνών μας.

Εμείς ενισχύουμε το λάδι του, Liva oil, που φέρει ισχυρισμό υγείας, με αιθέρια έλαια. Δουλέψαμε το θυμάρι, το κρίταμο, τη ρίγανη, το φασκόμηλο και το δεντρολίβανο.

Η τρίτη εταιρεία είναι η Novel Tradition Foods, μια εταιρεία με την οποία συνεργαστήκαμε έμμεσα.

Τους προσφέραμε τη δυνατότητα της εύρεσης ταυτοποιημένου πολλαπλασιαστικού υλικού, πήραν δηλαδή από εμάς το μητρικό υλικό κρίταμου κι έγινε μαζική αναπαραγωγή του μέσω των φυτωρίων «Μύρτις».

Το φυτικό αυτό υλικό μεταφυτεύτηκε σε αγρούς της εταιρείας, στην περιοχή της Ηλείας και της Ζακύνθου.

Η εταιρεία, πάλι με δική μας πρόταση, συνεργάστηκε με το εργαστήριο τεχνολογίας τροφίμων του ΑΠΘ και πραγματοποιήθηκαν πειράματα παστερίωσης του φυτικού υλικού και μέτρησης των ποιοτικών του χαρακτηριστικών για τυποποίηση και συσκευασία, ώστε να μπορέσει να εξαχθεί.

Δημιουργήθηκε λοιπόν μια σειρά με τέτοιες συσκευασίες, μία σε καθαρή ποσότητα κρίταμου των 800 γραμμαρίων για χονδρική χρήση και μια για λιανική χρήση, στα 90 γραμμάρια καθαρού βάρους, που ήδη εξάγονται και διοχετεύονται σε μεγάλα σούπερ μάρκετ της χώρας.

Ταυτόχρονα, με τη συνεργασία της εταιρείας Vessel Essential Oils που κάνει αποστάξεις, δημιουργήθηκε και το αιθέριο έλαιο του κρίταμου, το οποίο προωθείται στο εξωτερικό σε πολύ καλή τιμή (χρησιμοποιείται στην κοσμετολογία και στη βιομηχανία τροφίμων).

Και τέλος, ένας από τους καινούργιους μας συνεργάτες τα τελευταία δύο χρόνια είναι η εταιρεία Aetheleon, του κ. Mιχάλη Γεωργάρα, ο οποίος ασχολείται αποκλειστικά με την καλλιέργεια ρίγανης.

Ο στόχος της έρευνας που κάνουμε είναι η χρήση των δεδομένων φυλλοδιαγνωστικής, αναλύσεων εδάφους και αναλύσεων των ποιοτικών αλλά και των ποσοτικών χαρακτηριστικών της ρίγανης και του παραγόμενου ριγανέλαιου που καλλιεργείται στον αγρό του.

Να πώς γίνεται αυτό:

Παίρνοντας στοιχεία, με τη βοήθεια αισθητήρων και μετρήσεων στον αγρό, σε συνεργασία με τους δρ Φραντζή Παπαδόπουλο και κ. Ειρήνη Μεταξά στο Ινστιτούτο Εδαφοϋδατικών Πόρων του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, με το Εργαστήριο Γεωργίας του ΑΠΘ με τον ομότιμο καθηγητή κ. Ηλία Ελευθεροχωρινό και τον επίκουρο καθηγητή κ. Γεώργιο Μενεξέ.

Στην περίπτωση της Aetheleon, αυτό που θέλουμε είναι να παράξουμε αιθέριο έλαιο υψηλής ποιότητας και με ποσοστό σε καρβακρόλη - που είναι το δραστικό συστατικό της ρίγανης- πάνω από 80%, έτσι ώστε το προϊόν του αυτό να έχει υψηλή προστιθέμενη αξία.

Δημιουργούμε λοιπόν προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας που γίνονται σε συνεργασία με την κ. Μαντώ Λάζαρη, αναπληρώτρια καθηγήτρια Φαρμακογνωσίας - Φαρμακολογίας στο εργαστήριο του ΑΠΘ, τα οποία έχουν εξαιρετικές ιδιότητες.

Ολη αυτή η ομάδα των επιστημόνων, επεξεργάζεται τα πραγματικά δεδομένα της καλλιέργειας και των παραγόμενων προϊόντων, με τελικό στόχο τη δημιουργία ενός software, το οποίο να υποστηρίζει καλλιέργειες αρωματικών/φαρμακευτικών φυτών.

● Πώς θα φτάσουν στις ευαίσθητες ομάδες πληθυσμού τα προϊόντα για τα οποία μας μιλάτε;

Εδώ αξιοποιείται το πρόγραμμα BigPicnic. Ολοι αυτοί και πολλοί ακόμη που συνεργαζόμαστε είναι, εν δυνάμει, βοηθοί μας.

Τι θα κάνουμε λοιπόν; Θα χρησιμοποιήσουμε όλη αυτή τη γνώση και θα καταλήξουμε σε τελικά προϊόντα μέσα από case studies (μελέτες περίπτωσης).

Κάθε μελέτη περίπτωσης που σχεδιάζουμε να κάνουμε, την ξεκινάμε με μια απαραίτητη διαδικασία που για εμάς είναι η εκπαίδευση και η κατάρτιση.

Ετσι οργανώσαμε ενημερωτικές ημερίδες με τους υπεύθυνους των ΚΠΕ, τους σχολικούς συμβούλους και τους καθηγητές πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, με θέμα την επισιτιστική ασφάλεια.

Στη συνέχεια όλοι αυτοί με τη βοήθεια μας μπορούν να υλοποιήσουν προγράμματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, δημιουργώντας κήπους με αρωματικά φυτά στον χώρο των σχολείων.

Αυτό μπορεί να γίνει σε σχολεία με αντιθέσεις, όπου π.χ φοιτούν κυρίως παιδιά μειονοτήτων και, αντίστοιχα, παιδιά υψηλής κοινωνικής στάθμης.

Κατόπιν με τη βοήθεια επιχειρηματιών και τη συνεργασία, συν-δημιουργία θα έλεγα καλύτερα, γονέων και μαθητών θα φτιάξουμε προϊόντα που μπορούν να τα καταναλώσουν.

Επομένως, στόχος μας είναι να εκπαιδεύσουμε και να ευαισθητοποιήσουμε, μαζί με τα παιδιά, αυτούς που αποφασίζουν τι θα φάνε τα παιδιά - γονείς, δασκάλους και κυλικεία.

Ετσι θα δημιουργήσουμε γέφυρες επικοινωνίας με αυτές τις ευαίσθητες ομάδες. Ηδη στην πρώτη συνάντηση, είχαμε τη συμμετοχή εβδομήντα και πλέον καθηγητών από περισσότερα από τριάντα δημοτικά σχολεία, που δεν είναι μικρός αριθμός.

Το ίδιο συνέβη μέσα από δραστηριότητες, όπως αυτή της συμμετοχής μας στο παρατηρητήριο του αντιοξειδωτικού στρες, στην detrop.

Εκεί, αντί διαλείμματος, κάναμε ένα παιχνίδι γευσιγνωσίας. Σερβίραμε ελληνικά ροφήματα της ελληνικής εταιρείας Aromateaca του κ. Ιωάννη Ζαλίδα (καλλιεργεί, μεταποιεί και τυποποιεί αρωματικά φυτά), ετοιμάσαμε καναπεδάκια με χειροποίητο ψωμί, αλείμματα τυριών και προσθέσαμε ένα χαρακτηριστικό αρωματικού φυτού, σε συνεργασία με την ΚΟΙΝΣΕΠ ΟΙΚΑΔΕ και τον κ. Μιχάλη Αλμπάνογλου, που είναι συνεργάτης και μας συνδράμει εθελοντικά πάντα στις δραστηριότητές μας.

Ζητήσαμε από τον κόσμο, δοκιμάζοντάς τα, να συμμετάσχει σε ένα παιχνίδι μέσα από μια εφαρμογή σε τάμπλετ και να βρει για ποιο αρωματικό φυτό πρόκειται, κερδίζοντας και βραβεία. Ταυτόχρονα μοιράσαμε και ενημερωτικά φυλλάδια.

Ακόμη, σκεφτόμαστε να δημιουργήσουμε ένα νέο προϊόν, όπως είναι η μπάρα ενέργειας.

Μπορεί να χρησιμοποιήσουμε σαν βάση, είτε τα σιτηρά είτε το ρύζι, θα έχει κάποια ισχυρά συστατικά όπως το ελαιόλαδο με αιθέρια έλαια, θα έχει κάποια δρόγη ή μικρούς καρπούς, π.χ. αγριοτριαντάφυλλο ή τσάπουρνο.

Θα φτιάξουμε λοιπόν μια «βόμβα ενέργειας» θα μπορούσα να πω, που μπορεί να ενισχύσει εύκολα και γρήγορα π.χ. τον μαθητή προκειμένου να αντεπεξέλθει στο πρόγραμμά του.

Και θα είναι κάτι εύγευστο, που θα του αρέσει, θα τρώγεται γρήγορα και θα μεταφέρεται εύκολα.

Στο εγχείρημα, μπορεί να συνεισφέρει λοιπόν με την άποψή του, τι θέλει και πώς το θέλει, γινόμενος έτσι αρωγός της όλης δράσης.

Αυτός θα είναι στην προκειμένη περίπτωση, ο συνδημιουργός, που είναι η όλη ουσία του προγράμματος Big Picnic, που μιλάει για co-creation, για συν-δημιουργία δηλαδή και μάλιστα υποχρεωτικά.

Γιατί σου λέει αν θα κάνεις κάτι μαζί με τον άλλον, έχεις περισσότερες πιθανότητες να το χρησιμοποιήσει.

Αλλιώς, θα πρέπει να αναλώσεις πάλι κόπο και χρόνο σε διαφημιστικές καμπάνιες για να το πετύχεις.

● Αν θελήσουμε να κάνουμε μια απαρίθμηση των υπερτροφών που συστήνετε ως ελληνικές, ποιες θα ήταν αυτές;

Πρέπει να σημειωθεί ότι επίσημος ορισμός για την έννοια «υπερτροφή», δεν υπάρχει.

Μια τροφή χαρακτηρίζεται άτυπα ως «υπερτροφή», όταν συγκεντρώνει πλήθος ευεργετικών συστατικών (θρεπτικών και μη), τα οποία ο ανθρώπινος οργανισμός μπορεί να τα απορροφήσει ή και να τα αξιοποιήσει προς όφελός του.

Υπό αυτή την έννοια και δεδομένου ότι πλήθος από επιστημονικές μελέτες αποδεικνύουν σήμερα τη σύσταση, τη βιολογική δράση, τα οφέλη και την ευεργετική επίδραση των ελληνικών αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών στον ανθρώπινο οργανισμό, τα βρώσιμα τμήματα αυτών των φυτών θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως «σύγχρονες υπερτροφές».

Στο ημερολόγιο μας φέτος, του Βαλκανικού Βοτανικού Κήπου Κρουσσίων, κάθε μήνας αντιστοιχεί και σε μια ελληνική υπερτροφή, όπου με κείμενό της η κ. Μαντώ Λάζαρη περιγράφει τις ιδιότητες τους.

Ομως, είναι και το ελαιόλαδο όπως προανέφερα, είναι η φέτα ή το μανούρι που μέσα του θα βάλω το αρωματικό φυτό και θα το προσφέρω, είναι το ψωμάκι ή το μπισκότο, στα οποία πάλι μέσα τους θα βάλω ή το αρωματικό φυτό ή τον καρπό.

● Επιμένετε στα δικά μας ελληνικά αυτοφυή φυτά. Γιατί; Από μια τάση ελληνικότητας;

Εγώ επιμένω στα ελληνικά προϊόντα θέλοντας να βοηθήσω, πρώτον, την αγροτική ανάπτυξη, δεύτερον, τη χώρα μου, τρίτον, τον Ελληνα αγρότη, τέταρτον, τον Ελληνα επιχειρηματία.

Να μην έχει να ανταγωνιστεί την Κίνα, την Ασία, την Ινδία κ.ά. με τις καλλιέργειες γκότζι μπέρι, αρώνιας και ιπποφαούς, που προωθούνται έντονα σαν οι μόνες υπερτροφές.

Πρακτικά δηλαδή, επιμένοντας στα ελληνικά αυτοφυή φυτά, αφενός θέλω να προστατευτούν τα ελληνικά είδη μέσα από τη χρήση τους - που δεν έχουν αυτή τη στιγμή πολύ συγκεκριμένο τρόπο προστασίας -, δίνοντας ταυτόχρονα τη δυνατότητα σε αυτόν ο οποίος τα αξιοποιεί να έχει ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Διότι δεν υπάρχουν πουθενά αλλού αυτά.

Γι’ αυτό και ξεκινάμε από την αρχή, δημιουργώντας πολλαπλασιαστικό υλικό, δίνοντας μητρικά φυτά.

Γιατί μπορεί κάποιος να θέλει να προχωρήσει σε τέτοιες καλλιέργειες και από την μία να μη βρίσκει πολλαπλασιαστικό υλικό και στο τέλος, μάλιστα, να μην ξέρει πώς και πού θα το διαθέσει.

Πρέπει λοιπόν να ευαισθητοποιήσουμε το κοινό, να ενημερώσουμε τον κόσμο για να ξέρει τι να ζητά. Κάποια στιγμή πρέπει η έρευνα να έχει ουσιαστικό αποτέλεσμα.

*τακτική ερευνήτρια, διευθύντρια Ινστιτούτου Γενετικής Βελτίωσης & Φυτογενετικών Πόρων, ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ

Κατερίνα Γρηγοριάδου*

«Το φυτογενετικό υλικό που έχουμε στον τόπο μας είναι θησαυρός»

«Η μόνη σχέση που έχουμε μεταξύ μας οι εταιρείες που συμμετείχαμε στην έκθεση είναι ότι τα προϊόντα τα οποία προβάλλαμε είναι αποτελέσματα έρευνας που είναι συνδεδεμένα με το Ινστιτούτο Γενετικής Βελτίωσης και Φυτογενετικών Πόρων και προέρχονται από ελληνικά φυτά τα οποία διατηρούνται τα περισσότερα σε συλλογές του Βαλκανικού Βοτανικού Κήπου Κρουσσίων.

Από εκεί, με διαδικασίες καταγεγραμμένες και νόμιμες μπορούν να τα πάρουν παραγωγοί και φυτωριούχοι για περαιτέρω πολλαπλασιασμό.

Μέσα από αυτή τη διαδικασία έχουμε πάρει κι εμείς ως "Μύρτις" πολλαπλασιαστικό υλικό, το έχουμε αναπαραγάγει και το έχουμε παραδώσει παραπέρα για καλλιέργεια.

Η συνεργασία μας αφορά κυρίως αρωματικά, φαρμακευτικά φυτά της ελληνικής χλωρίδας που, σημειωτέον, πολλά από αυτά είναι και μοναδικά.

Ως "Μύρτις" έχουμε παράγει και αιθέρια έλαια τα οποία, π.χ., έχει χρησιμοποιήσει ο κ. Κρημνιανιώτης, για να αρωματίσει τα health claim ελαιόλαδά του.

Στον κ. Γεωργάρα και στη Novel Tradition Foods παρείχαμε το πιστοποιημένο πολλαπλασιαστικό υλικό, ρίγανη και κρίταμο αντίστοιχα.

Βέβαια και σαν ερευνήτρια, έχω συμμετάσχει στη δημιουργία πολλών από αυτά τα προϊόντα. Για μένα μπορώ να πω ότι αυτή η αλυσίδα συνεργειών, είναι ο ορισμός της εφαρμοσμένης έρευνας.

Τώρα, όσον αφορά τις ελληνικές υπερτροφές που παρουσιάστηκαν στην ανοιχτή διαδραστική συζήτηση με το κοινό, από την αναπληρώτρια καθηγήτρια Φαρμακογνωσίας του ΑΠΘ, κ. Μαντώ Λάζαρη και τον ειδικό συστηματικό βοτανικό, στο βιολογικό τμήμα του ΑΠΘ, κ. Ν. Κρίγκα.

Θελήσαμε σε αυτή την εκδήλωση να τονίσουμε ότι υπερτροφές δεν είναι μόνο το γκότζι μπέρι, το ιπποφαές ή κάποια άλλα ξενόφερτα είδη που προωθούνται και που πολλές φορές δεν μπορούν να προσαρμοστούν ούτε στις συνθήκες της χώρας μας, αλλά ούτε και στους οργανισμούς μας.

Αντίθετα υπάρχουν ελληνικές υπερτροφές που τις χρησιμοποιούσαμε από αρχαιοτάτων χρόνων, που τρεφόμασταν με αυτές, που είναι πολύ ανώτερες σε θρεπτική αξία κι επιπλέον, είναι προσαρμοσμένες στον τόπο μας και μπορούν να καλλιεργηθούν με επιτυχία.

Είναι δηλαδή συμβατές με τη βιολογία του ντόπιου πληθυσμού, με τις συνήθειές του, με τα έθιμά του.

Και από αυτές μπορούν να προέλθουν προϊόντα άριστης ποιότητας, καινοτόμα. Το λάδι, τα αιθέρια έλαια από μια μεγάλη γκάμα αρωματικών φυτών, το κρίταμο, το χαρούπι που το είχαμε παρεξηγημένο, είναι μερικές από τις ελληνικές υπερτροφές.

Σκοπός μας είναι το κοινό να καταλάβει ότι το γενετικό υλικό που έχουμε στον τόπο μας και στα χέρια μας είναι πολυτιμότερο από κάθε άλλο ξενόφερτο είδος και μπορεί να δώσει καινοτόμα προϊόντα».

*φυτώρια «Μύρτις», γεωπόνος - βιοτεχνολόγος / σύμβουλος έρευνας επιχειρήσεων αγροδιατροφικού τομέα

Νίκος Κρημνιανιώτης

«Τα αρωματισμένα ελαιόλαδα με αιθέρια έλαια αποκτούν προστιθέμενη αξία»

Ο Νίκος Κρημνιανιώτης διατηρεί ελαιώνα κορωνέικης ποικιλίας, στην περιοχή Αριοχώρι Μεσσηνίας, τον οποίο καλλιεργεί υπό τις αρχές της βιολογικής γεωργίας.

Το λάδι του, Liva oil, με τέσσερις διαφορετικές ποσοστώσεις πολυφαινολών, φέρει ισχυρισμό υγείας(health claim), που σημαίνει ότι μπορεί να καταναλωθεί και ως φάρμακο, αφού αποδεδειγμένα έχει καρδιοπροστατευτικές ιδιότητες.

Μια πιστοποίηση που απέκτησε έπειτα από συνεργασία (μελέτες και αναλύσεις) με το εργαστήριο του κ. Μαγιάτη, στη Φαρμακευτική Σχολή του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

«Συμμετείχαμε στην έκθεση Detrop με δύο ομάδες προϊόντων. Η μία ήταν τα health claim ελαιόλαδά μας και η δεύτερη, τα αρωματισμένα με διάφορα αιθέρια έλαια, health claim ελαιόλαδα.

Με αιθέριο έλαιο ρίγανης, δεντρολίβανου, θρούμπι, κρίταμου. Κάναμε δρώμενα γευσιγνωσίας, προσφέροντας στους επισκέπτες ψωμί και φέτα, αρτυσμένα με τα ελαιόλαδα μου.

Προς το παρόν τα αρωματισμένα ελαιόλαδα δεν έχουν βγει στο εμπόριο. Φυσικά έχουμε το βλέμμα στραμμένο στις εξαγωγές.

Μάλιστα, με το τμήμα Φαρμακογνωσίας του ΑΠΘ συμφωνήσαμε να ξεκινήσουμε μία έρευνα για το πόση προστιθέμενη αξία μπορούμε να πετύχουμε στα αρωματικά ελαιόλαδα που φέρουν και ισχυρισμό υγείας (health claim)».

*Krimfarm

Μιχάλης Γεωργάρας

«Η ελληνική ρίγανη είναι κατοχυρωμένο brand name»

Aethelon
«Εγώ καλλιεργώ βιολογικά ελληνική ρίγανη (Origanum vulgare ssp. hirtum) και παράγω πάλι με βιολογικό τρόπο, αιθέριο έλαιο ρίγανης, στο αποστακτήριο της εταιρείας Vessel Essential Oils.

Φέτος απόσταξα και φρέσκια αλλά και ξηρή δρόγη, προκειμένου να εντοπίσουμε τυχόν διαφορές, που όμως τελικά δεν είναι σημαντικές.

Καλλιεργώ σε δύο κτήματα, συνολικά τεσσεράμισι στρεμμάτων, ένα στην Περιστερά Θεσσαλονίκης κι ένα πάνω από τον Λαγκαδά, στην Οσσα, περί τα δεκαπέντε χιλιάδες φυτά, εκ των οποίων όμως τα δέκα χιλιάδες είναι ακόμη νεαρά.

Αυτό σημαίνει ότι, η παραγωγή μου δεν έχει φτάσει ακόμη στο μέγιστο των δυνατοτήτων της.

Ετσι, από τη φετινή συγκομιδή, πήρα γύρω στα επτά λίτρα αιθέριου ελαίου.

Το προϊόν μου είναι δύο μήνες περίπου που έχει βγει στο εμπόριο, ως aetheleon, συσκευασμένο, με οδηγίες χρήσης σε αγγλικά και γερμανικά, σε δύο μεγέθη, των 5 και 10ml.

Ολος ο σχεδιασμός έχει στηθεί με εξαγωγικό προσανατολισμό.

Ηδη η πρώτη εξαγωγή έγινε στη Γερμανία κι έχω κάποιες προτάσεις από την Ολλανδία.

Στην Ελλάδα είμαι πολύ προσεκτικός για το πού θα το διαθέσω, γιατί το αιθέριο έλαιο ρίγανης που παράγω δεν είναι απλά ένα ακόμη αιθέριο έλαιο ρίγανης, είναι ένα έλαιο που είναι βασισμένο σε επιστημονική έρευνα.

Η κύρια χρήση του φυσικά είναι αρτυματική, είτε π.χ. σε φακές είτε σε σαλάτες.

Επειδή όμως έχει και πιστοποίηση από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (USFDA) σαν πόσιμο υλικό, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε αγωγή ως φυσικό αντιβιοτικό και βέβαια πάντα μιλάμε για μία σταγόνα, όχι παραπάνω.

Εξ αρχής ήθελα να καλλιεργήσω αποκλειστικά ελληνικά φυτά.

Κατέληξα στα αρωματικά/ φαρμακευτικά και ειδικά στην καλλιέργεια ρίγανης, γιατί το φυτό έχει ήδη κατοχυρωμένο brand name σαν ελληνική ρίγανη.

Δεν χρειάζεται να κάνεις κάτι για να τη βάλεις στην αγορά».

*Aetheleon

Ελληνικές υπερτροφές

Κρίταμο

 Κάπαρη / Capper (Capparis spinosa aggr.)

 Κρίταμο / Rock samphire (Crithmum maritimum

 Καρπός αγριοτριαντα- φυλλιάς / Dog-rose (Rosa canina)

 Δίκταμος / Dittany of Crete (Origanum dictamnus)

 Φασκομηλιές / Sages (Salvia spp.)

 Μελισσόχορτο Lemon balm, Melissa (Melissa officinalis)

 Κράνα / Cornelian cherries (Cornus mas)

 Τσάι βουνού Greek Mountain Tea (Sideritis spp.)

 Ρούδι ή σουμάκι Soumac (Rhus coriaria)

 Κρόκος / Saffron (Crocus sativus)

 Χαρούπι / Carob (Ceratonia siliqua)

 Μαστίχα / Chios mastic (Pistacia lentiscus var. chia)

Το efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες του έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας