«Η δουλειά των πολιτικών είναι να κρύβουν θέματα, η δική μας να τα αποκαλύπτουμε»

20-1-630x420.jpg

Χάνι ελ Κοναγιέσι,  επικεφαλής της παραγωγής ειδήσεων του αγγλόφωνου Χάνι ελ Κοναγιέσι

Αποστολή στην Ντόχα

Συνάντησα τον Χάνι ελ Κοναγιέσι στα κεντρικά γραφεία του Αλ Τζαζίρα στην Ντόχα, μετά από πολύ αυστηρό έλεγχο ασφαλείας.

Είχε μόλις διαρρεύσει η απαίτηση της Σαουδικής Αραβίας να κλείσει το τηλεοπτικό δίκτυο του Αλ Τζαζίρα και ο επικεφαλής της παραγωγής ειδήσεων του αγγλόφωνου σταθμού μόλις είχε βγει από μια σύσκεψη.

Οχι, δεν υπάρχει περίπτωση να κλείσουμε, μου είπε και τόνισε πως οι δημοσιογράφοι του σημαντικότερου αραβικού τηλεοπτικού δικτύου στον κόσμο έλαβαν εντολή να συνεχίσουν να κάνουν τη δουλειά τους, όπως πάντα.

«Η ανεξάρτητη δημοσιογραφία ενοχλεί. Κάποιοι θέλουν να σιγήσουμε, αλλά δεν θα τα καταφέρουν», μου είπε, ενώ στο εντυπωσιακό και υπερσύγχρονο στούντιο, δίπλα μας, άρχιζε ακόμη ένα δελτίο ειδήσεων.

Το κτίριο που στεγάζει το αραβόφωνο Αλ Τζαζίρα, στην Ντόχα Το κτίριο που στεγάζει το αραβόφωνο Αλ Τζαζίρα, στην Ντόχα |

• Ξαφνιαστήκατε ως δημοσιογραφικός οργανισμός από την κρίση στον Κόλπο και το εμπάργκο;

Οι περισσότεροι το περιμέναμε, βλέπαμε την ένταση να μεγαλώνει, εδώ και καιρό κάτι δεν πήγαινε καλά στην περιοχή. Βεβαίως, σοκαριστήκαμε από την οξύτητα και τη χρονική στιγμή.

Καταλάβαμε ότι κάτι σημαντικό συμβαίνει όταν έγινε η κυβερνο-επίθεση κατά του Κατάρ, που το εκτιμήσαμε όχι ως μια προσωπική πρωτοβουλία ενός άγνωστου χάκερ, αλλά ως μια καλά ενορχηστρωμένη εκστρατεία.

Οποιος παρακολουθεί τις εξελίξεις στην περιοχή κατάλαβε επίσης ότι κάτι θα συμβεί μετά την επίσκεψη του Τραμπ στη Σαουδική Αραβία.

• Πώς επηρέασε αυτή η κρίση το κανάλι;

Μόλις βγήκα από μια σύσκεψη - μπορώ να σας πω ότι η δουλειά μας συνεχίζεται κανονικά. Business as usual. Για εμάς, αυτή η κρίση, παρόλο που βρισκόμαστε στο επίκεντρό της, είναι ένα δημοσιογραφικό θέμα και η δουλειά μας είναι να καλύπτουμε τις ειδήσεις.

Δεν είμαστε κρατικό κανάλι του Κατάρ. Δεν είμαστε εδώ για να παίρνουμε το μέρος της κυβέρνησης.

Φυσικά, βρισκόμαστε σε μια ιδιαίτερη θέση, καθώς έχουμε την έδρα μας στην Ντόχα. Το κοινό αναμένει από εμάς να του μεταδώσουμε τι συμβαίνει, το υπόβαθρο, πέρα από την είδηση.

Είμαστε διεθνές ειδησεογραφικό τηλεοπτικό δίκτυο και μεταδίδουμε ένα σημαντικό θέμα. Αν δεν ήταν το Κατάρ και ήταν το Κουβέιτ ή το Ομάν στο επίκεντρο, θα το καλύπταμε με τον ίδιο τρόπο.

Εχουμε μια πολύ κοσμοπολίτικη αίθουσα σύνταξης, με 200 δημοσιογράφους από 56 εθνικότητες. Από όλη τη Μέση Ανατολή, αλλά και Αμερικανούς, Ευρωπαίους και Ασιάτες.

Ομως δεν έχει σημασία η εθνικότητα. Είμαστε όλοι δημοσιογράφοι, αυτό είναι το σημαντικό. Να μεταδώσεις σωστά και επαρκώς μια ιστορία, ένα θέμα.

• Το Αλ Τζαζίρα άλλαξε το τηλεοπτικό τοπίο στον αραβικό κόσμο και πέραν αυτού. Πώς το καταφέρατε;

Το Αλ Τζαζίρα ήταν πολύ διαφορετικό και καινοτόμο σε σχέση με όλα τα άλλα αραβικά τηλεοπτικά δίκτυα, όταν ξεκίνησε το 1996.

Οι Αραβες δεν ήταν καθόλου συνηθισμένοι να βλέπουν στην τηλεόραση κάποιον από την αντιπολίτευση, την όποια αντιπολίτευση, ή να εκφράζεται μια διαφορετική θέση από την κυρίαρχη άποψη. Αυτό υπήρχε, και μάλιστα μόνο εν μέρει, στις εφημερίδες.

Αλλά να το βλέπει σε απευθείας μετάδοση ήταν μια νέα αντίληψη. Το Αλ Τζαζίρα ήταν πρωτοπόρο και άλλαξε πράγματα στον αραβικό κόσμο.

Μετατόπισε τη συλλογική αραβική αντίληψη από την επίσημη γραμμή και άποψη σε μια θεώρηση να καλύπτονται τα γεγονότα από όλες τις πλευρές.

Το ίδιο συνέβη και με το αγγλόφωνο κανάλι του Αλ Τζαζίρα. Αν παρακολουθήσει κανείς τα μεγάλα αγγλόφωνα διεθνή δίκτυα, όπως το CNN, τo BBC, κάνουν πολύ καλή δουλειά σε επαγγελματικό επίπεδο όσον αφορά την παραγωγή ειδήσεων και προγράμματος, αλλά η θεματολογία τους και η οπτική τους είναι πολύ «δυτική».

Η δική μας αντίληψη, του αγγλόφωνου Αλ Τζαζίρα, ακριβώς επειδή διαφέρει, ήταν και η προστιθέμενη αξία μας.

Μπήκαμε στη διεθνή αγορά με εντελώς νέα αντίληψη και διαφορετική οπτική. Αυτό ήταν και το στοίχημα που κερδίσαμε και σήμερα το αναγνωρίζουν σε όλο τον κόσμο.

Αν για παράδειγμα συγκρίνετε πώς κάλυψαν τα άλλα δίκτυα την επίθεση στο τζαμί στο Λονδίνο και πώς εμείς, θα αντιληφθείτε τη διαφορά που έχουμε από τα κυρίαρχα δυτικά δίκτυα και την προστιθέμενη αξία μας.

• Τη διαφορετικότητά σας αυτή την έχετε πληρώσει σε πολλά επίπεδα, αλλά και με θύματα, δημοσιογράφους και τεχνικούς που σκοτώθηκαν κάνοντας ρεπορτάζ.

Ολα αυτά τα χρόνια, δεχτήκαμε και συνεχίζουμε να δεχόμαστε επιθέσεις, πιέσεις, απειλές από κυβερνήσεις, αλλά αυτό είναι μέρος της ιστορίας μας.

Το Αλ Τζαζίρα ενοχλεί γιατί λέει πράγματα που κάποιοι δεν θέλουν να ειπωθούν. Η δουλειά των πολιτικών είναι να κρύβουν θέματα και η δική μας δουλειά είναι να τα αποκαλύπτουμε. Αυτή είναι η αιώνια διαμάχη στη δημοσιογραφία.

Είχαμε θύματα, αλλά και συλλήψεις, φυλακίσεις, ακόμη και καταδίκες από δικαστήριο δέκα δημοσιογράφων και τεχνικών μας, που είχαν εν τω μεταξύ εγκαταλείψει τη χώρα.

Δεν υπήρχαν αποδείξεις, καταδικάστηκαν γιατί έκαναν τη δουλειά τους. Τώρα είναι στη φυλακή στην Αίγυπτο ένας συνάδελφός μας, ο Χουσεΐν, χωρίς να υπάρχει κανένα πειστήριο για την ενοχή του.

Το μνημείο προς τιμήν των οκτώ πεσόντων δημοσιογράφων και τεχνικών του Αλ Τζαζίρα, που έχασαν τη ζωή τους κάνοντας ρεπορτάζ Το μνημείο προς τιμήν των οκτώ πεσόντων δημοσιογράφων και τεχνικών του Αλ Τζαζίρα, που έχασαν τη ζωή τους κάνοντας ρεπορτάζ |

• Ομως, η «αραβική άνοιξη» σας σημάδεψε.

Πράγματι, το σημείο καμπής για το Αλ Τζαζίρα ήταν η «αραβική άνοιξη». Τη μεταδώσαμε απευθείας, σε όλο τον κόσμο, κάθε μέρα, κάθε στιγμή, συνεχώς, όλο το 24ωρο.

Ημουν για ρεπορτάζ στην Τυνησία όταν άρχισε, δεν θα ξεχάσω αυτή τη στιγμή.

Μετά, στην Αίγυπτο, δεχτήκαμε επιθέσεις, τα γραφεία μας έκλεισαν, πιεστήκαμε πολύ. Ομως δεν υποκύψαμε, ούτε εκεί ούτε αλλού.

Γι’ αυτό και αισθάνομαι περήφανος που δουλεύω εδώ, γιατί διατηρούμε την αξιοπιστία μας, την ακεραιότητά μας, την ανεξάρτητη φωνή μας στο ρεπορτάζ.

• Πιστεύετε ότι τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια υποχώρηση όσον αφορά την ελευθερία των ΜΜΕ; Για παράδειγμα στην Τουρκία;

Σε όλες τις χώρες υπάρχει μεγαλύτερη πίεση. Στην Τουρκία, στην Ινδία, στην Κίνα, στο Πακιστάν, ακόμη και στην Ευρώπη. Οι κυβερνήσεις θέλουν πάντα να σε ελέγχουν.

• Ποιο είναι το μήνυμά σας στους νέους δημοσιογράφους και πώς βλέπετε το παγκόσμιο τοπίο στα ΜΜΕ;

Η ουσία της δημοσιογραφίας, το περιεχόμενο, το ρεπορτάζ, παραμένει η ίδια. Οι ερωτήσεις είναι οι ίδιες, ανεξάρτητα αν μεταδίδουμε για εφημερίδα, ραδιόφωνο, τηλεόραση ή κοινωνικά μέσα, ανεξάρτητα αν είμαστε από το Κατάρ, την Ελλάδα, ή άλλη χώρα.

Οι αρχές μας για αντικειμενικότητα, ακρίβεια, δεν αλλάζουν και παραμένουν αναλλοίωτες. Αυτό που αλλάζει στο παγκοσμιοποιημένο τοπίο των ΜΜΕ είναι πως πρέπει να διαλέγουμε τον καλύτερο τρόπο να τοποθετήσουμε την είδησή μας, την ιστορία μας, μέσα σε μια πλειάδα από πλατφόρμες μετάδοσης. Κι αυτό είναι το πλεονέκτημα των νέων δημοσιογράφων, καθώς υπάρχουν πολλές εναλλακτικές λύσεις για τη μετάδοση.

Οταν ξεκίνησα ως ρεπόρτερ, είχαμε ταινίες που έπρεπε να βρούμε τρόπο να τις μεταφέρουμε σε ένα συνήθως απομακρυσμένο σημείο για να μεταδοθούν από το κανάλι.

Δεν υπήρχαν κινητά, διαδίκτυο, ούτε και τα σύγχρονα μέσα αναμετάδοσης. Ολη η αγωνία δεν ήταν για να κάνεις το ρεπορτάζ, αλλά πώς θα το μεταδόσεις.

Σήμερα αυτό έχει εξαλειφθεί από την τεχνολογία. Μπορείς να μεταδόσεις οτιδήποτε από οποιοδήποτε σημείο του κόσμου και μάλιστα απευθείας.

Ομως, αυτό δεν εξαλείφει τη διάκριση που υπάρχει ανάμεσα σε έναν πολίτη και έναν επαγγελματία δημοσιογράφο, που είναι εκπαιδευμένος και ακολουθεί συγκεκριμένες αρχές και διασταυρώνει τις πληροφορίες του.

Υπάρχει τεράστια διαφορά μεταξύ ενός ακτιβιστή και ενός ρεπόρτερ. Το κοινό καταλαβαίνει τη διαφορά και εμπιστεύεται τους δημοσιογράφους και τα ΜΜΕ που κάνουν σωστή δημοσιογραφία.

Οι πολίτες μάς εμπιστεύονται και πρέπει να ανταποκρινόμαστε σε αυτή την ευθύνη.

Αλ Τζαζίρα: 21 χρόνια πρωτοπορίας

Αιθουσα σύνταξης του δικτύοιυ Al Jazeera

To Al Jazeera -που στα αραβικά σημαίνει νησί- βγήκε στον αέρα την 1η Νοεμβρίου 1996, αμέσως μετά το κλείσιμο του αραβόφωνου καναλιού του BBC.

Το βρετανικό δίκτυο αναγκάστηκε να αναστείλει τότε τη λειτουργία του αραβόφωνου καναλιού μετά από τον πόλεμο που δέχτηκε από τη σαουδαραβική κυβέρνηση.

Αιτία ήταν ένα ρεπορτάζ για τη θανατική ποινή στη Σαουδική Αραβία, χώρα με την οποία η Βρετανία διατηρούσε και εξακολουθεί να διατηρεί προνομιακές σχέσεις, με το Ριάντ να αποτελεί και έναν από τους μεγαλύτερους πελάτες της βρετανικής πολεμικής βιομηχανίας.

Το αραβόφωνο Αλ Τζαζίρα ιδρύθηκε με πρωτοβουλία του τότε εμίρη του Κατάρ (και πατέρα του σημερινού εμίρη), σεΐχη Χαμάντ μπιν Χαλίφα, ο οποίος και χρηματοδότησε το κανάλι από την προσωπική του περιουσία.

Σήμερα έχει εξελιχθεί σε έναν μιντιακό οργανισμό με δέκα κανάλια, από τα οποία το πλέον γνωστό είναι το αγγλόφωνο δίκτυο που ιδρύθηκε το 2003 και τα κεντρικά του γραφεία είναι στην Ντόχα.

Το δίκτυο έχει γραφεία σε 80 χώρες του κόσμου, απασχολεί εκατοντάδες δημοσιογράφους και εκπέμπει σε 24ωρη βάση, 365 μέρες τον χρόνο.

Στο αγγλόφωνο Αλ Τζαζίρα εργάζονται και Ελληνες, μεταξύ των οποίων η Αννα Πρόκου και ο Αλέξανδρος Παπαδόπουλος.

Η τηλεθέασή του είναι 310 εκατομμύρια νοικοκυριά, που αυξάνονται σε περιόδους σημαντικών διεθνών γεγονότων.

Πολύ σημαντική και με μεγάλη επιρροή είναι και η διαδικτυακή του παρουσία, ενώ το θεματικό του κανάλι με παραγωγές ντοκιμαντέρ θεωρείται από τα πλέον πετυχημένα του κόσμου.

Η ελληνική εταιρεία Small Planet περιλαμβάνεται στους συνεργάτες-συμπαραγωγούς του δικτύου, με τα ντοκιμαντέρ «Γάζα, ερχόμαστε» και «Αίγυπτος, η άλλη πατρίδα».

Στη δίνη του κυκλώνα

Μεταξύ των όρων που έθεσε η Σαουδική Αραβία στο Κατάρ για να αρθεί ο διπλωματικός, οικονομικός και εμπορικός αποκλεισμός του Εμιράτου είναι και η αναστολή λειτουργίας του Αλ Τζαζίρα.

Το δίκτυο απέρριψε με ανοιχτή επιστολή του τη σαουδαραβική απαίτηση και υποστήριξε ότι αποτελεί μια απόπειρα να κατασταλούν η ελευθερία έκφρασης στην περιοχή και το δικαίωμα στην ενημέρωση.

Το Αλ Τζαζίρα και οι δημοσιογράφοι του επισημαίνουν ότι θα συνεχίσουν να ασκούν το λειτούργημά τους με επαγγελματισμό, χωρίς να υποκύπτουν σε κρατικές ή άλλες παρεμβάσεις κέντρων εξουσίας και κάνουν έκκληση στις κυβερνήσεις να σέβονται την ελευθερία της ενημέρωσης και να σταματήσουν οι πιέσεις, οι διώξεις και οι απειλές κατά των δημοσιογράφων.

Επίσης ζητούν την αλληλεγγύη των παγκόσμιων ΜΜΕ και των διεθνών οργανισμών και καταλήγουν: «Από την ίδρυση του Αλ Τζαζίρα, πριν από 20 χρόνια, το δίκτυο κάνει ρεπορτάζ έχοντας πάντα στο επίκεντρό του τον άνθρωπο και τις ιστορίες των απλών πολιτών, μεταδίδοντας από κάθε σημείο του κόσμου. Παραμένουμε αποφασισμένοι να συνεχίσουμε τη θαρραλέα δημοσιογραφία, την ειλικρινή και έντιμη μετάδοση ειδήσεων, με γνώμονα την αλήθεια».

ΣΧΕΤΙΚΑ - ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας

Μέλος της
ΕΝΕΔ