«Η Αριστερά δεν αντέδρασε δυναμικά κατά της χούντας του Ερντογάν»

Η Μελτέμ Οράλ είναι ένα νέο κορίτσι που τα τελευταία χρόνια δραστηριοποιείται πολιτικά και ακτιβιστικά στην Τουρκία ως μέλος του Επαναστατικού Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος (DSIP).

Στην Ελλάδα θα έρθει καλεσμένη του Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος, για να μιλήσει στο τετραήμερο φεστιβάλ «Μαρξισμός 2017 - 100 χρόνια από τη Ρωσική Επανάσταση» (18-21 Μαΐου, στην ΑΣΟΕΕ), μαζί με διακεκριμένους ομιλητές (Τζορτζ Μάρτιν, από το κίνημα στην Αμερική ενάντια στον Τραμπ, Βανίνα Τζιουντιτσελί από το γαλλικό NPA και Ελληνες πανεπιστημιακοί όπως οι Προκόπης Παπαστράτης, Μάκης Καβουριάρης, Χριστίνα Καρακιουλάφη κ.ά.).

«Μέχρι τώρα έχω σταθεί τυχερή» μάς λέει η Μελτέμ, μεταξύ σοβαρού και αστείου, απαντώντας στην ερώτηση πώς και είναι ακόμη ελεύθερη, εκτός φυλακών. Ταυτόχρονα δηλώνει έτοιμη να συνεχίσει την αγωνιστική, αντικαπιταλιστική της δράση.

• Είμαστε στη μετά το δημοψήφισμα εποχή. Ποια η στάση της Αριστεράς στην Τουρκία πλέον;

Κατ' αρχάς υπήρξαν πολλές παρατυπίες στη διαδικασία του δημοψηφίσματος. Η απόφαση του Ανώτατου Συμβουλίου Εκλογών να θεωρηθούν έγκυρα τα ψηφοδέλτια δίχως την επίσημη σφραγίδα δημιουργεί υποψίες για το επίσημο αποτέλεσμα.

Αλλά ακόμα και αν παρακάμψουμε αυτό το γεγονός, το αποτέλεσμα δεν το θεωρώ αρνητικό για τις αριστερές και δημοκρατικές δυνάμεις της Τουρκίας. Το «όχι» βγήκε πολύ δυνατό από το δημοψήφισμα.

Ο Ερντογάν έχασε την Κωνσταντινούπολη και την Αγκυρα, που εδώ και 22 χρόνια είχαν ταυτιστεί με το πολιτικό ρεύμα που εκπροσωπεί. Σε 13 μεγάλες πόλεις το «Ναι» βγήκε ηττημένο. Αυτό είναι πολύ σημαντικό.

Το αποτέλεσμα είναι πολύ πιο χαμηλό από τις προσδοκίες του Ερντογάν και η αρχή μιας πολιτικής κρίσης για το AKP. Ούτε η συμμαχία με το εθνικιστικό MHP έφερε αποτέλεσμα. Το νέο εθνικιστικό μπλοκ του Ερντογάν δεν έχει σταθερές βάσεις, αλλά και το μπλοκ τού «Οχι» ήταν πολύ ανομοιογενές.

Αριστεροί, Κούρδοι, φιλελεύθεροι δημοκράτες, αντιπολιτευόμενοι φασίστες του MHP, το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα που και αυτό έκανε μια καμπάνια πατώντας σε αντιμεταναστευτικά ρατσιστικά συνθήματα στοχεύοντας του Σύρους μετανάστες. Οι πολιτικοί αυτοί χώροι λίγα κοινά έχουν.

Επομένως η Αριστερά στο επόμενο διάστημα πρέπει να στοχεύσει να πάρει με το μέρος της τους εργάτες και τα φτωχικά κοινωνικά στρώματα στη βάση του AKP και να καταπολεμήσει τους εθνικισμούς και των δύο μπλοκ: του «Ναι» αλλά και του «Οχι».

• Θα μπορούσε το φιλοκουρδικό κόμμα HDP να συνασπιστεί με όλα τα μικρότερα κόμματα της Αριστεράς ως ισχυρό ανάχωμα απέναντι στον Ερντογάν;

Παρά την κρατική καταστολή και καταπίεση, παρά τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, που κυριολεκτικά ισοπέδωσαν πολλές κουρδικές πόλεις, παρά τις συλλήψεις μελών, βουλευτών και εκπροσώπων του κόμματος, το HDP έδειξε πως ειδικά στις κουρδικές περιοχές είναι ακόμα η μεγαλύτερη πολιτική δύναμη.

Ομως οι εξελίξεις στη Συρία και οι δίκαιες βέβαια προτεραιότητες του εθνικού κινήματος κάνει αδύνατο για το κόμμα αυτό να εκπροσωπήσει την Αριστερά στην Τουρκία.

Αυτό που έχουμε ανάγκη στην Τουρκία είναι μια αριστερή, ανεξάρτητη, μαζική εναλλακτική δύναμη που θα είναι βέβαια αλληλέγγυα με το κουρδικό κίνημα, αλλά θα απευθύνεται στους εργάτες που ψηφίζουν το AKP.

Για να γίνει αυτό, μια ένωση αριστερών οργανώσεων δεν αρκεί. Το σημαντικό είναι τι λένε πολιτικά. Η παραδοσιακή Αριστερά δυστυχώς δεν προσπαθεί να σπάσει την ηγεμονία του AKP στα εργατικά στρώματα που την ψηφίζουν. Τους θεωρεί χαμένους.

• Αυτά αφορούν τα κόμματα. Τι γίνεται με τους πολίτες;

Οι συνθήκες πολέμου, η απόπειρα πραξικοπήματος και η κατάσταση έκτακτης ανάγκης δυσκολεύει μια διάσπαση σε ταξική βάση, στη βάση του AKP. Το πραξικόπημα βοήθησε τη κυβέρνηση να συσπειρώσει τη βάση της.

Η Αριστερά δεν αντέδρασε δυναμικά κατά της χούντας. Οταν ένα μέρος της Αριστεράς πιστεύει ότι η απόπειρα πραξικοπήματος ήταν ένα σενάριο ή θέατρο, είναι δύσκολο να διαμορφώσεις έναν αγώνα για δημοκρατία.

Βέβαια η αυταρχική κατεύθυνση της Τουρκίας δεν είναι ανεξάρτητη από τη γενική πολιτική και οικονομική αστάθεια που επικρατεί σε παγκόσμιο επίπεδο. Αυτό που μας διαχωρίζει είναι το Κουρδικό. Οι κατακτήσεις του κουρδικού κινήματος στη Συρία οδήγησαν το τουρκικό κράτος σε μια εθνικιστική αναδίπλωση.

Ωστόσο, παρά την κατάσταση έκτακτης ανάγκης, υπάρχουν σημαντικές κινητοποιήσεις για δημοκρατικά και κοινωνικά δικαιώματα, για την ειρήνη. Υπάρχει ένα αρκετά μαχητικό γυναικείο κίνημα. Πριν από μερικούς μήνες η γυναικεία κινητοποίηση κατάφερε να αποτρέψει ένα νομοσχέδιο, το οποίο ουσιαστικά νομιμοποιούσε τον βιασμό μικρών κοριτσιών με το πρόσχημα του γάμου.

Αυτό δεν ήταν η νίκη του ενός μπλοκ ή του άλλου. Οι γυναίκες κατάφεραν να ξεφύγουν από τον πολιτισμικό διαχωρισμό (θρησκευόμενοι - κοσμικοί) που δηλητηριάζει την πολιτική ζωή στη Τουρκία, κινητοποίησαν γυναίκες που ήταν και στη βάση του AKP. Η Αριστερά πρέπει να μάθει από τη γραμμή αυτή των γυναικών.

• Αγωνίζεστε για μια σοσιαλιστική διακυβέρνηση. Μπορούμε να μιλάμε για κάτι τέτοιο στην πράξη, σε έναν κόσμο που ηγεμονεύουν οι Τραμπ, Πούτιν και παραμονεύουν οι νεοφασίστες;

Ακριβώς εκατό χρόνια πριν είχε τεθεί το ζήτημα του σοσιαλισμού σε έναν κόσμο που ο τσάρος ήταν ηγέτης και η ουτοπία έγινε πραγματικότητα.

• Πιστεύετε στην ευρωπαϊκή ένταξη της Τουρκίας;

Μέχρι να γίνει μέλος η Τουρκία δεν θα υπάρχει η Ε.Ε. έτσι και αλλιώς. Το Brexit, η άνοδος της Ακροδεξιάς, η οικονομική κρίση δείχνει ότι η Ε.Ε. είναι σε μεγάλη κρίση από την οποία δεν είναι δυνατό να βγει με τον τρόπο που υπάρχει τώρα.

Το ότι η Ε.Ε. αποτελεί μια ένωση καπιταλιστικών συμφερόντων και δεν έχει καμία σχέση με τη δημοκρατία το είδαμε απόλυτα με τις πολιτικές που επιβλήθηκαν μετά την κρίση του 2008.

Νομίζω οι Ελληνες εργαζόμενοι το ξέρουν αυτό καλύτερα από όλους μας. Στο μεταναστευτικό είδαμε πόσο σέβεται η Ε.Ε. τα ανθρώπινα δικαιώματα με το βρόμικο παζάρι που έκανε με την Τουρκία. Η απάντηση στον εθνικισμό δεν είναι η Ε.Ε., αλλά ένας νέος και έμπρακτος διεθνισμός.

• Αυτό πιστεύετε ότι το είδαμε στις γαλλικές εκλογές;

Στον δεύτερο γύρο ανταγωνίστηκαν η Ακροδεξιά της Λεπέν με το «Ακραίο Κέντρο» του Μακρόν. Ο Μακρόν, αν και νικητής, δεν είναι παρά ο εκφραστής των νεοφιλελεύθερων πολιτικών που ουσιαστικά προκάλεσαν την άνοδο της Ακροδεξιάς.

Οπότε δεν πιστεύω ότι ο Μακρόν είναι η απάντηση στη Λεπέν. Το αντίθετο, αν συνεχίσει τις ίδιες πολιτικές μάλλον θα έχουμε νέα άνοδο της Ακροδεξιάς. Γι' αυτό στη Γαλλία βλέπουμε το σύνθημα «Μακρόν 2017=Λεπέν 2022».

n.ralli@efsyn.gr

Μέλος της
ΕΝΕΔ